Bazar günü günü, 22 noyabr 2026
     

İranla Rusiyanın bir NATO ölkəsinə birgə təcavüz ssenarisi... Realdır?

Image


NATO İranın Avropadakı hərbi obyektlərə mümkün zərbələri ilə bağlı xəbərlərdən sonra alyans üzvlərini istənilən təhdiddən qorumaq üçün lazımi addımları atmağa hazır olduğunu açıqlayıb. NATO nümayəndəsi bildirib ki, alyansın çəkindirmə və müdafiə strategiyası güclü, effektivdir və üzv ölkələrə qarşı istənilən təhdidə cavab veriləcək.

Məlumata görə, İranın mümkün hədəfləri arasında Bolqarıstan və Kiprdəki hərbi obyektlərin olduğu iddia edilir. Bolqarıstan iyul ayında ABŞ-a yanacaq doldurmaq üçün öz hava bazasından istifadə etməyə icazə verib. Kiprdə isə Böyük Britaniyaya məxsus hərbi hava bazaları yerləşir.

“Financial Times” İranın ABŞ-la yeni qarşıdurma yaranacağı təqdirdə Avropadakı bəzi hədəflərə, xüsusilə Kipr və Bolqarıstandakı obyektlərə zərbə endirmək imkanını müzakirə etdiyini yazıb. “The New York Times” isə İranın Xəzər dənizində İran gəmisinə endirilən zərbəyə cavab olaraq Ukraynadakı limanlardan birini vurmaq variantını da nəzərdən keçirdiyini, lakin sonradan bundan imtina etdiyini bildirib.

İran tərəfi Avropadakı mümkün hücumlarla bağlı yayılan xəbərləri rəsmi şəkildə şərh etməyib. Bununla yanaşı, İranın yüksək hərbi komandanlığının nümayəndəsi general Əli Abdollahi Əliabadi ABŞ-la əməkdaşlıq edən Körfəz ölkələrinə xəbərdarlıq edib və onları Vaşinqtonun İrana qarşı zərbələrinə yardım göstərməkdə ittiham edib.

Bu açıqlama Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin İranla bütün ticarət, kommersiya mübadiləsi və maliyyə əməliyyatlarını növbəti xəbərdarlığa qədər dayandırmaq qərarından sonra verilib. BƏƏ hakimiyyəti İranın ölkə istiqamətində iki raket buraxdığını və hücumun məqsədinin dəniz nəqliyyatını hədəf almaq olduğunu bildirib. Tehran isə bu iddiaları rədd edib.

Beləliklə, İranla ABŞ və onun müttəfiqləri arasında qarşıdurmanın coğrafi baxımdan genişlənməsi ehtimalı NATO-nun da diqqətindədir. İranın Avropadakı ABŞ və ya digər Qərb hərbi obyektlərinə zərbə endirməsi NATO üçün birbaşa təhlükəsizlik məsələsinə çevrilə və alyansın cavab tədbirləri görməsinə səbəb ola bilər.

Rusiya ilə NATO arasında gərginliyin artdığı, ABŞ kəşfiyyatının Moskvanın gələcəkdə NATO üzvü olan ölkələrdən birinə məhdudmiqyaslı hücumla alyansın reaksiyasını sınaqdan keçirə biləcəyi barədə xəbərdarlıq etdiyi, eyni zamanda İranın ABŞ-ın Avropadakı hərbi obyektlərinə zərbə endirmə ehtimalının gündəmə gəldiyi bir vaxtda belə bir ssenari nə dərəcədə realdır: Rusiya-Ukrayna və ABŞ-İran müharibələri paralel şəkildə davam edərsə, Moskva ilə Tehran arasında müəyyən koordinasiya yaranaraq NATO ölkələrinə eyni vaxtda və ya ardıcıl zərbələr endirilməsi mümkündürmü? Belə bir ssenarinin baş verməsi üçün hansı siyasi və hərbi şərtlər formalaşmalıdır, Rusiya və İranın NATO-nun reaksiyasını eyni vaxtda sınamaq üçün marağı nə dərəcədə ola bilər və belə bir hücum NATO-nun 5-ci maddəsinin işə salınmasına, daha geniş Rusiya-NATO və İran-Qərb qarşıdurmasına gətirib çıxara bilərmi?

Akif Nağı: “İranla Qərb arasında genişmiqyaslı müharibə ehtimalı hazırda yüksək deyil”

Akif Nağı:

Siyasi şərhçi Akif Nağı “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, ABŞ-ın İrana qarşı yeni və daha sərt sanksiyalar tətbiq edərək Tehranı iqtisadi cəhətdən çökdürmək cəhdi son dövrlər daha intensiv müzakirə olunur. İran da buna cavab olaraq sərt və bəzən ironik bəyanatlar verir, hətta Kaliforniya ilə bağlı mövzulardan istifadə edərək istehzalı açıqlamalar səsləndirir. Bu fonda bir neçə mümkün ssenari ortaya çıxır.

Nağının sözlərinə görə, ABŞ-ın bu istiqamətdə ciddi maneələri var. Trampın siyasətindən narazı olan bir sıra Avropa və digər Qərb ölkələri Vaşinqtonun İrana qarşı sərt xəttinə həmişə tam dəstək verməyib. Əksinə, bəzi hallarda İranla danışıqlar üçün şəraitin yaradılması və müəyyən güzəştlər istiqamətində mövqe nümayiş etdiriblər. Bu amil hazırkı vəziyyəti formalaşdıran əsas faktorlardan biridir.

Ekspertin fikrincə, prosesə təsir edən digər mühüm amil Rusiyadır. Moskva ilə Tehran arasında münasibətlər strateji xarakter daşıyır, lakin bunun müttəfiqlik səviyyəsinə nə dərəcədə çatdığı ayrıca müzakirə mövzusudur. Əsas sual Rusiyanın İran–ABŞ qarşıdurmasında hansı mövqeyi tutacağıdır.

“Rusiya, şübhəsiz ki, İranla ABŞ arasında genişmiqyaslı hərbi qarşıdurmanın yaranmasını öz maraqları baxımından arzu edə bilər. Çünki belə bir münaqişə ABŞ-ın diqqətini Ukraynadan yayındıra və resurslarını başqa istiqamətə yönəldə bilər. Lakin eyni zamanda Rusiya İran–ABŞ müharibəsinin həddindən artıq genişlənməsində maraqlı deyil. Çünki belə bir müharibənin nəticələrini əvvəlcədən proqnozlaşdırmaq mümkün deyil”, - deyə Akif Nağı qeyd edib.

Şərhçinin sözlərinə görə, Əfqanıstan təcrübəsi göstərdi ki, ABŞ-ın hər hansı ölkəyə birbaşa quru müdaxiləsi asan proses deyil. İran üçün bu, daha da mürəkkəbdir. Ölkənin böyük ərazisi, mürəkkəb coğrafiyası və asimmetrik müharibə, diversiya, müxtəlif silahlı qruplardan istifadə imkanları Vaşinqton üçün ciddi risklər yaradır. Bu səbəbdən ABŞ-ın İran ərazisinə genişmiqyaslı quru əməliyyatına getməsi ehtimalı aşağı görünür.

Buna görə də Vaşinqton daha çox iqtisadi və siyasi təzyiq alətlərinə üstünlük verir: sanksiyalar, maliyyə məhdudiyyətləri, neft ixracına təzyiq. Bu, ABŞ üçün daha az riskli yoldur.

Akif Nağı əlavə edib ki, hətta ABŞ İranın nüvə obyektlərinə məhdud hərbi zərbələr endirsə belə, bunun genişmiqyaslı müharibəyə çevrilməsi Vaşinqton üçün arzuolunan deyil. Çünki İranın cavabı İsrailə, regiondakı ABŞ bazalarına və tərəfdaşlarına yönələ və vəziyyət nəzarətdən çıxa bilər.

“Suriyada da oxşar yanaşmanın şahidi olduq. ABŞ birbaşa müdaxilə əvəzinə müxtəlif qüvvələrə dəstək verməklə maraqlarını təmin etməyə çalışdı. İran məsələsində də oxşar ssenarinin tətbiqi daha realdır”, - deyə o vurğulayıb.

Ekspertin qiymətləndirməsinə görə, Rusiya prosesə kənardan baxaraq İranı siyasi, hərbi və texniki cəhətdən dəstəkləyə bilər. Amma Moskvanın ABŞ-la İran uğrunda birbaşa müharibəyə girməsi ehtimalı çox aşağıdır. Rusiyanın əsas məqsədi ABŞ resurslarının müxtəlif cəbhələrə bölünməsi və bunun Ukrayna cəbhəsində manevr imkanı yaratmasıdır.

Akif Nağı yekun olaraq bildirib ki, hazırda İranla Qərb arasında genişmiqyaslı müharibənin başlama ehtimalı yüksək deyil. Daha real ssenari məhdud hərbi zərbələr, güclü iqtisadi sanksiyalar, siyasi təzyiq, kəşfiyyat və diversiya fəaliyyəti, eləcə də regiondakı proksi qüvvələr vasitəsilə aparılan mübarizədir.

“Əsas məsələ budur ki, bütün tərəflər bir-birinin növbəti addımını gözləyir. ABŞ, İran və Rusiya üçün də genişmiqyaslı müharibənin nəticələri qeyri-müəyyəndir. Ona görə də maksimum təzyiq göstərsələr də, tərəflər birbaşa və uzunmüddətli hərbi qarşıdurmadan çəkinəcəklər”, - deyə siyasi şərhçi vurğulayıb.

Dəniz NƏSİRLİ




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ