Almaniyanın Saksoniya-Anhalt əyalətində keçirilən parlament seçkilərdə keçirilən səsvermənin nəticələrinə görə, ifrat sağçı Almaniya üçün Alternativ (AfD) partiyası səslərin 44,5%-ni toplayaraq liderliyə yüksəlib.
1,7 milyon seçicinin səs vermək hüququna malik olduğu ştatda səsvermə yerli vaxtla saat 18:00-da başa çatıb.
Almaniyanın Birinci Televiziyası (ARD) tərəfindən açıqlanan ilk exit-polla görə, AfD beş il əvvəlki seçkilərlə müqayisədə səs payını 23,7 bal artıraraq 44,5 faizlə birinci yeri tutub.
"Exit poll"lar AfD-nin əyalət məclisində çoxluq qazanmaq məqsədinə çata bilmədiyini və əyalət hökuməti qurmaq üçün koalisiyaya ehtiyac duyacağını göstərir. AfD olmadan əyalət hökumətin qurulması üçün bütün digər partiyaların koalisiyaya daxil edilməsi lazımdır.
"Exit-poll"ların nəticələrinə görə, federal hökumətin ən böyük tərəfdaşı olan Xristian Demokrat Birliyi (CDU) 2021-ci ildəki əvvəlki seçkilərlə müqayisədə 18,6 faiz azalaraq 18,5 faiz səslə ikinci ən böyük partiya olub.
Almaniyanın daxili kəşfiyyat agentliyi olan Konstitusiyanın Mühafizəsi üzrə Federal İdarə (BfV), üç illik araşdırmadan sonra 2 may 2025-ci ildə AfD-ni "mütləq ifrat sağçı təşkilat" kimi təsnif edib.
ABŞ vitse-prezidenti Vens BfV-nin qərarını tənqid edərək bildirib ki, "kəşfiyyat agentliyindən rəqib siyasi partiyanı qanunsuz elan etmək üçün istifadə etmək çox təhlükəlidir". Bundan əlavə, 61-ci Münhen Təhlükəsizlik Konfransında (MSC 2025) çıxışında Vens Almaniyada siyasətçilərin AfD-dən uzaqlaşması ilə bağlı müzakirələrə birbaşa toxunaraq bildirib ki, "təhlükəsizlik divarlarına yer yoxdur".
ABŞ Prezidenti Donald Tramp sosial media hesabında AfD-nin seçki qələbəsini göstərən qrafik paylaşıb, ancaq məsələ ilə bağlı heç bir şərh verməyib.
Digər tərəfdən, ekspertlər bu nəticənin təkcə əyalət siyasətinə deyil, həm də Almaniyadakı federal balansa və Avropa Birliyinin gələcəyinə də dərin təsir göstərəcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edirlər.
Almaniyanın daxili kəşfiyyat agentliyi tərəfindən "ifrat sağçı" kimi təsnif edilən AfD-nin yüksəlişi ölkənin demokratik institutları üçün ciddi bir sınaq yaradır. Partiyanın neonasistlərlə əlaqələrini dərinləşdirməsi və immiqrantları deportasiya etmək vədləri əsas siyasi sistemin AfD qarşısında acizliyini göstərir.
Tahir TAĞIYEV
