Son dövrlər banklar müxtəlif kampaniyalarla, yeni xidmət növləri ilə müştəriləri cəlb etmək uğrunda sanki yarışa giriblər. İlk baxışdan maraqlı və cəlbedici, əsasən də şirnikləndirici təsir bağışlayan bu kampaniların toruna düşənlər də az olmur.
Günümüzdə ən dəbdə olan və reklam edilən bank layihələrindən biri “Birkart”dır ki, bundan da müştərilər daha çox narazılıq edir. Get-gedə “Birkart”dan narazılıqlar artmağa başlayıb. “Kapitalbank” müştərilərinə maaş kartlarının üstündə məcburi verildiyi deyilən “Birkart” istifadəçiləri iddia edirlər ki, bu xidmətdən istifadə onlara çox baha başa gəlir. “Birkart”la alış-verişdə də, vəsaiti nağdlaşdıranda da müştəridən artıq faiz çıxılır. Bütövlükdə bu xidmətin faizi həddən artıq çoxdur. Bu gün əksər müştərilər deyir ki, “Birkart”ın borcunu ödəməklə bitmək bilmir, bu səbəbdən də çox adam gedib kartı bağlayır.
“Vətəndaşlar “Kapitalbank”ın təşkil etdiyi “Birkart”ın kampaniyasına, bukletinə aldanmasınlar”
İqtisadçı ekpsert Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, “Birkart”dan və digər bankların təklif etdiyi bu kimi xidmətlərdən narazılıq edənlərin sayı sürətlə artır. A.Nəsirli hesab edir ki, banklar bu kartları dövriyyəyə buraxanda pul qazanmaq haqqında düşünür, onu müştərinin vəziyyəti maraqlandırmır. “Ümumiyyətlə, Azərbaycanda bankların kart vermə, bank faizləri, kredit kartlarından istifadə şərtləri çox ağırdır. Bu da ölkədə virtual ödəmələrin çox aşağı səviyyədə olmasına gətirən amillərdən biridir. Məsələn, ölkədə 8 milyona yaxın kart var, o kartlardan təxminən 2 milyona yaxını aktiv işləyir, amma 6 milyon kart passiv şəkildə yalnız vəsaitlərin nağdlaşdırılması üçün istifadə olunur. Çünki bunu başqa istiqamətdə istifadə etdikdə xərcləri böyük olur. “Birkart”a gəlincə, “Birkart”ın şərtlərində vətəndaşlar üçün aldadıcı bir şərt var.Yəni burada göstərilir ki, aylıq istifadədə xidmət haqqı 1 manatdır. Orada əlavə şərtdə göstərilir ki, kredit kartı kimi istifadə edilərsə, aylıq faiz tutulmur. Bu o demək deyil ki, bank bu vəsaiti sizə havayı verir. Əslində, kredit kartı kimi istifadə edildikdə vətəndaşdan 25 faiz tutulur. Vətəndaşın həmin “Birkart” vasitəsilə məişət əşyası aldığına gəldikdə, “Birkart” vasitəsilə alınan məişət əşyaşı vətəndaşa 50-60 faiz baha başa gəlir. Niyə? Çünki, birincisi, kartdan kredit kimi istifadə etməyin faiz dərəcəsi 25 faizdir, üstünə də mağazanın faiz dərəcəsi gəlir ki, bu da təxminən 20 faizdir. Vətəndaş üçün aldığı məişət avadanlığının qiyməti 45 faiz bahalaşır.Tutaq ki, bu həmin əşyanı nağd ödənişlə 100 manata alırsa, “Birkart”la alanda 145 manata gəlir. Bəzən isə nağd pulla alınanda endirimlər edir və 100 manatlıq məhsulu 80 manata ala bilirsən”.
A.Nəsirlinin sözlərinə görə, amma kreditlə alanda bu güzəştlər olmur. Ona görə də, “Birkart”la məişət avadanlığı almağın vətəndaşlara qətiyyən sərf etmədiyini deyən ekspertin sözlərinə görə, bu kart vasitəsilə alınan məişət əşyaları vətəndaşlara 50-60 faiz baha başa gəlir.”Vətəndaş aldığı məişət əşyasına görə əlavə 60-70 manat ödəyir. Ona görə də vətəndaşlar ödədikcə krediti qurtarmır. Mən vətəndaşları “Birkart”la məişət əşyalarının reklamlarına uymamağa çağırıram. Deyim ki, vətəndaşa mağazanın özündən birbaşa kreditlə götürmək “Birkart”la götürməkdən 25 faiz ucuz başa gəlir. Kredit olanda 100 manata 20 manat ödəyirsiniz, amma “Birkart”, yaxud başqa kart ortaya girəndə artıq ödəyirsən. Ona görə də, vətəndaşlar “Kapitalbank”ın təşkil etdiyi “Birkart”ın kampaniyasına, bukletinə aldanmasınlar. Deyirlər ki, elin gözü tərəzidir. Azərbaycanda kartlardan istifadə etdikdə banklar əhalinin haqqına girir, müştəriləri soyur. Bu səbəbdən də əhali kartlardan istifadə etmir, çünki kartlara inanmırlar. Dünyada kartlardan istifadə genişlənir və kartla alış-veriş edənlərə, məişət avadanlıqları alanlara güzəştlər olunur, bizdə isə tərsinədir. Ona görə də, mən hələ Azərbaycanda o şəraiti görmürəm ki, banklar vətəndaşlara hansısa real güzəştlər edir. Bunlar yalnız yalançı reklamlardır. Ona görə də əhali bir dəfə bu reklama inanır, amma ikinci dəfə bu cür kartlara, virtual ödənişlərə yaxın getmir. Bu səbəbdən də ölkədə virtual ödənişlərin aşağı olması müşahidə edilir” - deyə A.Nəsirli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
