Azərbaycan dövləti, bütün sahələrdə olduğu kimi, təhsil sahasində də beynəlxalq əməkdaşlığa maraq göstərir.
Bildiyimiz kimi, xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Azərbaycana səfəri çərçivəsində israilli həmkarı Eli Kohenin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb. Görüş zamanı “Azərbaycan Hökuməti ilə İsrail Hökuməti arasında 2023-2026-cı illər üçün Təhsil sahəsində əməkdaşlıq proqramı” imzalanıb.
Qeyd edək ki, Nəsimi rayonu 46 nömrəli orta məktəbin nəzdində yəhudi bölməsi fəaliyyət göstərir. Valideynlərin qeyd etdiyinə görə, bu bölmədə dərslər rus dilində tədris edilir, şagrdlərə ivrit dili, həmçinin “Yəhudi mədəniyyətinin əsasları”, “Yəhidi xalqının tarixi” də tədris edilir. Valideynlərin dediyinə görə, yəhudi bölməsində I-XI siniflər üzrə ümumikdə 73 şagird təhsil alır.
Mətbuatda gedən məlumata görə, Azərbaycanda yəhudilərə məxsus 7 sinaqoq, 2 orta məktəb, kollec və 3 uşaq bağçası fəaliyyət göstərir. 2003-cü ilin sentyabrından Azərbaycanda ilk yəhudi məktəbi fəaliyyətə başlayıb.
Təhsil nazirinin 19.04.2021-ci il tarixli, F-163 nömrəli əmrinə əsasən, 152 nömrəli tam orta məktəbin fəaliyyəti bərpa edilib. Həmin tarixdən etibarən "Xabad-Or-Avner" məktəbi 152 nömrəli tam orta məktəb kimi fəaliyyətini davam etdirir.
Qeyd edək ki, Bakı şəhərində yaşayan yəhudi uşaqlar üçün açılmış "Xabad-Or-Avner" məktəbi 2003-cü ildən fəaliyyət göstərir.
Məktəb mərhum prezident Heydər Əliyevin razılığı və dəstəyi ilə açılıb.
Məktəbdə digər fənlərlə yanaşı, "Yəhudi mədəniyyətinin əsasları", “Yəhudi xalqının tarixi” öyrədilir və ikinci xarici dil kimi ivrit dili (ibri dili) tədris edilir.
2010-cu ildə "Xabad-Or-Avner” məktəbi üçün Heydər Əliyev Fondu və "Or-Avner” Beynəlxalq Fondu tərəfindən yeni bina inşa edilib. Yeni binanın açılış mərasimində Prezident İlham Əliyev, xanımı Mehriban Əliyeva, MDB Yəhudi İcmaları Federasiyasının və “Or-Avner” Beynəlxalq Fondunun prezidenti Lev Levayev iştirak edib.
Müasir tələblərə uyğun inşa edilmiş məktəb Bakı şəhəri Xətai rayonunda 1,5 hektar torpaq sahəsində tikilmiş üçmərtəbəli kompleksdən ibarətdir.
Məktəbdə müvafiq tələblərə cavab verən yeməkxana, idman zalı, idman meydançası, fənn kabinetləri, kompüter otaqları fəaliyyət göstərir və tədris ocağı müasir avadanlıqlarla təchiz edilib.
İsrail təhsil sistemi ilə əməkdaşlıq Azərbaycan təhsilinə nə verəcək?
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlı “Bakı-Xəbər”ə bu barədə şərh verərkən bildirdi ki, Azərbaycanla İsrail arasında iqtisadi, siyasi, hərbi, təhsil, mədəniyyət sahəsində əlaqələrin inkişafı hər iki ölkə üçün müsbət nəticələr vəd edir, bu, ictimaiyyət tərəfindən də çox müsbət qarşılanır: “Azərbaycan və İsrail arasında təhsil sahəsində həyata keçirilən əməkdaşlığın müsbət nəticələri qaçılmazdır. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə real işlər görülməlidir. Azərbaycan təhsil sistemi ilə İsrail təhsil sistemi arasında köklü fərqlər var. Ona görə də, əgər biz əməkdaşlıq edəcəyiksə, çalışmalıyıq ki, gələcəkdə Qərb təhsil sisteminə, o cümlədən də İsrail təhsil sisteminə yaxınlaşaq. Bu nədən ibarətdir? Azərbaycan təhsil sistemi ilə İsrail təhsil sistemi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində biz təhsilin fəlsəfəsini dəyişməliyik. Çünki Azərbaycanda təhsil inkişaf etmiş ölkələrdən bir qədər fərqlidir. Bu fərqlərlə gündəlik iş təcrübəmizdə rastlaşırıq. Tələbələr də bunu deyir. Bilirik ki, inkişaf etmiş ölkələrdə, o cümlədən də İsraildə tələbələrin dərsə davamiyyət məsələsi problemi yoxdur. Yəni tələbə mühazirə, seminar dərslərinə, məşğələlərə, məsləhət saatlarına istəsə gələ bilər, istəsə gəlməz. Bu, tələbənin istəyinə bağlıdır. Bu istiqamətdə təhsili qurublar. Semestr imtahanları da çox obyektiv həyata keçirilir. Mənə elə gəlir İsrail universitetlərində dərsə davamiyyət heç də bizdən aşağı deyil.
Qayıdaq bizə. Bizdə isə dərsə davamiyyət çox ciddi şəkildə universitetlərdə tələb olunur. Hətta limit qoyurlar ki, hansı dərsdə neçə qayıbın olarsa dərsə buraxılmırsan. İmtahana buraxılmamaq da imtahan kəsiri hesab olunur. Bu, tələbələrin təhsilində müəyyən qədər problem yaradır. Biz bunu tənqid ediriksə, çıxış yolları da göstərməliyik. Azərbaycanda olan, amma inkişaf etmiş ölkələrdə olmayan qayıb limitini götürsək nə baş verər? O baş verər ki, o zaman tələbələrin dərsə davamiyyəti, dərsə gəlişi minimuma enər. Çox az sayda tələbə universitetə gələ bilər. Biz Qərb ölkələrindən öyrənərək tələbələrə universitetə öyrənmək üçün gəldiklərini, müəllimlərdən, onların mühazirələrindən biliklər almalı olduqlarını, bunu könüldən istəməklərini təlqin etməliyik. Sirr deyil, bizdə universitetlər var ki, onları məzmun deyil, forma maraqlandırır. Yəni jurnal yazılsın, dərslərin adları qeyd olunsun, amma dərslərin keyfiyyətli keçib-keçməməsi universitetləri maraqlandırmır. Mənə elə gəlir ki, Qərb ölkələrində, xüsusən də İsraildə keyfiyyətə fikir verirlər, tələbələrin və müəllimlərin vaxtını alan məslələrə çox az fikir verirlər”.
M.Zülfüqarlı hesab edir ki, Azərbaycan və İsrail arasında təhsil sahəsində əməkdaşlığın perspektivi var. “Azərbaycan və İsrail arasında təhsil sahəsindəki əməkdaşlığın prespektivi böyükdür və qarşılıqlı əməkdaşlığın hər iki ölkə üçün faydası var”-deyə professor Zülfüqarlı qeyd etdi.
Leyla QARAXANLI
