Məlumat verildiyi kimi, yanvar ayının 12-dən etibarən "Aİ-95" premium markalı benzinin qiyməti bahalaşıb. Hazırda həmin markalı benzinin qiyməti 1,05 manat təşkil edir. Onu da xüsusi olaraq qeyd edək ki, qiymət artımı Azərbaycanda istehsal olunan və çoxluğun istfadə etdiyi "AI-92" markalı benzinə şamil edilmir.
"Aİ-95" premium markalı benzin isə xaricdən idxal olunur. Özü də bu markalı benzindən əhalinin əsas etibarı ilə varlı təbəqəsi istifadə edir. Bir mühüm məqamı da qeyd edək ki, "Aİ-95" benzininin qiyməti məzənnədən asılı olaraq dəyişəcək. Ümumiyyətlə, gələcəkdə "Aİ-95" markalı benzinin qiyməti dünya bazarında premium markalı benzinin qiymət tendensiyası və Azərbaycanda manatın məzənnəsindən asılı olacaq. Üstəlik, bu markadan olan yanacaq xarici idxalla əlaqədar olduğundan onun qiyməti də Tarif Şurası tərəfindən tənzimlənmir. Yeni qiymətlər, qeyd olunduğu kimi, yalnız lüks avtomobil sürücülərinə təsir edəcək. Eyni zamanda bu markadan olan benzinin qiyməti həm region, həm də dünyanın digər ölkələrində bahalaşıb. Məsələn, Gürcüstanda benzinin qiymət artımı bu il yanvarın 1-də baş verib. Ölkənin yanacaqdoldurma məntəqələrində benzinin qiyməti müvafiq olaraq 40 - 60 tetri artıb. Özü də qiymət artımı benzinin digər markalarını da əhatə edib. Rusiyada isə "Aİ-95" və daha yüksək oktanlı benzinin qiyməti ötən ay 38,33 rubldan 38,36 rubla qədər bahalaşıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, proses digər ölkələrdə də baş verir. Respublikamıza xaricdən idxal edilən "Aİ-95" premium markalı benzinin qiymətindəki artım isə, qonşu Rusiyadan və Gürcüstandan fərqli olaraq, benzinin digər növlərinin qiymətinə təsir etməyəcək. Amma bu qiymət artımı maşın bazarına təsirsiz ötüşməyəcək. Gözlənir ki, tezliklə bu marka ilə işləyən avtomobillər ucuzlaşacaq. Elə avtomobil satışları üzrə ekspert Aley Şamilov da "fins" portalına açıqlamasında ucuzlaşmanın qaçılmaz olduğunu bildirir. O qeyd edir ki, premium benzinlə işləyən avtomobillər ölkədə sürülən avtomobillərin 15-20%-ni təşkil edir. Bununla belə, premium benzinin bahalaşması ölkədə benzinlə işləyən bütün avtomobillərin qiymətlərinə təsir edəcək. Belə ki, iri mühərrikli və bahalı avtomobillərin qiymətləri 15-40% ucuzlaşacaq. Xüsusilə də "Lexus", "Toyota Land Cruiser", "Toyota Prado", "Mitsubishi Pajero", "Hyundai Santa Fe" kimi maşınların qiymətlərində ucuzlaşma gözlənir. Məsələn, əvvəl 14-15 min dollara satılan 2006-cı il model 4 litrlik mühərrikli "Prado" 12-13 min dollara qədər ucuzlaşacaq. Bəzi modellərdə isə qiymətlər daha çox aşağı düşəcək. Məsələn, 2015-2016-cı il model 5.7 litrlik mühərrikli 120 min dollarlıq "Lexus " 72 min dollara qədər ucuzlaşa bilər. Ucuzlaşma Azərbaycanda kütləvi sürülən köhnə "Mercedes", "Opel" və Rusiya istehsalı olan avtomobillərdə də müşahidə ediləcək. A.Şamilovun sözlərinə görə, nisbətən ucuz və "Aİ-92" markalı benzinlə işləyən avtomobillərin qiyməti 15%-ə qədər aşağı düşəcək. Məsələn, əvvəl 12 000 manata satılan "Mercedes E Class" 9500-10 000 manata qədər ucuzlaşacaq. 10 min manata satılan köhnə "Mercedes" modellərinin qiyməti 8500 manata, 8 000 manata satılan avtomobillər isə 6500-6800 manata düşəcək.
Dizellə işləyən avtomobillərə gəlincə, ekspert bildirib ki, hazırkı şəraitdə bu avtomobillərin qiymətlərində hər hansı dəyişiklik gözlənilmir. O bildirib ki, adi qaydada benzinin bahalaşması ilə dizel mühərrikli avtomobillər də bahalaşmalı idi. Amma avtomobil bazarında mövcud təklif qarşısında alıcı tapılmaması vəziyyəti dəyişib. Ekspert deyib ki, dizellə işləyən avtomobillər sırasında Azərbaycanda daha çox "Mercedes E 220", "Kia Sorento", "Mitsubishi Pajero", "Mitsubishi L200" kimi avtomobillər sürülür. Ölkədə dizelin qiyməti artacağı təqdirdə bu avtomobillərin də qiymətlərində ucuzlaşma müşahidə edilə bilər.
Onu da qeyd edək ki, yeni şəraitdə insanların avtomobilə münasibəti də dəyişib. Məsələn, əvvəllər iri mühərrikli avtomobillərə Azərbaycanda böyük tələbat var idisə, indi əhali daha çox kiçik mühərrikli, az yanacaq işlədən avtomobillərə üstünlük verir. Ekspertlər bildirir ki, avtomobil alıcıları arasında yaranan tendensiya 2017-ci ildə də davam edəcək. Ümumiyyətlə, cari il ərzində ucuzlaşmaya baxmayaraq, maşın bazarında hələ də istənilən səviyyədə fəallıq gözlənilmir.
Tahir TAĞIYEV
