2021-ci ilin I rübündə Azərbaycanda kapitalın repatriasiyasının (ölkədən çıxarılan kapital) həcmi 1 277,9 mln. ABŞ dolları təşkil edib. Bu barədə Mərkəzi Bankın yaydığı məlumatda qeyd olunur. Qeyd edək ki, bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 29,1% artıb.
2020-ci ildə Azərbaycandan çıxarılan kapitalın həcmi 2019-cu illə müqayisədə 38,8% artaraq 4 milyard 472,2 milyon dollar təşkil edib.
Xatırladaq ki, bu ilin aprel ayında Mərkəzi Bank Hesablama Palatasının 2020-ci il üzrə fəaliyyətinə dair hesabatına istinad edilərək banklar vasitəsilə ölkədən qanunsuz olaraq nağd xarici valyutanın çıxarılması ilə bağlı məlumatlara aydınlıq gətirmişdi. Mərkəzi Bankın məlumatında deyilirdi ki, Hesablama Palatasının aidiyyəti hesabatı 2020-ci ilin deyil, 2019-cu ilin nəticələrini əhatə edir və qeyd edilən faktlar Hava Nəqliyyatında Baş Gömrük İdarəsində aparılmış yoxlamalar çərçivəsində gömrük inzibatçılığı sahəsindəki natamamlıqları əks etdirir. Yoxlanılan dövr ərzində Azərbaycanda fəaliyyət göstərən kommersiya bankları tərəfindən ölkədən kənara təqribən 1,1 mlrd. manat ekvivalentində nağd xarici valyuta vəsaitlərinin çıxarılması isə rəsmi qaydada və qanunvericiliyin tələblərinə müvafiq olaraq həyata keçirilib. Bu əməliyyatlar normal bank fəaliyyəti praktikasına uyğun şəkildə bankların xarici banklardakı müxbir hesablarına mədaxil edilməsi məqsədini daşıyıb.
“...biznes aktivliyinin zəifləməsi vətəndaşları və iş adamlarını ölkədən kapital çıxararaq daha gəlirli və daha dividendli sahələrə yatırımlar etməyə sövq edir”
Kapitalın ölkədən necə çıxarılması və bunun ölkə iqtisadiyyatına necə təsir etməsi haqqında danışan iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli qeyd etdi ki, ölkədən çıxarılan kapitalın daha çox Türkiyədə, Gürcüstanda daşınar və daşınmaz əmlaka, biznesə qoyulması son illərin trendinə çevrilib: "Bu, Azərbaycanda iqtisadi fürsətlərin Türkiyəyə nisbətən daha dar olması ilə bağlı ola bilər. Bu ilin ilk 5 ayının məlumatlarına görə, Türkiyədə daşınmaz əmlak bazarında Azərbaycan vətəndaşları həmişə ilk beşlikdə qərar tutublar. Ola bilər ki, son illər Azərbaycanda daşınmaz əmlak bazarının dividendlərinin aşağı olması, ümumiyyətlə, biznes aktivliyinin zəifləməsi vətəndaşları və iş adamlarını ölkədən kapital çıxararaq daha gəlirli və daha dividendli sahələrə yatırımlar etməyə sövq edir. Son 2-3 ildə bizim bankların xarici borclarının kifayət qədər azaldığının da şahidi olmuşuq. Kapital ixracının istiqamətləri və təyinatı ilə bağlı ciddi məlumat bazasının olmaması ancaq ehtimallar üzərindən fikir bildirməyə imkan yaradır".
Günel CƏLİLOVA
