Cümə axşamı günü, 19 noyabr 2026
     

Meksika mətbuatı Metsamor AES-in dünya üçün nüvə təhlükəsini “Yenidən Çernobıl” deyə təqdim etdi

Image


Meksikanın nüfuzlu ingilisdilli “The News” qəzetində baş redaktor Tereza Marqolisin müəllifliyi ilə “Yenidən Çernobıl” sərlövhəli məqalə yayımlanıb.

Azərbaycanın Meksikadakı səfirliyindən Trend-ə verilən məlumata görə, məqalənin giriş hissəsində bildirilir ki, Çernobıl və Fukuşimadan daha dağıdıcı bir nüvə qəzasının olması gözlənilir və bu potensial nüvə fəlakəti geosiyasi fırıldaqlıqlar və iqtisadi maraqlar tərəfindən alovlandırılır. Türkiyə sərhədindən yalnız 16 km məsafədə, eləcə də İran, Gürcüstan və Azərbaycanın ərazisi Naxçıvana yaxın olduqca təhlükəli seysmik bölgədə yerləşən Ermənistandakı Metsamor nüvə stansiyası yer kürəsində ən təhlükəli atom elektrik stansiyasıdır. Metsamor AES-in 1976-ci ildə fəaliyyətə başladığı və istifadə müddətinin 30 il (2006-ci ilə qədər) təyin edildiyi vurğulanır. 2009-cu ildə 200 milyon dollara başa gəlmiş və rus mühəndisləri tərəfindən yenidən təmir edilən Metsamor AES-in Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik tərəfindən 2016-cı ilə qədər istifadə edilməsi uyğun hesab edilib, lakin buna baxmayaraq rəsmi Yerevan Metsamorun 2026-cı ilə qədər fəaliyyətinə davam edəcəyini açıqlayıb.

T.Marqolis, seysmik zonada inşa edilmiş Metsamora 77 km məsafədə yerləşən Ermənistanın ikinci böyük şəhəri Gümrüdə 1988-ci ildə baş verib, 25 mindən çox insanın tələfatı və yarım milyondan çox insan evsiz-eşiksiz qalması ilə nəticələnmiş zəlzələ zamanı AES-in rəsmi olaraq fəaliyyətinə son verildiyini nəzərə çatdırıb. Bildirib ki, 1994-cü ildə Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ ərazisinin Ermənistan tərəfindən işğal edilməsindən sonra İrəvan və Bakı arasında yaranmış gərginliyin nəticəsi olaraq Azərbaycan öz ərazisindən keçən Rusiya və Türkmənistan neft və qazına icazə vermədiyi üçün Ermənistan elektrik enerjisi problemi ilə qarşı-qarşıya qaldı. Dünyadakı nüvə mütəxəssislərinin tövsiyələrini qulaqardı edərək Ermənistan milli enerji tələbatını təmin etmək üçün Metsamor AES-in yenidən fəaliyyətə başlaması yönündə qərar verdi. Müəllif vurğulayır ki, tarxidə ilk dəfə olaraq bir nüvə eletrik stansiyası yenidən fəaliyyətə başlayıb, bu qərar beynəlxalq ictimaiyyət, xüsusilə də Türkiyə, İran, Gürcüstan və Azərbaycan tərəfindən sərt təndiq edilib.

Həmçinin məqalədə qeyd olunur ki, istifadə müddəti bitən Metsamorun yerinə bu il Ermənistanda yeni nüvə bloku inşa ediləcəkdi. Lakin milli büdcə kəsintiləri və beynəlxalq dəstəyin çətinliyi səbəbiylə, onun tikintisinə başlanılmadı. Metasmor AES-in yeni blokunun tikintisinə ən böyük maneə lazımi maliyyə vəsaitinin olmaması idi. Hökumətin vəd etdiyi yeni blokun tikintisi təxminən 5 milyard ABŞ dollarına başa gələcəkdir ki, bu da Ermənistanın 2009-cu il dövlət büdcəsindən iki dəfə artıqdır.

Müəllif Ermənistandan keçmiş Sovet İttifaqı ölkələri içərisində ən kasıb ölkələrindən biri və Moskvanın siyasi “qucaq iti” kimi bəhs edərək nəzərə çatdırın ki, Ermənistan Metsamorun yeni blokunun inşasının yarısını ödəmək üçün (hansı ki, bu ölkə Çernobıl texnologiyasının istifadəsi əsasında Metsamor AES-i inşa etmişdi) Rusiya ilə anlaşmış, qalan 2,5 milyard dolların maliyyələşdirilməsi məsələsində isə Fransanı (dünyanın ən böyük nüvə enerji sənayesinə sahib ölkə) razı salmışdı. Yeni blokun tikintisinin başa çatdırılması üçün başlanğıcda həm Rusya, həm də Fransa maliyyə vəsaitini ödəməyə öhdəlik qəbul etsələr də, daha sonra 2008-ci ildə dünyada baş vermiş qlobal iqtisadi böhranın nəticəsində hər iki tərəf də üzərinə götürdüyü bu öhdəliyi yerinə yetirməkdən imtina etdi. Rəsmi Moskva beynəlxalq arenadakı neft qiymətinin aşağı düşməsi ilə əlaqədar Metsamor məsələsindən daha da uzaqlaşmağa davam etdi.

Daha sonra müəllif özünün də iştirakçısı olduğu 29-30 sentyabr tarixlərində Bakıda keçirilən V Beynəlxalq Humanitar Forumunda dəyirmi masa ətrafında müzakirələr zamanı, Moskvadakı Kurçatov Nüvə Enerjisi İnstitutunun direktor müavini Yaroslav Ştrombax, Metsamor AES-in yenidən qurulması ilə əlaqədar Rusiyanın yardımdan imtina etməsi məsələsi ilə qarşı-qarşıya qaldığı nəzərə çatdılıb. Ştrombaxın kəskin və müdafiə edici şəkildə cavab verərək, seysmik zonada inşa edilmiş bu stansiyanın problemlərini həll etmək məcburiyyətində olmadıqlarını və hal-hazırda bunun artıq ermənilərin problemi olduğunu qeyd edib. Lakin bu məqamda T.Marqolis diqqətə çatdırır ki, Ştrombax korporativ məsuliyyət və ya Samsung Note 7 telefonunun uğursuzluğu barədə heç nə eşitməyib. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, seysmik zonada səhv və düşünülməmiş şəkildə inşa edilmiş bir AES, alovlar içərisindəki qüsurlu bir mobil telefondan daha çox təhlükəlidir.

Eyni zamanda T.Marqolis bildirir ki, Metsamor stansiyasının ilə bağlı ən böyük narahatlıq doğuran məsələ budur ki, bir qəza halında ortaya çıxacaq radiasiyanın qarşısının alınması üçün heç bir mühafizə binası, polad və ya konkret qoruyucu örtük yoxdur. Nəticə olaraq, dağılma və ya partlayış reaktorun üst hissənidə (dəri) meydana gəldikdə, radioaktiv maddələrin sızıntısı zamanı bir ərimə və ya patlayışa səbəb ola biləcək təzyiqin yığılmasının qarşısının alınması üçün hava ventilyasiya sisteminin mövcud olması lazım idi.

Sonda məqalədə müəllif, Avstriyanın Vyana Tətbiqi Ekologiya İnstitutuna görə dağlıq regionda yerləşən Metsamor AES-də qəza baş verəcəyi təqdirdə reaktorun aktiv zonasının soyudulması üçün tələb olunan qədər su olmadığını vurğulayır. İndilik Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan ölkəsinin enerji ehtiyaclarını qarşılamaq məqsədilə gözləmə oyunu oynadığı və öz xalqının, eləcə də, digər xalqların təhlükəsizliyini qumara qoyduğunu diqqətə çatdırır. Lakin Ermənistandakı Metsamor AES-in həm region və həm də dünya üçün açıq və mövcud bir təhlükə olduğu, bütün dünya üçün nüvə təhlükəsinə çevriləcək 7-ci səviyyəyə çatmadan fəaliyyətinə son verilməli olduğunu vurğulayır. 



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

19.11.2026 / 06:02
Çexiya da rus idmançıların ölkəyə girişini yasaqladı

18.11.2026 / 22:36
Ukraynada "ikinci Çernobıl" təhlükəsi... Avropada nüvə qəzası risqi son 40 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatdı - 38 ölkədən XƏBƏRDARLIQ...

18.11.2026 / 22:10
İtaliyada İsraili tənqid etmək qadağan edildi...

18.11.2026 / 21:44
Kaya Kallası Rusiya ilə danışıqlarda iştirakdan kim (lər) məhrum etdi...

18.11.2026 / 21:27
9-cu əsrdə Rusiyanı xristianlaşdıran da ermənilər olublarmış...

18.11.2026 / 21:11
Tramp ölkənin “bütün” hərbi gücünü İranın üstünə tökdü...

18.11.2026 / 20:53
Spiker Rubinyan sülh sazişinə Paşinyandan fərqli mövqe göstərdi...

18.11.2026 / 20:36
Ermənistan və Rusiya dəmiryolu üzrə qapalı İşçi qruplar yaratdı...

18.11.2026 / 20:20
Ermənistan parlamentində inanılmaz konstitusiya “bazarlığı” başladı...

18.11.2026 / 20:03
Ermənistanın hökumət sənədində Azərbaycana qarşı “070” kodlu təxribat rəsmiləşdirilir...

18.11.2026 / 19:44
Məmurlar Prezidentin qərarından sui-istifadəni davam etdirirlər...

18.11.2026 / 19:27
Britaniya Avropa İttifaqından çıxmasına peşman olub, yenidən quruma qayıtmaq istəyir

18.11.2026 / 19:15
8 nəfər saxlandı, 104 kiloqram narkotik ələ keçirildi - DİN-dən irimiqyaslı əməliyyat...

18.11.2026 / 19:06
Kollegiyadan saxlanılan vəkillərlə bağlı xəbərlərə REAKSİYA

18.11.2026 / 18:53
Əli Əsədov Gürcüstanın Baş nazirinin müavini ilə görüşdü

18.11.2026 / 18:49
Türkiyədə AK Parti iqtidarı “Sözcü TV”-ni də bağladı, müxalifətə qarşı cəza yürüşləri davam edir...

18.11.2026 / 18:34
Din xadimləri dövlət qulluğunda işləyə bilməyəcəklər...

18.11.2026 / 18:19
“Türkiyə və Azərbaycan hərbi əməkdaşlığı genişləndirir” - Yaşar Gülər

18.11.2026 / 18:01
Bakı Dialoqunun yekun Bəyannaməsi BMT-nin rəsmi sənədi kimi yayıldı

18.11.2026 / 17:50
Rusiya Kalininqraddakı qoşunları çıxarmaq müqabilində NATO-nun 1997-ci il sərhədlərinə qayıtmasını tələb edir...

18.11.2026 / 17:26
“Ermənistan və Azərbaycan transsərhəd su ehtiyatlarının idarə olunması üzrə işçi qrupları yaradır” - Paşinyan

18.11.2026 / 17:12
Putin və Tramp Çində görüşdü...

18.11.2026 / 17:06
Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin iclası keçirilib - FOTO

18.11.2026 / 16:50
İnstitut direktoru 6 min, müavinləri 5 min maaş alacaq – Əli Əsədov qərar verdi

18.11.2026 / 16:35
İrəvan Moskvanın dəmir yolu siyasətinə qarşı mövqeyini sərtləşdirdi...

18.11.2026 / 16:20
İran Qars-Gümrü keçidinin açılmasına qarşı çıxdı...

18.11.2026 / 16:19
Azərbaycan Cənubi Qafqazın qapılarını Qərbə açır...

18.11.2026 / 16:11
Azərbaycan dili və informatika dövlət qulluğu imtahanından çıxarılır? - DİM-dən AÇIQLAMA...

18.11.2026 / 16:01
Peskov: APEC sammiti çərçivəsində Putin və Tramp arasında tammiqyaslı danışıqların baş tutacağını gözləmir

18.11.2026 / 15:52
Fransada kütləvi nümayiş günü polislər işə çıxmaqdan imtina edib - Bütün zabitlər xəstəlik məzuniyyətinə çıxıblar

18.11.2026 / 15:41
Putin və Trampın görüşü bu gün axşam saatlarında baş tuta bilər - Uşakov açıqladı...

18.11.2026 / 15:37
"Daşnaksütyun" Qarabağ uğrunda 13 mənasız tələblə cəbhə açdı...

18.11.2026 / 15:14
Prezident İlham Əliyev Oman Sultanını milli bayram münasibətilə təbrik etdi

18.11.2026 / 15:10
Prezident İlham Əliyev Latviya Prezidentini Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik edib

18.11.2026 / 14:41
Xəzər İran-ABŞ savaşının əsas meydanlarından birinə çevrilir.

18.11.2026 / 14:36
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavinlərinin sayı artırıldı

18.11.2026 / 14:33
Hörmüz boğazında üç tanker minaya düşdü – boğaz tam bağlandı...

18.11.2026 / 14:18
Ukrayna Krasnodarda iki iri neft emalı zavoduna yenidən zərbə endirdi...

18.11.2026 / 14:01
Putin Tramla görüşdən əvvəl Cinplə iki saatdan çox qapalı görüş keçirdi

18.11.2026 / 13:52
Tramp Çinə gedib

18.11.2026 / 13:49
Almaniya Cənubi Qafqazda Rusiya ilə açıq mübarizəni bəyan etdi...

18.11.2026 / 13:46
Türkiyənin qlobal elektrikləşməni 35 faizə çatdırmaq təşəbüsünə 75 ölkə dəstək verib

18.11.2026 / 13:33
Kərkük folkloru və musiqi irsi gənclərə tanıdıldı

18.11.2026 / 13:30
Körfəzdə gərginlik yenidən artır - İran Küveytdəki ABŞ hərbi bazasını bombaladı...

18.11.2026 / 13:23
"DƏDƏMİZ DƏDƏ MƏDƏD" ADLI TOPLU-KİTABIN TƏQDİMATI KEÇİRİLİB

18.11.2026 / 13:15
“Diplom varsa, avtomatik biliklər də var” – Nazir bu yanaşmanı tənqid etdi

18.11.2026 / 13:07
ABŞ-da Azərbaycan bayrağının endirilməsi xəbərləri yalan çıxdı - Dövlət Komitəsindən açıqlama...

18.11.2026 / 12:55
Alman nazir Azərbaycanı Avropanın enerji təchizatında mühüm tərəfdaş adlandırdı...

18.11.2026 / 12:39
İkinci əl avtomobillərin satışı üçün yeni vergi proseduru müəyyənləşir...

18.11.2026 / 12:25
Kuryerlər də vergiyə cəb edilir - ayda 15 manat ödəyəcəklər...

18.11.2026 / 12:14
Ceyhun Bayramov: "Kiminsə müxalifət nümayəndəsi olması onu hüquqi məsuliyyətdən azad etmir"

18.11.2026 / 12:10
"Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri bundan sonra da möhkəm olacaq" - Ceyhun Bayramov

18.11.2026 / 12:03
"Azərbaycanın enerji təchizatına verdiyi dəstək Avropada sabitliyin qorunmasına töhfədir" - Yohan David Vadeful

18.11.2026 / 11:58
Almaniyanın Qara dəniz sualtı elektrik kabeli layihəsindən faydalanmaq imkanları müzakirə olundu

18.11.2026 / 11:50
Bakıda bu ərazilərə giriş pullu olacaq

18.11.2026 / 11:42
Almaniya Ermənistanla sülh istiqamətində addımlarına görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkür etdi

18.11.2026 / 11:28
Lavrov Rusiyanın müttəfiqlərini incidən qeyri-diplomatik bəyanat verdi...

18.11.2026 / 11:09
Ceyhun Bayramov almaniyalı həmkarı ilə görüşdü

18.11.2026 / 10:19
Ramiz Mehdiyev və köməkçisi Eldar Əmirov apellyasiya şikayəti verdi

18.11.2026 / 09:52
Trampın reytinqi rekord dərəcədə aşağı düşdü - amerikalıların 66%-i ondan narazıdır...

18.11.2026 / 09:30
ABŞ İranın Qeşm adasına yeni hava zərbələri endirdi...

18.11.2026 / 09:18
"Bəzən əsgərlikdən möhlət almaq üçün saxta təhsil arayışları təqdim olunur" - General

18.11.2026 / 07:19
Moldova hava məkanını bağladı - dron təhlükəsi üzündən…

18.11.2026 / 07:12
ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin daxili şəbəkəsi sıradan çıxıb - kiberhücum?..

17.11.2026 / 22:45
İran Vaşinqtonda “çirkli bomba” və kimyəvi silahlarla hücum planlaşdırır - ABŞ kəşfiyyatından ŞOK İDDİA...

17.11.2026 / 22:21
İran ABŞ bazaları yaxınlığındakı bəndləri, limanları və elektrik stansiyalarını vuracaq - sizin etdiyinizi edəcəyik...

17.11.2026 / 22:03
Xəzər dənizini zəbt edənlərin axırı çatdı - Fərman istisnasız icra olunsa...

17.11.2026 / 21:52
Peruda dindarın atdığı təsbeh Roma Papasını gözündən yaraladı

17.11.2026 / 21:47
İstanbul-İrəvan hava yükdaşımaçılığı başladı - həm də intensiv...

17.11.2026 / 21:38
Putinlə rəqs etmiş keçmiş naziri vətəndaşlıqdan çıxardırlar

17.11.2026 / 21:25
Tramp Putinlə ayrıca ikitərəfli görüş keçirmək istəyir...

17.11.2026 / 21:17
Rusiyada hərbi təyyarə qəzaya uğradı - ölənlərin sayı 17-yə çatdı...

17.11.2026 / 21:10
Pekinin Ukrayna ilə bağlı siyasəti kəskin dəyişildi...

17.11.2026 / 20:49
İran Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı sərt mövqeyə keçdi - İmkan vermərik...

17.11.2026 / 20:32
Tiflislə Moskva inanılmaz danışıqlara başlayır - bölgə üçün yeni təhlükə yetişir...

17.11.2026 / 20:17
Ukraynanın hücumundan sonra Krım körpüsünün bir hissəsi dənizə çökdü - hərəkət dayandırıldı...

17.11.2026 / 20:06
İran Bəhreynin hava hücumundan müdafiə qüvvələrini məhv etdi...

17.11.2026 / 19:48
Azərbaycan MDB-də Britaniya üçün 3-cü dövlət oldu - hərbi əməkdaşlıq...

17.11.2026 / 19:33
Avropa Rusiya qarşısında vahid tələb qoyur - Ordunuzu bütün ölkələrdən çıxarın...

17.11.2026 / 19:14
Ölkədə vergi borcları sürətlə artır - 28 faiz...

17.11.2026 / 19:02
Feldşer vəzifələri üzrə hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edilib

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ