Fransanın xarici işlər naziri Ketrin Kolonna Rusiya və Avropa üçün təhlükəsizlik arxitekturasının qurulmasının vacibliyini bəyan edib:
“Rusiya tarixdə olub, var və bundan sonra da olacaq”
Kolonna Rusiyanın Avropa qitəsinin böyük bir hissəsini işğal etdiyinə də diqqət çəkib.
Lakin onun fikrincə, "Hər kəsin sabitlik maraqları naminə Moskva ilə etibarlı təhlükəsizlik sisteminin yenidən qurulması üçün hansısa bir yol tapmaq lazımdır".
Qərbin Rusiyaya ilə münasibətlərinin belə gərgin vaxtında Fransa Rusiyaya doğru niyə belə xoş jestlər edir?
Siyasi şərhçi Turab Rzayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu əslində yenilik deyil: “Çünki, Avropa İttifaqında, xüsusilə Almaniya, Fransa, İtaliya, İspaniya kimi böyük ölkələrdə Amerikaya spektizmlə yanaşan xeyli insan kütləsi var. Bu həm əhalinin, həm də bəzi siyasətçilər nəzərində belədir. Xüsusilə də köklü dövlətlərdə, Almaniya və Fransada güclü şəkildə bu müqavimət özünü biruzə verir. Fransanın, əsas da Makronun indiyə kimi çalışdığı əsas hədəflərdən biri nə idi? Biz bunu Avropanın strateji muxtariyyəti adlandıra bilərik. Yəni onlar deyirlər ki, Avropanın siyasi cəhətdən ABŞ və NATO ilə əlaqəsi olmamalıdır. Avropanın da ən azından muxtariyyəti olmalıdır. Yəni bütün məsələlərdə olmasa da, bəzi məsələlərdə fərqlilik ola bilər. Bu strateji muxtariyyəti dəstəkləmək üçün, Avropa İttifaqının böyük ordusu yoxdur. Fransa Avropa İttifaqının siyasi lideri kimi çıxış edir. Fransa Avropa NATO-sunu yaratmaq təklif etmişdi. Məqsəd o idi ki, Avropanın öz ordusu olur, bu da Avropadan idarə olunur. Həmçinin sahil mühafizə xidməti, öz donanması olur. Aydın məsələdir ki, bu ilk başlarda strateji muxtariyyət kimi başlayacaq, Avropa NATO-su da, ordu da NATO ilə əməkdaşlıqda sanki böyük NATO - nun tərkib hissəsi kimi olacaq. Amma, sonra Avropa İttifaqı dolların qarşısına valyuta çıxardı. Bu da gələcəkdə Avropanı tamamilə ABŞ - la strateji olaraq qopmasına, müstəqil olmasına, hətta gələcəkdə rəqib olmasına, ön cəbhələrdə yer almasına da səbəb ola bilər. Mən düşünürəm ki, Ukrayna əməliyyatlarında NATO - nun, Qərbin, ABŞ - ın çox qızğın şəkildə Rusiyaya cəbhə açmasının səbəblərindən biri də budur. Burada Bayden ilk öncə xeyli güzəşt etdi. Rusiyaya sanksiyalara qoşulmadı, neft - qaz sanksiyaları tədbiq etmədi. ABŞ özü daha sərt sanksiyalar qoya bilərdi. Amma, Avropa onu dəstəkləməyəcəkdi. Mərhələli şəkildə bütün Avropanı bu sanksiyalara qoşulmağa məcbur elədi. Hətta, daha sonra dəfələrlə həm əhalisi, həm parlamenti, NATO - ya qoşulmanın əleyhinə səs vermiş İsveçrə, Finlandiya NATO - ya Qoşulmama Hərəkatı başlatdı. Bundan başqa Avropa ölkələrindəki ordu, siyasi elita, əhali Rusiyaya qarşı konsaldasiya edildi. Ancaq, görünürdü ki, açıq şəkildə həm Fransanı, Almaniyanı, həm də qitə Avropasını narahat edir. Onlar bununla razı deyildilər. Hətta, xatırladım ki, Ukrayna müharibəsi başlamadan əvvəl, Avstriya, Macarıstan, İtaliya rəhbərliyi açıq şəkildə Krım müharibəsinə görə Rusiyaya qoyulmuş sanksiyaların götürülməsini istəyirdilər. Bu fərqli səslər müharibə ərəfəsində məcbur olub, NATO ümumi komandanlığına və ABŞ - a tabe olmağa başladılar. Ancaq müharibə dövründə də Makronun Rusiyanı dirçəltmək addımları görünürdü. Biz ümumi baxsaq, müharibə dövründə fərqli ölkə rəhbərləri ilə görüşlərdə ən çox Fransa ilə Putinin şəxsi və telefon görüşləri olub. Halbuki Böyük Britaniya baş naziri eyni dövrdə bir dəfə belə Putinlə danışmayıb. Bu Qərbdə çox qızğın mübahisələrə səbəb olur. Fransanın bu mövqeyi bəllidir. Fransa strateji olaraq Rusiya ilə hər zaman yaxın olub. Eyni zamanda, strateji maraqlar nöqteyi nəzərdən də Fransa və Almaniya sanki Ukrayna müharibəsini istəmir. Rusiya ilə yol tapmağın tərəfdarı idilər. Bunu açıq şəkildə bəlli edirdilər. Müharibə uzandıqca, xüsusilə cəbhədə Qərb uğur qazanmadıqca bu cür səslər artacaq. Fransanın xarici işlər naziri açıq deyir ki, Rusiya tarixdə olub, olacaq, heç kim onu silə bilməz. Eyni zamanda, sabitlik üçün Moskva ilə yenidən təhlükəsizlik sistemi qurmağa çağırır. Bu çağırış açıqca Rusiyanı reabilitasiya etmək üçün olan çağırışdı. Bildirirlər ki, Qərb dövlətləri Rusiya ilə oturmalı və yeni anlaşma imzalamalıdır. Bu anlaşma imzalanarsa, Rusiyanın ən azından strateji istəklərinin bir qismi yerinə yetirilmiş olacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
