Aynur Musayeva: “Boşanma ərəfəsində olan və ya boşanmış cütlüklərin uşaqlarında intihar risqi yüksəkdir”
Cəmiyyəti narahat edən məsələlərdən biri də uşaq intiharlarıdır. Aparılan araşdırmalara görə, uşaq intiharları bütün dünyada geniş yayılıb.
Səhiyyə Nazirliyinin Psixi Sağlamlıq Mərkəzinin direktoru Fuad İsmayılov media nümayəndələrinə açıqlamasında uşaq intiharlarının daha çox münaqişəli ailələrdə qeydə alındığını deyib: “Bütün dünyada uşaq intiharları artıb. Ötən il 18 yaşına qədər olan 16 nəfər intihar edib. Bu rəqəm 30 nəfər təşkil etsəydi, təhlükəli vəziyyətdən danışmaq olardı. Azərbaycanda ailədaxili münaqişələr nəticəsində uşaqların intihar etmə halları müşahidə edilir. Münaqişəli ailələrdə uşaqlar çox əziyyət çəkirlər. Məsələn, ata övladını döyür, uşaq isə intihara əl atır. Digər tərəfdən, qonşuda uşaqlarla, sinif yoldaşları ilə problemlər intihara gətirib çıxarır”.
Direktor qeyd edib ki, Azərbaycanda hər 100 min nəfər 5,3 intihar halı düşür: “Bu çox cüzi rəqəmdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının rəqəmlərinə əsasən, Gürcüstanda hər 100 min nəfərə 9,7, Ermənistanda 8,6, Rusiyada 32 intihar halı düşür. Avropada ən aşağı rəqəmlər Azərbaycandadır”.
Ekspertlərin fikrincə, intiharlar daha çox münaqişəli ailələrdə qeydə alınır.
“Jaləm” Uşaq İnkişaf Mərkəzinin direktoru, psixoloq Aynur Musayeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, uşaq və yeniyetmələr arasında intihar göstəricilərinin artması cəmiyyəti narahat edən əsas məsələlərdən biridir: “Çünki əvvəllər intihar edənlər xəstəlikdən əziyyət çəkən, zərərli vərdişlərdən asılı olan insanlar idi. Bu gün isə səhhətində heç bir problem olmayan və bəzən də normal dolanışığı olan ailələrin övladları həyatlarına qəsd edirlər. Burada təsir göstərən mexanizmlər arasında ailədaxili münaqişələr üstünlük təşkil edir. Daha sonra narahatlıq, yeniyetmənin özünə qapanması, cəmiyyətdə özünü tapmaması, ailədəki problemin ətraf tərəfindən bilinməsi və digər səbəbləri qeyd etmək olar”.
Həmsöhbətimiz onu da bildirdi ki, intihar risqi olan uşaqlar daha çox psixoloji gərginlik keçirən ailələrdəndir. A.Musayeva bu tip ailələri bir neçə kateqoriyaya ayırdı: “Birinci kateqoriyaya yoxsulluq içərisində yaşayan ailələri aid etmək olar. Bu tip ailələrdə uşaqların valideynlərlə münasibətləri gərgindir, valideyn uşaqlarına lazımi diqqəti yetirmir və uşaqlar nəzarətsiz qalırlar. İkinci qrupa isə problemli ailələr aiddir. Belə ailələrdə daha çox valideynlər arasında münaqişələr, söz-söhbətlər yaşanır. Bu hal, istər-istəməz, uşaq psixologiyasına təsir göstərir. Münaqişəli ailələr nəzarətə götürülməlidir. O ailələrin hər bir fərdi mütəmadi olaraq psixoloji yardım almalıdır. Ən əsası da uşaqlara dəstək olmaq lazımdır ki, faciəvi hal qeydə alınmasın.
Onu da bildirim ki, boşanma ərəfəsində olan və ya boşanmış cütlüklərin uşaqlarında intihar risqi yüksəkdir. Uşaqlar valideynlərinin ayrılmaması üçün intihara əl atırlar. Hesab edirəm ki, bu işdə əsas yük doğmalarla yanaşı, məktəb psixoloqunun və müəllimlərin üzərinə düşür. Müəllimlər münaqişəli ailələrin uşaqları ilə daha çox ünsiyyətdə olmalıdırlar”.
Günel CƏLİLOVA
