Yeni sosial islahat mərhələsi çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin bu günlərdə imzaladığı Fərman və Sərəncamla tələbə və doktorantların təqaüdləri də artırıldı.
Yeni Fərmanla 2023-cü il yanvarın 1-dən ali məktəb tələbələri üçün Prezident təqaüdünün məbləği 275 manata çatdırılıb.
“Tələbə təqaüdlərinin əsaslı şəkildə artırılması ali məktəblərdə tələbələr arasında daha yüksək nəticələr göstərmək istiqamətində motivasiyanı gücləndirəcək”
Bunun təhsilə və tələbələrə verəcəyi töhfə haqqında danışan təhsil eksperti Kamran Əsədov qeyd etdi ki, hazırda Azərbaycanda təqaüd alan tələbələrin sayı kifayət qədər çoxdur: “Ali təhsil müəssisələrinin əyani şöbələrində təhsil alan tələbələrin sayı 141 274 nəfərdir. Ümümi tələbə sayı isə 163 779-dur. Bu tələbələrdən 53 408-ü təqaüd alır. Yəni faiz nisbəti ilə götürdükdə tələbələrin 37,8 faizinə təqaüd verilir. Orta ixtisas təhsili müəssisələrinin əyani şöbələrində oxuyan tələbələrin sayı 41 522-dir. Tələbələrin ümumi sayı 44 208 nəfərdir. Dövlət orta ixtisas təhsili müəssisələrində təqaüd alan tələbələrin sayı 19 322 nəfərdir. Bu isə o deməkdir ki, burada təqaüd alanların faizlə göstəricisi 46,5-dir. İlk peşə-ixtisas təhsili müəssisələrində oxuyan tələbələrin sayı 34 658-dir. Peşə təhsili müəssisələrində təqaüd alan tələbələrin sayı 16 532 nəfərdir. Yəni təqaüd alanların faiz nisbəti 54,5-dir”.
K.Əsədovun sözlərinə görə, 2010-cu ildən universitetlər özünü maliyyələşdirmə sisteminə keçib və dövlət təkcə tələbə təqaüdlərini ödəmir, eyni zamanda 52 ali təhsil müəsisəsində təhsil alan 60 min tələbənin təhsil haqlarını ödəyir. Bu siyahıya dövlət sifarişli ixtisaslar üzrə təhsil alanlar və sosial statusuna görə təhsil haqqından azad olunanlar daxildir.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, bu gün Azərbaycan təhsilində standart, Prezident təqaüdü, xüsusi təqaüd və adlı təqaüdlər sistemi mövcüddur: “Bunlardan başqa bəzi universitetlərin daxili təqaüd proqramaları da var. Yəni universitetə qəbul olma balına uyğun təqaüd, bir də tələbənin universitet həyatındakı fəaliyyətinə görə təqaüd nəzərdə tutulur. Hər bir tələbənin, hətta 100 faiz təhsil alanların belə təqaüd almaq imkanı var. Amma çalışan, oxuyan tələbə ilə vaxt keçirən tələbəyə bərabər təqaüdün verilməsi ədalətli olmaz. Ona görə də, hər kəsə öz biliyinə, bacarığına uyğun təqaüd vermək, qiymətləndirmək lazımdır. Onu da deyim ki, bir neçə ildir tələbələrin təqaüdü ilə bağlı yeni qaydalar tələbələr arasında rəqabət mühiti yaradıb. İstər özəl, istər dövlət ali və orta ixtisas təhsil müəssisələri, istərsə də dövlət sifarişi olan ixtisaslar üzrə təqaüdlər olsun, bunu ödənişli ixtisaslarda oxuyan tələbələr də ala bilirlər. İndiyə qədər mövcud olan dövlət sifarişinə əvvəlcədən sahib olaraq sonadək bu imtiyazı saxlamaq (tələbənin oxuyub-oxumamağından asılı olmayaraq) məsələsi ortadan qalxır. Əsas şərt akademik göstəricini qorumaqdır”.
Təhsil eksperti hesab edir ki, ölkə Prezidentinin müəyyən etdiyi yeni artım tələbələrin sosial rifah halının müsbət şəkildə dəyişməsinə ciddi təsir edəcək, Onların ailələrindən asılılığını azaldacaq: “Dövlət başçısı tərəfindən ölkəmizdə elmlə təhsilin inteqrasiyasının təmin edilməsi, gənclərin təhsilə, elmə, intellektual fəaliyyətə cəlb edilməsi, təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, tələbələrin maddi vəziyyətlərinin, sosial rifahının yaxşılaşdırılması, gənc alimlərin elmi fəaliyyətinin stimullaşdırılması istiqamətində qəbul edilən qərarlar ölkə ictimaiyyəti tərəfindən yüksək qiymətləndirilir və gənc nəsildə elmə, tədqiqat işləri ilə məşğul olmağa marağın yaranmasında əhəmiyyətli rol oynayır. Tələbə təqaüdlərinin əsaslı şəkildə artırılması ali məktəblərdə tələbələr arasında daha yüksək nəticələr göstərmək istiqamətində motivasiyanı gücləndirəcək. Biz ali təhsil müəssisələrinin nəzdində fəaliyyət göstərən İctimai Nəzarət Şuralarının işində iştirakımız zamanı daha yüksək təqaüd almaq uğrunda tələbələrin çalışqanlığının intensivləşməsi hallarına tez-tez rast gəlirik. Bu bizləri çox sevindirir. Eyni zamanda müəllimlərin də üzərinə daha keyfiyyətli dərs keçmək məsuliyyətini qoyur”.
Günel CƏLİLOVA
