Azər Həsrət: “Problem ondadır ki, Moskva şərt qoymadan müharibəni dayandırmaq istəmir”
ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff və Amerika liderinin kürəkəni Cared Kuşner Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə üç saat davam edən görüşdə Vaşinqtonun Ukraynadakı münaqişənin başa çatdırılması ilə bağlı təkliflərini və Moskva ilə Kiyev arasında birbaşa danışıqların bərpa olunması imkanını müzakirə ediblər. Bu barədə “Axios” məlumat yayıb.
Məlumata görə, görüşdə ABŞ Maliyyə Nazirliyinin sanksiya siyasətinin koordinasiyası üzrə müvəqqəti koordinatoru Cin Lanq da iştirak edib. Bu, Rusiyaya qarşı sanksiyaların müzakirə mövzularından biri olduğunu göstərə bilər. Vaşinqtonun Moskvaya konkret olaraq hansı təklifləri təqdim etdiyi hələlik açıqlanmır. Ağ Ev yalnız bildirib ki, növbəti addımlarla bağlı konkret planlar yaxın həftələrdə elan olunmalıdır.
Məlumat üçün qeyd edək ki, bu, Uitkofun müharibəni dayandırmaqla bağlı Moskvaya 8-ci səfəridir. Bu səfərlərin 3-də Kuşner iştirak edib.
Maraqlıdır, bu görüşün əvvəlcə Moskvada, sonra Kiyevdə olması, həm də qapalı danışıqların getməsi, bunlar yekun sülhdə və yaxud da razılaşmada Ukraynanın mövqeyinin tam nəzərə alınacağına nə dərəcədə təminat verir? Avropanın bu prosesdən tam kənarda saxlanılması onun gələcəyinə necə təsir edəcək?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən siyasi şərhçi Azər Həsrət hesab edir ki, belə danışıqların bağlı qapı arxasında aparılması başa düşüləndir: “Çünki nəticə əldə edilənədək bir sıra məqamlar gizli saxlanılmalıdır. Uitkoffun səfəri birinci Moskvadan başlayıb sonra Kiyevə getməsi tam məntiqlidir. Çünki hücum edən, əsassız da olsa tələblər irəli sürən tərəf Rusiyadır. Ona görə də birinci olaraq Rusiya ilə danışmaq, onları dinləmək və Moskvaya ağlabatan çıxış yolu təklif etmək ən doğrusudur. Ona görə ABŞ nümayəndələri birinci Moskvaya gedib Putinlə görüşdülər, danışıqlar apardılar. Danışıqların detalları bizə məlum deyil. Ondan sonra tapa biləcək ortaq nöqtələri rəhbər tutaraq Kiyevə yolandılar. Ehtimal ki, Birləşmiş Ştatlar Rusiyaya ilkin mərhələdə müharibəni qeyd-şərtsiz dayandırmağı təklif edir. Problem ondadır ki, Moskva şərt qoymadan müharibəni dayandırmaq istəmir. Məhz buna görə illərdir danışıqlar nəticə vermir. Rusiya işğal edilmiş Ukrayna ərazilərini, o cümlədən Krımı Rusiya ərazisi kimi tanınmasını tələb edir. Hələ bu azmış kimi, Zaparoje və Xerson vilayətlərinin işğal olunmamış ərazilərinin Rusiyaya verilməsini tələb edir. Təbiidir ki, Ukrayna bununla razılaşmır. Yəni Moskva o şərti irəli sürür ki, əgər Ukrayna bu torpaqların Rusiyaya aid olduğunu tanımağa hazır olduğunu bildirərsə, dərhal atəşkəsə gedəcəklər. Kiyevin mövqeyi budur ki, heç vaxt həmin ərazilər Rusiyanın ola bilməz. Bundan başqa, Ukrayna tərəfinin atəşkəs şərti çox ağlabatandır. Rəsmi Kiyev davamlı şəkildə deyir ki, biz qeyd-şərtsiz atəşkəsə gedək. Digər məsələləri isə masa arxasında müzakirə edək. Yəni əslində normalda ağlı başında olan dövlət bunu qəbul etməlidir. Rusiya isə bunu qəbul etmir. ABŞ təmsilçiləri yəqin Putini inandırmağa çalışırlar ki, Ukraynanın qeyd-şərtsiz atəşkəs təklifini qəbul elə. Bu təklif qəbul edilərsə, Rusiyaya qarşı sanksiyaların yumuşaldılması prosesi gedə bilər. Çox güman bu yöndə müzakirələr gedib. Nəticənin nə olacağını indidən birmənalı proqnozlaşdırmaq çətindir. Yəqin ki, informasiya sızdırılacaq. Onda biləcəyik ki, reallıqlar əslində nədən ibarətdir. İstənilən halda düşünmürəm ki, ABŞ, Avropa İttifaqı Ukrayna torpaqlarının Rusiyanın işğalında qalmasına razıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
