Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 2020-ci ildə aparılmış 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun tarixi Zəfərinin ildönümü münasibətilə tədavülə buraxılan xatirə pul nişanlarının Mərkəzi Bankda (AMB) təqdimat mərasimi keçirilib.
Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov bildirib ki, çağdaş tariximizin ən şanlı səhifələrindən biri kimi yaddaşlardan silinməyəcək bu Zəfər tarixini əbədiləşdirmək üçün Azərbaycan Mərkəzi Bankı 500 manat nominallı “ZƏFƏR” xatirə banknotunun, qızıl və gümüşdən hazırlanmış “Zəfər” xatirə monetasının, eləcə də düşmən tapdağından azad edilmiş şəhər və rayonlarımızın tarixi-mədəni irsinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması məqsədilə “Şuşa” şəhərinə, “Cəbrayıl”, “Qubadlı”, “Ağdam”, “Zəngilan”, “Füzuli”, “Laçın”, “Kəlbəcər”, “Xocavənd” rayonlarına və “Suqovuşan” qəsəbəsinə həsr olunan gümüş xatirə sikkələrinin tədavülə buraxılmasını elan edib.
Qeyd olunub ki, xatirə banknotu üzərində əsas dizayn elementləri kimi Azərbaycan Prezidentinin “Qarabağ Azərbaycandır!” ifadəsi, ölkəmizin tarixi-mədəni irs nümunəsi olan Molla Pənah Vaqifin məqbərəsi, qədim memarlıq nümunəsi olan Xudafərin körpüsünün, Əsgəran qalasının təsvirləri, eləcə də “8 Noyabr Zəfər Günü” sözləri, qələbəmizin simvoluna çevrilmiş Xarıbülbül, şəhid və qazi qanının təcəssümü olan qırmızı lalələr, yenilməz Azərbaycan əsgərləri, üçrəngli bayrağımızın təsvirləri əks olunub.
Mərkəzi Bank mövcud konsepsiya çərçivəsində “Qarabağ” mövzusuna həsr olunmuş 20 manatlıq əskinasının da yenilənməsini həyata keçirib və növbəti ildən tədavülə buraxılması nəzərdə tutulur. “Qarabağ” mövzusuna həsr olunmuş bu pul nişanı üzərində əsas dizayn motivləri – Azərbaycan xalqının qüdrətini, gücünü və mübarizə əzmkarlığını əks etdirən qılınc, dəbilqə və qalxan təsvirləri saxlanılmaqla əlavə dizayn elementləri, o cümlədən Qarabağ florasının incisi sayılan və qələbə rəmzini simvolizə edən Xarıbülbül nişanəsi və “Qarabağ” sözü ön plana çəkilib.
500 manatlıq əskinasın dövriyyəyə buraxılmasnın simvolik əhəmiyyətini təqdir etmək olar. Maraqlıdır, bunun iqtisadi cəhətdən nə kimi ziyanı ola bilər?
İqtisadçı Elçin Qurbanov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, analoji hadisə ilə bağlı biz 500-lük avronun dövriyəyyə buraxılması arasında paralellik apara bilərik: “Avropada bu təcrübə effekt vermədi. Ticarət obyektləri dərhal həmin əskinasları geri qaytardı. Yəni həmin əskinasları məhdud çevrə istifadə etdi. Bunu rüşvət və korrupsiya amili ilə bağlamağı doğru saymıram. Bilirsiniz ki, 500 avro və ya bu nominalda manat böyük alıcılıq gücünə malikdir. Bu, eyni zamanda, xeyli sayda xırda əskinasların saxlanılmasını şərtləndirir. Təsəvvür edin, bir adam 500 manatlıq əskinasla özünə nəsə almaq istəyir. Görün, ona qalıq pulu qaytarmaq üçün nə qədər xırda əskinas lazımdır. Dövriyyədə çoxlu sayda xırda əskinasların saxlanılması əlavə pul çapını tələb edir ki, bunun üçün də xeyli vəsait gərəkdir. Rüşvət və korrupsiyaya gəldikdə isə, bunu istənilən nominalla həyata keçirmək olar. Sadəcə, böyük tutumlu pulu iri nominalla toplamaq bir qədər asan ola bilər. Bu, eyni zamanda, inflyasiyanın olduğunu psixoloji amillərlə şərtləndirir. Təsəvvür edin, 500-lük çıxandan sonra avtomatik olaraq 100-lük də, 200-lük də gözümüzdən düşür. Faktiki olaraq biz inflyasiyanın olduğunu psixoloji olaraq qəbul etmiş oluruq. Bizdə onsuz da inflyasiya amilləri müşahidə olunur. Qiymət artımları bizi “çaparaq infliyasiya”ya yaxınlaşdırır. Əgər infliyasiyanın aşağı olduğu Avropa ölkələrində 500-lüklə bağlı problem yaranırsa, bizdə də neqativliklərə səbəb olması qaçılmazdır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
