XXI əsr dünyanın avtomobil sənayesində növbəti inqilabla başladı. İnkişaf etmiş ölkələrdə benzinlə işləyən nəqliyyat vasitələrinin ekologiyaya vurduğu zərəri azaltmaq məqsədilə hibrid avtomobillərin və elektromobillərin istehsalına start verildi.
Tədricən müxtəlif dövlətlərin bu növ istehsala marağı artdı, onlar hibrid və elektrikli avtomobillərin istehsalını və istehlakını təşviq etdilər. Bu təşviq siyasətinin tərkib hissəsi kimi hibrid avtomobil və elektromobil istehsalçılarına vergi və rüsumlardan azad ediməsini, onların subsidiyalaşdırılmasını, həmin nəqliyyat vasitələri üçün parklanmanın və enerjidoldurma (şarj) xidmətinin pulsuz və yaxud aşağı məbləğdə olmasını misal göstərmək olar.
Azərbaycanda da hibrid və elektikli avtomobil istifadəçiləri az deyil. Məlumat üçün bildirək ki, 2023-cü ilin yanvar-mart ayları ərzində Azərbaycana ümumilikdə 314 milyon 994 min dollar dəyərində 20 799 ədəd avtomobil idxal olunub. Dövlət Gömrük Komitəsinin yaydığı məlumatda qeyd edilir ki, 2022-ci ilin yanvar-mart ayları ilə müqayisədə ölkəyə idxal olunan avtomobillərin sayı 21,6% və ya 3 697 ədəd artıb. Qeyd edək ki, hesabat dövründə idxal olunan yalnız elektrik mühərrikilə hərəkətə gətirilən nəqliyyat vasitələrinin sayı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 5,8 dəfə və ya 338 ədəd avtomobil artıb. Ancaq enerji doldurma məntəqələrinin sayı azdır. Gələcəkdə xüsusi elektromobil doldurma məntəqələri yaradıla bilər?
“Elektromobillərin sayı artdıqca elektrik yükləmə məntəqələrinin də sayı paralel olaraq artırılmalıdır”
Nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Niyazi Əliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, dünyanın bir çox ölkəsində nəqliyyat vasitələrinin ətraf mühitə mənfi təsirinin azaldılması məqsədilə ekoloji cəhətdən təmiz və yanacaq sərfiyyatı az olan elektrik və hibrid avtomobillərinin maddi cəhətdən daha əlçatan olması üçün genişmiqyaslı strategiyalar həyata keçirilir, təşviqedici addımlar atılır. Dünya təcrübəsində təşviqedici addımlar kimi elektromobil alıcılarına, satıcılarına müxtəlif tipli güzəştlər tətbiq edilir, prioritetlər müəyyən olunur və maddi dəstək göstərilir. Təbii ki, belə təşviq çox vacibdir və yaxşı nəticələr verir: “Azərbaycanda kifayət qədər elektrik doldurma məntəqələri yoxdur. Demək olar ki, bunlar sadəcə paytaxtın mərkəz küçələrində olur. Bu da düzgün yanaşma deyil. Ona görə də bütün bölgələr üzrə bu məsələyə ciddi yanaşılmalıdır. Belə olan halda, müəyyən məsələlərin həllinə nail olmaq mümkündür”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, elektromobillərin sayı artdıqca elektrik yükləmə məntəqələrinin də sayı paralel olaraq artırılmalıdır. Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycanda elektromobilləşmə prosesi gözlənilənlərdən zəif gedir. Aidiyyəti qurumlar bu məsələni diqqətdə saxlamalıdır.
Günel CƏLİLOVA
