“Biz istəyirik ki, xarici investorlar Azərbaycana sərmayə qoysunlar. Çünki dövlət sərmayəsi artıq öz rolunu oynayıb”. Bunu Prezident İlham Əliyev Ələt Azad İqtisadi Zonasının təməlqoyma mərasimindən sonra Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində deyib.
Dövlət başçısının sözlərinə görə, Azad İqtisadi Zonanın rəhbərliyi həm ölkə daxilində, həm də xaricdə müxtəlif tədbirlər keçirəcək: “Təqdimatlar keçirilməlidir, potensial investorlarla birbaşa təmaslar qurulmalıdır. Eyni zamanda, AİZ nümayəndələri müxtəlif ölkələrə ezam olunacaq, həmçinin, xaricdən potensial investorlar dəvət ediləcək. Bununla bərabər, mən indi bizim bütün xarici ölkələrdəki səfirliklərə göstəriş verirəm ki, öz təmasları əsnasında bu zonanın yaradılması ilə bağlı potensial investorlara məlumat versinlər. Bizim bir çox ölkələrlə hökumətlərarası komissiyalarımız var. Bu komissiyaların rəhbərlərinə də tapşırıram ki, komissiyaların iclaslarının keçirilməsi zamanı AİZ-in nümayəndələri mütləq təmsil olunsunlar və bu mövzu mütləq gündəliyə salınsın. Bizim bir çox ölkələrlə belə komissiyalarımız var. Amma bu komissiyaların işini təhlil edərkən görürəm ki, xarici şirkətlər Azərbaycanda daha çox podratçı kimi fəaliyyətə cəhd göstərirlər. Yəni Azərbaycanda daha çox pul qazanmaq istəyirlər, bunun mənası budur. Biz etiraz etmirik. Çünki indi biz hətta azad edilmiş torpaqlara xarici podratçıları, kontraktorları cəlb edirik. Ancaq biz istəyirik ki, xarici investorlar Azərbaycana sərmayə qoysunlar. Çünki dövlət sərmayəsi artıq öz rolunu oynayıb. Biz bütün əsas infrastruktur layihələrini icra etmişik. Təbii ki, azad edilmiş torpaqlarda indi böyük tikinti-quruculuq işlərinə start verilir. Bu da böyük iqtisadi canlanmaya gətirib çıxaracaq. Ancaq biz başa düşməliyik ki, birbaşa xarici investisiyalar olmadan ölkəmiz istədiyimiz qədər inkişaf edə bilməz”.
Prezidentin xarici sərmayədarlarla bağlı məlum çağırışını ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
“...yeni güzəştli şərtlər paketi işlənib hazırlanmalıdır”
Məsələyə münasibət bildirən sabiq maliyyə naziri, professor Fikrət Yusifovun sözlərinə görə, Prezidentin xarici sərmayələrlə bağlı toxunduğu məsələlər reallığı əks etdirir: “O baxımdan ki, xarici şirkətlər ölkəyə, xüsusən də işğaldan azad olunan ərazilərə sərmayə qoymaq əvəzinə, daha çox podraçı olaraq layihələrin icrasında iştirak edirlər. Hansısa layihəni götürüb pul qazanmağa önəm verirlər. Yəni xarici şirkətlər xərc çəkmədən, yatırım etmədən layihələrin icrasında iştirak etmək istəyirlər. Belə baxanda Azərbaycanda podratçı şirkətlər yetərincədir. Lazım olsa, həmin layihələrin hamısını podratçı yerli təşkilatlara vermək olar. Ancaq Azərbaycan xarici şirkətləri bu işə cəlb etməklə həm də onları sərmayə qoymağa təşviq edir. Yəni onlar bir sıra layihələri icra etməklə yanaşı, sərmayə qoymağa həvəslənsinlər. Dövlət lazım olan infrastrukturu yaradıb. İndi gərək xarici şirkətlər bu şəraiti düzgün dəyərləndirib yatırımlar etməlidirlər. Bununla yanaşı, xarici sərmayədarları cəlb etmək üçün əlavə bəzi işlər görülməlidir. Söhbət investisiya qoyuluşu ilə bağlı məmur müdaxiləsinin tamamilə aradan qaldırılmasından gedir. Xarici investoru cəlb etmək üçün yaşıl işıq yandırmaq lazımdır. Bununla bağlı vergi və digər imtiyazlar daxil, yeni güzəştli şərtlər paketi işlənib hazırlanmalıdır. Eyni zamanda, qoyulan sərmayələrə dövlət təminatı verilməlidir. Həmçinin, ayrıca təminatın verilməsi barədə düşünmək lazımdır. Təkcə qanunla bu məsələ həll olunmur. Görünən odur ki, xarici investorlar daha ciddi zəmanətin verilməsini istəyirlər. Ona görə də bu sahədə yeni və daha təkmil mexanizmlə bağlı düşünmək lazımdır. Bu baxımdan, dövlətin müvafiq qurumları bu yöndə daha çox səy göstərməlidirlər”.
Professor hesab edir ki, bütün bunlar kompleks şəkildə öz həllini tapsa, o zaman xarici sərmayə qoyuluşunda ciddi dönüş yaranacaq.
Vidadi ORDAHALLI
