BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında növbəti şou yaratmaq cəhdi uğursuzluqla nəticələnən Ermənistanda ictimai-siyasi vəziyyət yenidən gərginləşir. Bu barədə danışmazdan öncə qeyd edək ki, BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında Laçın-Xankəndi yolunun “bağlanması”ndan sonra yaranmış “humanitar böhran”la bağlı müzakirələrdə Ermənistan növbəti dəfə məğlub oldu və müzakirələr Azərbaycanın diplomatik qələbəsi ilə başa çatdı.
Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanın ölkəmizə qarşı səsləndirdiyi həqiqətdən kənar, qərəzli fikirlər marionet ölkənin növbəti beynəlxalq fiaskosu ilə yadda qaldı. Mirzoyanın ölkəmizi “humanitar fəlakət” yaratmaq və bunun fonunda Xankəndidə guya ərzaq böhranına görə ölüm hallarının qeydə alınması kimi həqiqətə uyğun olmayan ittihamları dünya ictimaiyyəti tərəfindən rədd olundu.
Azərbaycanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Yaşar Əliyev əhatəli, faktlara əsaslanan çıxışı ilə BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistan üçün sui-istifadə platformasına çevrildiyinə işarə etdi. Bu fonda dünya gördü ki, Ermənistanın humanitar məsələ kimi təqdim etməyə çalışdığı, əslində, Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə xələl gətirmək üçün aparılan təxribat xarakterli və məsuliyyətsiz siyasi kampaniyadır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının üzvü olan bir neçə dövlətin Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yaşayan erməniəsilli sakinlərin ehtiyaclarını ödəmək üçün məhsulların çatdırılması ilə əlaqədar xüsusilə Ağdam-Xankəndi yolu olmaqla, Azərbaycan tərəfindən təklif olunan bütün marşrutların açıq olmasını xüsusi vurulaması İrəvan üçün şok effekti yaratdı. Ermənistanın, erməni diasporu və lobbisinin, ermənipərəst dairələrin səyləri nəticəsiz qaldı. Çünki BMT-də iclas iştirakçıları sadəcə toplaşıb, söhbətləşib, dağılışıblar. Bu müzakirələri Ermənistanın fiaskosu, xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanın və ümumilikdə Ermənistan diplomatiyasının məğlubiyyəti hesab etmək olar. Ermənistanla yanaşı, onun havadarları, xüsusən də Fransa bu müzakirələrdən istədiyini ala bilməyib. Qeyd edək ki, bu, Fransa ilə Ermənistanın artıq ikinci analoji iflasıdır. Ötən ilin dekabrında da məsələnin BMT Təhlükəsizlik Şurasında qaldırılması cəhdi olmuşdu. Amma nəticə iflasla yekunlaşmışdı. Budəfəki müzakirələr zamanı da ölkələr Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmət ifadə edib, Ağdam-Xankəndi yolundan istifadəni vacib sayıb. İndi bunlar fonunda Ermənistan anlamalıdır ki, bölgədə sülh və sabitliyin təminatının yolu əsassız iddialarla BMT Təhlükəsizlik Şurasında məsələ qaldırmaqdan yox, ərazi bütövlüyünün və suverenliyin təsdiq olunması, hörmət edilməsi əsasında qonşu ölkələrlə münasibətlərin qurulmasından və sülhün bərqərar olunması üçün Azərbaycanla birbaşa konstruktiv danışıqlardan keçir. Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yaşayan erməniəsilli sakinlərin Azərbaycan qanunvericiliyi çərçivəsində reinteqrasiya siyasətinə Ermənistanın müqavimət göstərməsi mənasızdır. Ermənistanın siyasi rəhbərliyi bütün uğursuzluqlardan çıxış yolu kimi Azərbaycanı ittiham etməyə çalışır, xalqını və beynəlxalq ictimaiyyəti aldatmaqla özünə bəraət qazanmaq istəyir. Bu amil bölgədə davamlı sülhün əldə olunması istiqamətində ciddi səylərin göstərildiyi bir vaxtda Ermənistanın atdığı destruktiv addımlarda da açıq şəkildə görünür. Amma bunun faydası yoxdur. Erməni şərhçi Njde Hovsepyan bu xüsusda bildirir: “Dünyada hər bir dövlətin öz marağı, öz problemi, öz qayğısı var. Heç kim başqasının problemini həll etməyəcək, başqasının dərdi ilə yaşamayıb, yaşamayacaq. Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli iki ölkə arasında mövcud olan konyunktura, resurslar, imkanlar, alternativlər və imkanlara əsaslanaraq Ermənistan və Azərbaycandan asılıdır. Danışma, çağırış, nəsihət, sarkazm, narahatlıq, psixoloji dəstək, iradə, əyrilik, mərdlik, arzu, ədalət, haqq, milli proqram və bu kimi hallar dünyanın siyasi xəritəsində yoxdur”.
Beləliklə, BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasından heç bir nəticə ala bilməyən Ermənistan növbəti dəfə fiaskoya uğradı. İndi Ermənistanda radikal dairələr hesab edir ki, bütün bunların günahı Nikol Paşinyan iqtidarındadır. Onlar bununla bağlı olaraq aksiyalar təşkil etmək istəyirlər. Lakin hələlik cəmiyyətdən ciddi dəstək yoxdur. Erməni bloger Mikael Badalyan bu fonda qeyd edir ki, Azərbaycanın bütün platformalarda Ermənistandan aşkar üstünlük qurması artıq erməni revanşistlərdə böyük ümidsizlik yaradır. Digər erməni bloger İşxan Verdyan isə bildirir: “Uşaqlar, mən Azərbaycanda heç vaxt olmamışam və orada işlərin necə getdiyini də bilmirəm. Amma konkret olaraq Ermənistan-Azərbaycan məsələsində hesab edirəm ki, Azərbaycan doğru tərəfdədir. Bağışlayın ki, Ağdamı dağıdanlardan çox, Ağdamı tikənləri qiymətləndirirəm. Məndən soruşurlar ki, sən ermənisən, necə belə edə bilərsən? Bəli, mən erməniyəm, amma mən bunu bacarmaram. Azərbaycanlılarla ermənilər sülh və harmoniya içində yaşayacaqlar. Kim razı deyil, müzakirəyə hər zaman açığıq”. Digər ekspert Vigen Akopyan bildirib ki, BMT Təhlükəsizlik Şurasının Qarabağ məsələsi ilə bağlı iclası maraqlı şou idi və orada maraqlı tərəflər əvvəllər səsləndirdikləri mövqelərini təsdiqlədilər. Onun sözlərinə görə, BMT tribunası geosiyasi və regional mərkəzlərin öz fikirlərini ifadə etdiyi əlavə məkana çevrilib: “Bu müzakirə zamanı bir dənə də olsun gözlənilməz mövqe eşitmədim”. Vigen Akopyan diplomatik işdən danışmağı və Ermənistan tərəfini kifayət qədər iş görmədiyinə görə tənqid etməyi lazımsız hesab edir: ”Bəzi dövlətlər Xankəndi-Ağdam yolunun istismarından danışır, əslində isə onu Laçın dəhlizi ilə eyniləşdirirdilər”. Akopyanın sözlərinə görə, artıq beynəlxalq müstəvidə də məğlubiyyət baş verdi: “BMT Təhlükəsizlik Şurasının müzakirəsi erməni tərəfi üçün uğursuz olub”. Beləliklə, artıq ermənilər etiraf edirlər ki, əsas yol Xankəndi-Ağdam istiqamətində olacaq. Akopyan hesab edir ki, Ermənistan xarici işlər naziri Qarabağ ermənilərinin siyasi və hüquqi komponentini təqdim etmək əvəzinə, yalnız humanitar məsələlərdən danışıb: “Bu, təbii ki, təəccüblü deyil, çünki Ermənistan lideri Qarabağın Azərbaycanın bir hissəsi olduğunu deyib”.
Nahid SALAYEV
