Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin minalardan təmizlənməsi üçün bütün xəritələri təhvil vermək lazımdır. Bunu ABŞ Dövlət katibinin Avropa və Avrasiya işləri üzrə köməkçisi vəzifəsini icra edən Filip Riker deyib. Azərbaycanlı jurnalistlərin Kəlbəcər rayonunda minaya düşərək həlak olması barədə danışan F.Riker bu hadisəni faciə adlandırıb: "İnsanların mina partlaması nəticəsində həyatını itirməsi faciədir. Hesab edirik ki, bütün xəritələri təhvil vermək lazımdır. Biz ərazilərin minalardan təmizlənməsi prosesində texniki yardım göstərə bilərik".
F.Riker Ermənistan-Azərbaycan sərhədində baş vermiş son hadisələrdən narahatlığını bildirib: "Biz tərəfləri məsələni tez bir zamanda dinc yolla həll etməyə çağırırıq. Tərəflər ATƏT Minsk Qrupunun sədrliyi ilə substantiv danışıqları bərpa etməlidir".
ABŞ rəsmisinin Bakıda səsləndirdiyi bəyanatın məğzində təzadlı məqamlar var. Onun bu mövqeyi Azərbaycanın yaratdığı mövcud reallıqlarla qəti uzlaşmır. Riker tərəfləri substantiv danışıqları bərpa etməyə çağırır. Biz bilirik ki, substantiv danışıqların əsas mahiyyəti ərazilərin işağaldan azad edilməsi və Qarabağa statusun verilməsi məsələsini özündə əks etdirir. Azərbaycan öz gücünə torpaqlarını işğaldan azad edib, Qarabağın statusu ilə bağlı məsələni isə, Prezidentin təbirincə desək, gorbagor edib. Belə olan təqdirdə ABŞ rəsmisinin substantiv danışıqlara çağırışını necə qiymətləndirə bilərik?
Politoloq Yeganə Hacıyeva qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, indiki halda substantiv danışıqların başlaması üçün şərtlər yoxdur: “Çünki reallıqlar dəyişib. Həmin danışıqların mahiyyəti üzrə şərtlərə əməl etməyən Ermənistan oldu. Danışıqlar özündə bunu ehtiva edirdi ki, Ermənistan heç bir şərt irəli sürmədən 7 rayonu işğaldan azad etməlidir. Ardınca Azərbaycan əhalisi öz əzəli yerlərinə köçəcəkdi. Sonrakı mərhələdə isə Qarabağa Azərbaycanın tərkibində hansı statusun veriləcəyilə bağlı müzakirə aparılmalıydı. Ermənistan bunların heç birinə əməl etmədi. Xüsusilə də Paşinyan hakimiyyətə gəldikdən sonra Ermənistan konfliktin həllindən yayınmağa başladı. Nəticədə Azərbaycan heç kimin köməyi olmadan öz ərazilərini işğaldan qurtardı. ATƏT-in Minsk Qrupu problemi dondurmaqla məşğul oldu. Bu formatın gələcək fəaliyyəti həm də ziyanlıdır. Biz öz gücümüzə azad etdiyimiz torpaqlarda separatizm ocağını əbədiləşdirmək yolunu tutmayacağıq. ABŞ rəsmisinin nə deməsindən asılı olmayaraq, Azərbaycan bu çağırışlara gedən deyil. ATƏT-in Minsk Qrupu bundan sonra Ermənistanı sülh danışıqlarına hazırlamaqla məşğul olmalıdır. Həmin formatdakı Fransa total, Rusiya isə mövsumi olaraq Ermənistanı dəstəklədiyi üçün qurumdan obyektiv nəsə gözləyə bilmərik. Biz 30 il ərzində şahidi olduq ki, həmin qurum ancaq formal addımlar atır. Qarabağa biz heç bir statis verə bilmərik. Biz unitar dövlətik, mədəni muxtariyyətdən kənarda Qarabağdakı ermənilərə hansısa statusun verilməsindən söhbət gedə bilməz. Prezident dəfələrlə status söhbətinin müzakirə mövzusu olmadığını bildirib. Görünür ki, bəyanatı verən şəxs Cənubi Qafqazdakı mövcud reallıqlardan xəbərdar deyil. Əminəm ki, bir ildən sonra o, tam başqa cür düşünəcək. Çünki konfliktin təbiətini daha yaxından öyrənmiş olacaq. Ermənistan 30 il ərzində danışıqları pozubsa, indi hansı substansiv danışıqdan söhbət gedə bilər?”
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
