Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ətrafında aparılan danışıqlar hələ də istənilən nəticəni vermir və bu hal konfliktin hərbi müstəvidə çözülmə ehtimalını yenidən artırır. Lakin müharibənin yenidən alovlanması burada marağı olan qüvvələr üçün qətiyyən sərfəli sayılmır. Söhbət konkret olaraq Rusiya və ABŞ-dan gedir.
Məsələ burasındadır ki, hər iki ölkə bir-birinə qarşı Yaxın Şərqdə, Ukraynada onsuz da sərt mübarizə aparır. Belə vəziyyətdə Qafqazda da onların dərin ziddiyyətlərə getməsi böyük dövlətlər üçün izafi güc sərfi sayılır ki, bu da onlara indiki məqamda sərf etmir. Xüsusən də Rusiyaya.
Bu fonda Ermənistanda yenidən belə fikirlər baş qaldırıb ki, Moskvanın Ermənistana Qarabağ təzyiqləri yenidən artıb. "Azad demokratlar" partiyasının sədri, Ermənistan parlamentinin deputatı Xaçatur Kokobelyan da bu mövqedədir. O, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) Ermənistada son iclasında da bu məsələnin xüsusi diqqət mərkəzində olduğunu vurğulayıb: "Dəqiq anlamaq lazımdır ki, KTMT bu gün yalnız Rusiya tərəfindən həyata keçirilən siyasətin maraqları üçün istifadə edilir.
Dörd günlük aprel müharibəsindən sonra Rusiya faktiki olaraq Dağlıq Qarabağın ətrafındakı beş rayonun qaytarılmasına razılıq verib. Bu barədə həmin ölkənin hakimiyyətinin rəsmi mövqeyini təmsil edən şəxslər çəkinmədən danışır. Təəssüflə bildirməliyəm ki, indiyə qədər erməni tərəfi bu məsələyə rəsmi cavab verməyib. Ermənistan parlamentinin deputatı kimi mən Ermənistanın Müdafiə Nazirliyinə və XİN-ə rəsmi sorğu göndərməyə hazırlaşıram, belə ki, bu məsələ ətrafında heç bir müzakirə aparılmayıb, erməni tərəfi hər hansı bəyanat verməyib". Deputatın sözlərinə görə, Bakının KTMT-yə təsiri həmin qurumun üzvü olan Ermənistandan daha güclüdür: "KTMT bugünkü siyasi hakimiyyətə uyğunlaşdırılmış alətdir və bunun vasitəsilə Ermənistanın təhlükəsizliyi məsələsi həll edilə bilməz. Buna ən yaxşı sübut odur ki, KTMT-nin iclasının gedişatında KTMT üzvü olan heç bir dövlətin prezidenti aprel müharibəsindən danışmadı, baxmayaraq ki, Ermənistan bu qurumun tam hüquqlu üzvüdür. Buradan belə nəticə çıxarmaq olar ki, rəsmi Bakının KTMT-yə təsiri bizimkindən daha çoxdur".
Ermənistanda o da etiraf olunur ki, məsələ tezliklə sülh yolu ilə çözülməsə, Azərbaycan hərb variantına əl atacaq. Qondarma "Dağlıq Qarabağ Respublikasının" sabiq "müdafiə naziri" Samvel Babayan isə bu fonda açıq bildirir ki, Azərbaycan lazım bildiyi anda Qarabağ konfliktini hərbi müstəvidə çözəcək: "Azərbaycan uzunmüddətli müharibəyə hazırlaşır. Hazırlaşmaq üçün müvafiq vaxt lazımdır. Onlar raket və mərmi istehsal edən zavod tikirlər, dəmiryol məsələsini həll edirlər. Azərbaycan genişmiqyaslı və üzun müharibəyə gedir, sadəcə, biz bunu düzgün təhlil elmək istəmirik. Məsələ ondadır ki, onlar raket və silah zavodu tikirsə, deməli, bu silahları onlara göndərən tərəfdaşlarına inanmır və hesab edir ki, onlar bunu hansısa mərhələdə dayandıra bilər. Buna görə də bu silahları özləri istehsal etmək istəyir". Samvel Babayan qeyd edib ki, Azərbaycan dünyaya silah satan ölkə deyil və bu o deməkdir ki, uzun müharibəyə hazırlaşır. Siyasi şərhçilər isə vurğulayır ki, yeni bir müharibə başlasa, bu, aprel döyüşlərinə bənzəməyəcək, yerli yox, total xarakter daşıyacaq. Çünki prosesə Rusiya, Türkiyə və Qərb ölkələri də qoşulacaq.
Lakin burada onu da nəzərə almaq lazım gələcək ki, müharibə başlasa, bu sırf Ermənistanın qeyri-konstruktiv mövqeyi üzündən olacaq. Bunu Prezident Administrasiyası rəhbərinin müavini, xarici əlaqələr şöbəsinin müdiri Novruz Məmmədov da təsdiq edir: "Ermənistan Dağlıq Qarabağ münaqişənin həllində maraqlı deyil, "nə hərb, nə də sülh vəziyyəti"ni saxlamaq istəyir. ATƏT-in Minsk Qrupunun vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlarda bu günə qədər irəliləyiş əldə edilməyib. Ermənistan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində maraqlı deyil". N.Məmmədov qeyd edib ki, 2016-cı ilin aprel ayının əvvəllərində Ermənistan silahlı qüvvələrinin təxribatı nəticəsində qoşunların təmas xəttində çoxsaylı insan tələfatı ilə müşayiət olunan gərginlik bir daha göstərdi ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dondurulmuş qalması hər an qaynar müharibəyə səbəb ola bilər: "Beynəlxalq vasitəçilər isə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləsələr də, nədənsə, bununla bağlı birmənalı mövqe nümayiş etdirmirlər. Biz ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədri olan dövlətlərin, eləcə də dünya ictimaiyyətinin münaqişənin ədalətli həlli üçün konkret addımlar atmasını gözləyirik. Ədalət prinsipinə əməl edilməməsi nəinki regionu, bütün dünyanı böhrana sürükləyir".
Nahid SALAYEV