Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin imtahan yolu ilə məscidlərə imam təyinatı məsələsi cəmiyyətdə müsbət qarşılanır. Bu günlərdə Dövlət Komitəsi tərəfindən ilahiyyatçı Əli Şərbətov “Məşədi Dadaş” Məscidinə imam təyin edilib. Komitənin açıqlamasına görə, Ə.Şərbətov qurumun təşkil etdiyi imtahandan keçərək imam vəzifəsini tutub.
Ə.Şərbətovun “Məşədi Dadaş” məscidinə imam təyin edilməsi birmənalı qarşılanmayıb, bunu narazılıqla qarşılayanlar da olub. Bəziləri təyinatın doğru olmadığını deyir.
Cəmiyyətdə gəzən söhbətlərə, iddialara görə isə, Ə.Şərbətovun təyinatı bəzi dindarların narazılığına səbəb olub və guya bu, Ə.Şərbətovun Qumda təhsil almaması ilə bağlıdır. Bütün hallarda, bu iddiadır və rəsmən səsləndirilməyən, açıq mətnlə dilə gətirilməyən nəsnədir.
Qeyd edək ki, “Məşədi Dadaş” Məscidinə uzun illər mərhum ilahiyyatçı Hacı Şahin rəhbərlik edib. Hətta Hacı Şahinin vəfatından sonra cəmiyyətdə söhbət gəzirdi ki, məscid icmasına yaxın olanların içindən bir nəfər seçilib həmin məscidə imam təyin ediləcək. Amma gördüyünüz kimi, bu iddialar özünü doğultmadı və məscidə təyinat Dini Komitə tərəfindən həyata keçirildi.
Kimlərinsə açıq şəkildə “Məşədi Dadaş” məscidinin yeni imamının Qumda təhsil almadığını ona irad tutduğu barədə məlumat yoxdur, konkret adlar çəkilmir. Sadəcə, bu barədə cəmiyyətdə söz-söhbət mövcuddur.
Biz “Məşədi Dadaş” məscidində baş verənləri, eləcə də yeni imamın təhsilini dartışmaq istəmirik, cəmiyyətdə gəzən “Qum təhsili” söhbətinə diqqət yetirmək istəyirik.
İmam olmaq üçün Qumda dini təhsil almaq vacibdirmi, yoxsa bu önəmli deyil?
İsmayıl Əhməd: “...şərt deyil”
Tanınmış ilahiyyatı İsmayıl Əhməd “Bakı-Xəbər”in sorğusuna cavab olaraq: “Xeyr, məscid imamı olmaq üçün Qumda təhsil almaq şərt deyil. Əsas odur ki, imam olan şəxs savadlı və ədalətli olsun. Azərbaycanda əvvəllər imamları QMİ təyin edirdi. İndi Dini Komitə təyinat işini həyata keçirir”.
Akif Nəsirli: “Əsas şərt məscid imamlarının savadlı, bilikli, ədalətli, Azərbaycan dövlətinə bağlı olması və Azərbaycanda təhsil alması olmalıdır”
Məsələ ilə bağlı dini sahəyə yaxından bələd olan Akif Nəsirli ilə də əlaqə saxladıq: “Azərbaycanda fəaliyyət göstərən dindarların böyük əksəriyyəti İranın Qum ilhaiyyat hövzəsinin məzunlarıdır. Bu bəlkə də Azərbaycanın ən böyük bəlasıdır. Biz nə qədər desək də ki, din siyasətdən kənardır, din cəmiyyətin özü üçündür, amma elə deyil. Dini fəaliyyətə, bütövlükdə bu sahəyə dövlətin məqsədi, yeritdiyi siyasət sirayət etməmiş deyil. Yəni Qum da İranın ilahiyyat məktəbidir. Azərbaycandan fərqli olaraq, İranda din dövlətdən ayrı deyil. İran İslam Respublikasıdır, dini dövlətdir. Ona görə də İrandakı dini intellektin, dini baxışların tərkibində dövlət siyasəti daha çoxdur. Necə deyərlər, bunlar bir-birinə çuğlaşıb. İran dövlətinin dini siyasəti ilə çuğlaşmış, onların intellektini almış, qaynayıb-qarışmış şəxslərin Azərbaycanda məscidlərə dini rəhbər təyin edilməsi fikrimcə, Azərbaycan dövləti, Azərbaycan xalqı üçün arzuedilməzdir. Dəfələrlə qeyd etmişəm, Azərbaycanın özündə din xadimləri yetişdirilməlidir, Azərbaycanın özünün qazıları, imamları, din alimləri olmalıdır ki, o alimlər fətva verə bilsin, o alimlər də Azərbaycanda yetişsin”.
A.Nəsirlinin sözlərinə görə, məscidlərə rəhbərlik edən şəxslər, dini rəhbərlər Azərbaycanın özündə yetişməlidir. “Hazırda isə buna hələ tam nail ola bilməmişik. Deməzdim ki, imkanlarımız yoxdur, imkanlarımız kifayət qədərdir. Azərbaycan 30 ildən çoxdur ki, müstəqildir. Bu 30 il ərazində Azərbaycan özü öz dini məktəbini qurmalı idi. Azərbaycan dövləti ona çalışmalıdır ki, ölkəmizdə dini məktəb yaratsın, Azərbaycanda yetişmiş müctəhidlər formalaşdırmalıdır. Azərbaycanın bütün məscidlərinin imamı, rəhbəri ölkəmizdə təhsil alımış, yetişdirilmiş dindarlar olmalıdır. İranda, İraqda, yaxud başqa ölkələrdə oxuyan şəxslərin Azərbaycanda fəaliyyəti birmənalı olaraq zərərlidir. Çünki istənilən ölkənin dini məktəbində onun dövlətçilik siyasəti təlqin edilir və bu siyasət də orada təhsil alan şəxslərin beyninə yerləşdirilir, onlar özlərindən asılı olmayaraq Azərbaycanda fəaliyyətləri zamanı təhsil aldıqları dövlətə xidmət edirlər. Bu isə o dövlətlər üçün müsbət, Azərbaycan üçün isə mənfidir. Bu səbəbdən də hesab edirəm ki, Qum təhsili almışları məscidlərə yaxın qoymaq olmaz və bütün məscidlərə Azərbaycanda təhsil alan din xadimləri rəhbərlik etməlidir. Məscidlərə Qum şəhərində təhsil alanların rəhbərlik etməsini istəyənlər İranın agentləridir. Qum təhsili çox təhlükəlidir və biz onun ziyanlarını uzun illərdir görürük. Qum təhsilinin vacibliyini şərt kimi göstərməyə cəhd edənlər yanılır. Əsas şərt məscid imamlarının savadlı, bilikli, ədalətli, Azərbaycan dövlətinə bağlı olması və Azərbaycanda təhsil alması olmalıdır”-deyə müsahibimiz vurğuladı.
Əli TURABOV
