Azər Mehdiyev: "Beynəlxalq banklararası valyuta köçürmələri dollarla hazırlanmış bir sistemlə işləyir"
Son 3 ildə Azərbaycan-İran əlaqələri yeni mərhələyə yüksəlib. İki ölkə arasında iqtisadi, ticarət və humanitar, energetika, tranzit, infrastruktur və s. sahələrdə əlaqələr genişlənir. İki dövlətin tranzit potensialının reallaşdırılmasında mühüm əhəmiyyət kəsb edən Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi layihəsi üzrə işlər uğurla davam etdirilir.
İran nümayəndə heyətinin bu yaxınlarda Azərbaycana səfəri zamanı Pirallahı Sənaye Parkında əczaçılıq zavodunun təməlinin qoyulması barədə razılıq əldə olunub. Bundan başqa, Neftçala Sənaye Zonasında yaradılan Azərbaycan-İran birgə avtomobil istehsalı zavodu da əməkdaşlığın mühüm sahələrindəndir. İki ölkə arasında ticarət əlaqələri genişlənir. 2016-cı ildə Azərbaycan və İran arasında ticarət dövriyyəsi 70 faizə yaxın artıb. İranla, xüsusilə də cərhəd regionları ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi, ticarət əlaqələrinin inkişafı imkanları böyükdür. Azərbaycanın bir sıra ölkələrlə azad ticarət sazişi var. Bundan başqa, Azərbaycanla İran fevraldan gömrükdə "bir pəncərə" sisteminin tətbiqinə başlayıb. İki ölkə arasında müzakirə olunan məsələlərdən biri də ticarətin milli valyutalarla aparılmasıdır. Məlumata görə, bununla bağlı ümumən razılıq əldə olunub. Sadəcə olaraq, digər məsələlərin də həll olunması qalıb. Bununla bağlı tərəflər arasında müzakirələr gedir. Bütövlükdə, ekspertlər ticarətin milli valyutalarla aparılmasına necə yanaşır? Bunun hansı müsbət və mənfi təsirləri var? Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Azər Mehdiyevin fikrincə, bunun həyata keçirilməsi uzun müddət tələb edir. O bunu bir sıra arqumentlərlə əsaslandırdı: "Uzun müddətdir Rusiya, İran, Çin və başqa ölkələr ABŞ dolları ilə ticarət etməkdən imtina etməyə çalışır. Buna cəhdlər olunur. Amma, hələlik, bu tipli istəklər elə arzu olaraq qalır. Bunun da səbəbləri var. Rusiya bir sıra ölkələri bu cür münasibətlərə sürükləyir. İkitərəfli ticarət əlaqələrində yerli valyutalardan istifadə etməyə təhrik edir. Ancaq bunu ciddi şəkildə reallaşdırmaq hələ ki, mümkün deyil. Bu nüans dünya ölkələrinin ticarətində hər hansı formada rol oynayacaq bir amilə çevrilə bilmir. İndiki halda, bunu söyləmək asandır, amma ölkələrarası köçürmələri milli valyutalarla gerçəkləşdirmək o qədər də asan deyil. Bunun da səbəbi var. Çünki beynəlxalq banklararası valyuta köçürmələri dollarla hazırlanmış bir sistemlə işləyir. Hətta avronun özü də bu məsələdə mübarizə apara bilmir. Reallıqda bunun həyata keçirilməsi son dərəcə mürəkkəb və uzun müddət tələb edən bir məsələdir. Bunun tez bir zamanda reallaşmasına indiki məqamda inanmaq çətindir".
Vidadi ORDAHALLI
