Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi (BQXK) əməkdaşlarının müşayiətilə Xankəndi-Gorus istiqamətində “Laçın” sərhəd-buraxılış məntəqəsində erməniəsilli şəxslərin sərbəst keçidi növbəti dəfə təmin edilib. Avqustun 22-də məntəqədən Xankəndi-Gorus istiqamətində BQXK-yə məxsus ümumilikdə 9 nəqliyyat vasitəsi keçid edib.
Həmin nəqliyyat vasitələrinin içərisində BQXK-nin üzvləri, sürücülər, müşayətçilər, tibb işçisi və xəstələrin də olduğu ümumilikdə 30-da yaxın şəxs olub. Həmin şəxslərin sənədləri yoxlanılıb və sərbəst hərəkətləri təmin edilib. Bu bir daha mülki ermənilərin sərhəd-buraxılış məntəqəsindən keçidində heç bir maneənin, hər hansı çətinliyin olmamasını göstərir. Həmçinin Ermənistanın Azərbaycan tərəfindən Laçın yolunun blokadada saxlandığı iddialarının yalan və böhtan olduğunu növbəti dəfə sübut edir. Elə bunlar fonunda diqqətçəkən məqam odur ki, ümumiyyətlə son günlərdə Qarabağdan Ermənistana ermənilərin axını intensivləşib. Bu, xüsusən də BMT Təhlükəsizlik Şurasındakı Qarabağla bağlı müzakirələrdən sonra özünü qabarıq göstərir. Həmin müzakirələr bir daha Azərbaycanın dünyada nüfuzunu, Ermənistan diplomatiyasının isə tam iflasa uğradığını göstərmiş oldu. BMT Təhlükəsizlik Şurasının ermənilərin yaşadığı Azərbaycanın Qarabağ bölgəsini Ermənistanla birləşdirən Laçın-Xankəndi yolunun guya “bağlanmasından” sonra yaranmış “humanitar böhran”ın müzakirəsi üçün təcili iclas keçirməsi erməni siyasətinin fiaskosu oldu. Belə ki, Ermənistanın “blokada” və ya “humanitar böhran” ilə bağlı bütün əsassız və sübutu olmayan iddiaları əsaslı dəlillərlə rədd edildi. Bu, Azərbaycan ərazisində yaşayan erməniəsilli əhali arasında, eyni zamanda, onları tətikləyən separatçı qüvvələrə qarşı ciddi siyasi faktdır. Ermənistanın da ölkəmizin ərazi bütövlüyünü və Qarabağı Azərbaycan ərazisi kimi tanıması burada yaşayan azsaylı erməni əhalisinə mesaj verir ki, sizin reinteqrasiya olunmaqdan başqa çıxış yolunuz yoxdur. Əgər buna qarşısınızsa, o zaman Azərbaycan ərazisini tərk etməlisiniz. Elə bu proses də artıq başlayıb. Belə ki, iyunun 14-dən bəri ilk dəfə olaraq Rusiya sülhməramlılarının vasitəsilə Qarabağdan Ermənistana 41 nəfər keçirilib. Sərhəddən keçənlərin arasında Rusiya vətəndaşları da olub. “Azatutyun” radiosu yazır ki, Rusiya Federasiyasının vətəndaşları Qarabağdan Ermənistana keçmək imkanını çoxdan gözləyirdilər. Onların Qarabağa hansı məqsədlə gəldiyi deyilmir. Xəbərdə deyilir ki, Rusiya sülhməramlıları ilə əldə olunmuş razılaşmaya əsasən tələbələrin və Rusiya vətəndaşlarının Qarabağdan Ermənistana keçirilməsi yaxın vaxtlarda davam etdiriləcək. O da deyilir ki, hazırda yüzlərlə Ermənistan vətəndaşı təcili və planlı şəkildə Ermənistana qayıda bilməsini gözləyir.
Məlumatda bildirilir ki, azərbaycanlılar Rusiya sülhməramlılarının nəqliyyat vasitələrinin körpüdən keçməsinə icazə verməyib və adamlar sərhədin o tayına yüklərini daşımaqla piyada keçiblər. Sərhədin o tayında onları Gorusdan gəlmiş nəqliyyat vasitələri gözləyirdi. Bunlar fonunda Ermənistan və separatçılar israr edirlər ki, Laçın postu “qanunsuzdur”, belə ki, o, 10 noyabr 2020-ci il üçtərəfli bəyanatında nəzərdə tutulmayıb. Azərbaycan dəfələrlə bəyan edib ki, onun Həkəri çayı üzərindəki dövlət sərhədində post qurması beynəlxalq hüquqa və Azərbaycan qanunlarına uyğundur. Elə BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasında İrəvanın təşəbbüsü ilə Laçın yoluna həsr olunmuş təcili iclasında da məhz Azərbaycanın mövqeyi dəstəkləndi. İrəvanın gözləntilərinə rəğmən iclasda heç bir qətnamə qəbul edilməyib. Bundan başqa Avropa rəsmiləri, həmin iclasda iştirak edən səfirlərdən bəziləri Azərbaycanın təklif etdiyi Ağdam yolu variantını dəstəkləyiblər. Bu hal Qarabağdakı ermənilərə də təsir edir. Türkiyənin “Türkiye” qəzeti yazır ki, indiki halda Qarabağ erməniləri iki yerə bölünüb - barışıq tərəfdarı olanlar və aqressiv qrup: “İndi əsas mövzu Laçın yoludur və bura illərdir humanitar yardım üçün açıqdır. Ancaq bu yolla dərman və yeməkdən çox silah və siqaret daşınıb. Ağdam-Xankəndi yolu ilə humanitar yardımların daşınması barədə razılıq olsa da, bu yerinə yetirilmədi. Biz rayonda olarkən Xankəndidən Laçın yolu ilə onlarla erməninin rahatlıqla Ermənistana keçdiyinin şahidi olduq. Heç kim heç nə demir, rahatlıqla keçir, hətta çemodanlarını da aparırlar. Azərbaycanlılar deyir ki, “Bizə qarşı cinayət törətməsəydilər, əlləri qana batmasaydı, amnistiya tətbiq edərdik”. Ruben Vardanyan Qarabağla heç bir əlaqəsi olmayan oliqarxdır. Araik Arutyunyan “Gəncə və Bərdəyə hücum əmrini mən vermişəm” deyən terrorçudur. Amma qəribədir ki, onlar hələ də Qərb tərəfindən qorunur. Azərbaycanlılar külli miqdarda pul xərcləyib əla magistral yollar salıblar. Ağdamın çıxışında ermənilər (və ruslar) yola beton bloklar yığıb. Rusiya guya müşahidəçidir, lakin keçmiş qırğınların əksəriyyətində onun imzası var. Söhbət 366-cı alaydan gedir. Xalqının əmin-amanlığını, rifahını istəyən prezident İlham Əliyev müqavilələr imzalayır, gələcəyə baxır. Azərbaycanlılar deyirlər ki, Nyu-York olsun, Brüssel olsun, Moskva olsun, harada oldu, oturub danışaq. Cəmi 5 şərt var: Tərəflər bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıyacaq. Gələcəkdə heç kim heç kimdən torpaq tələb etməyəcək. Qarşılıqlı səfirliklər açılacaq, diplomatiya başlayacaq. Nəqliyyat və rabitə təmin olunacaq, humanitar məsələlər üzrə birgə komissiya yaradılacaq. Qarabağ erməniləri isə iki qrupdur, bəziləri barışıq tərəfdarıdır, sıxışdırılır, təhqir olunur, hətta həbs edilir. Digər qrup isə kompüterin qarşısında çox aqressiv oturub yalan xəbərlər yayır. Qarabağ ermənilərinin heç bir hüququ əngəllənmir. Toy edib videolar çəkir, restoranlardan və əyləncə məkanlarından şəkillər paylaşırlar. Yanacaq yoxdur deyə ağlayır, sonra 45 avtobusla mitinqə gedirlər. Azərbaycan da onları qeydə alır və beynəlxalq məhkəmələrdə sübut kimi istifadə edir. Ola bilsin ki, iki tərəf danışıb razılığa gələ bilər, amma Rusiya, ABŞ, İran və Fransa ekstremistləri təhrik edir və inteqrasiyanın qarşısını alır. Ağdamdan Xankəndiyə gedən yol genişdir, üstəlik, magistral və dəmiryolu var. Zəngəzur yolu Naxçıvanı Azərbaycanla birləşdirəcəkdi, İran bunun qarşısını almaq üçün əlindən gələni etdi. Azərbaycanlılar sözügedən xəttin özlərinə düşən hissəsini tamamlayıblar, Ermənistan isə hələ barmağını belə qaldırmayıb. Onlar cəmi 42 km məsafə qət etməlidirlər. Hələ bünövrəsini belə qoymayıblar”.
Nahid SALAYEV
