Bütün Ermənilərin Katolikosu II Qaregin və altı arxiyepiskopa qarşı cinayət işində prokuror Xaçatur Qalstyan könüllü olaraq istefa verib. Mediada yayılan məlumatlara görə, o, bu qərarı kilsə iyerarxlarının cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsini rüsvayçılıq hesab etdiyi üçün verib. Prokurorluq əvvəlcə Qalstyana işin ümidsiz olduğunu və ilkin istintaq zamanı ləğv ediləcəyini, ona görə də Erməni Apostol Kilsəsinin rəhbərliyini açıq şəkildə ittiham etməməli olduğunu bildirib. İddialara görə, prokurorluğun rəhbərləri onunla razılaşıblar ki, məhkəmə prosesi özü rüsvayçı haldır. Lakin iş yenə də məhkəməyə göndərilib və Qalstyan bir seçim qarşısında qalıb: ya şikayət ərizəsi verib istefa vermək, ya da məhkəməyə gedib öz işini görmək, bu isə onun prokuror kimi nüfuzuna xələl gətirəcəkdi. Nəticədə o, istefa verməyi seçib və iş baş prokurorun müavini Aram Aramyana verilib.
Departament Qalstyanın işdən çıxarılmasını təsdiqləyib, lakin onun könüllü olaraq istefa verdiyini və istefasının II Qaregin və onun ətrafındakıların məhkəməsi ilə heç bir əlaqəsi olmadığını vurğulayıb. Bu arada, məhkəmə hələ işin mahiyyəti üzrə araşdırılmayıb, çünki avqust ayında başlayandan bəri üç hakim artıq işdən kənarlaşdırılıb. Birincisi Armavir regional hakimi Hakob Manukyan idi. O, 7 avqustda prosesdə iştirak etməkdən imtina edərək, əvvəlki vəkillik işinin onun qərəzsizliyinə şübhə yarada biləcəyini iddia etdi. Növbəti etiraz edən Serj Ruşanyan idi. O, iddianamədə iddia edilən cinayətin harada törədildiyi göstərilmədiyi üçün işin İrəvan məhkəməsi tərəfindən baxılmasının vacibliyini iddia etdi və bu da ərazi yurisdiksiyası məsələsini həll etmədi. Paytaxtda iş hakim Vahaqn Melikyana həvalə edildi və o, işi Kassasiya Məhkəməsinə göndərərək Erməni Apostol Kilsəsinin liderlərinin Ermənistanda harada mühakimə olunacağını müəyyən etməsini istədi. Xatırladaq ki, II Qaregin və Erməni Apostol Kilsəsinin Ali Ruhani Şurasının altı üzvü vəzifə səlahiyyətlərindən istifadə edərək qanuni məhkəmə qərarının icrasına qəsdən mane olmaqda ittiham olunurlar. İttiham aktına iyerarxların yanvar ayında yepiskop Gevorq Saroyanı Masiatsotn yeparxiyasının rəhbəri vəzifəsindən azad etmək qərarı səbəb olub. Saroyan işdən çıxarılma ilə bağlı məhkəmədə apellyasiya şikayəti verib və məhkəmə ona işə baxılana qədər vəzifəsində qalmağı tapşırıb, eyni zamanda, Kilsənin onun vəzifələrini yerinə yetirməsinə və ya yeparxiya maliyyəsinə nəzarət etməsinə mane olmasını qadağan edib. Bu qərara baxmayaraq, II Qaregin və Ali Ruhani Şura sonradan Saroyanı vəzifəsindən azad ediblər.
Prokurorlar iddia edirlər ki, bu qərar qəsdən məhkəmə qərarından yayınmaq və onu pozmaq niyyəti ilə verilib. Erməni Apostol Kilsəsi prokurorluğun mövqeyini rədd edərək, yepiskopların təyin edilməsi və vəzifədən azad edilməsinin kanon qanunu ilə tənzimləndiyini və ştat məhkəmələrinin səlahiyyətlərinə aid olmadığını iddia edir. Bu arada, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan artıq ikinci ildir ki, II Qareginin istefasını açıq şəkildə tələb edir və onu korrupsiya, zina, xəyanət və Tanrıya və respublikaya qarşı digər cinayətlərdə ittiham edir. Bu tələb ölkənin 2031-ci ilə qədər inkişaf proqramında öz əksini tapıb. Hakim "Vətəndaş Müqaviləsi" II Qareginin istefasını dindar icmanın xoşbəxtliyinin təmin edilməsi ilə əlaqələndirir. Bundan əlavə, hakim partiya təşkilatın fəaliyyət mexanizmlərini müəyyən edən, maliyyə şəffaflığını və ruhanilərin düzgün davranışını təmin edən Erməni Apostol Kilsəsi üçün nizamnamə qəbul etməyi təklif edir. Saroyana gəldikdə isə, o, Paşinyanı dəstəkləyən on yüksək vəzifəli kilsə iyerarxından biri olub. Siyasi analitik Tiqran Köçəryan bildirir: “Məhkəmənin gedişatına baxanda, ümumiyyətlə hökm olmaya bilər. Ən azından hələlik aydındır ki, Paşinyan yalnız "Vətəndaş Müqaviləsi"ndən kimsə hakim, prokuror təyin olunarsa işini başa çatdıra biləcək. İctimai rəy açıq şəkildə göstərir ki, bütün qalmaqallara baxmayaraq, Erməni Apostol Kilsəsi Ermənistanın ən hörmətli qurumlarından biri olaraq qalır. Katolikosun cəzalandırılmasında iştirak edən hər kəs tarixdə adını əbədi olaraq ləkələyəcək”. Bundan əlavə, ekspertin fikrincə, əgər hakimiyyət II Qaregini məhkum edə bilsə, yeni etiraz dalğası ilə qarşılaşacaq.
Tahir TAĞIYEV
