Araz Əlizadə: "Belə arzuedilməz vəziyyətə düşməmək üçün bu kimi "tələ"lərdən qorunmalıyıq"
Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu Ermənistanın Azərbaycanın işğal olunmuş beş rayonunu qaytarması məsələsinin gündəmdə olduğunu bildirib. O, Ermənistanın Azərbaycan rayonlarının azı 5-ni boşaltması məsələsinin Rusiya ilə müzakirə olunduğunu deyib.
M.Çavuşoğlu bu barədə Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı (AŞPA) çıxışından sonra azərbaycanlı deputat Qənirə Paşayevanın Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması məsələsinə dair sualına cavabında danışıb: "Qarabağ probleminin həlli üçün səmimi səylər göstərdik. Ermənistanla münasibətlərimizin normallaşması üçün də səmimi səylərimiz oldu. Bu gün Minsk Qrupunun həmsədrlərinin, Rusiyanın müəyyən təklifləri var. Bu sırada, xüsusilə, Azərbaycanın işğal edilmiş torpaqlarından, ən azı beş rayondan Ermənistanın çəkilməsi gündəmdədir. Rusiya bizimlə bu düşüncələrini bölüşdü, biz də bunu dəstəklədiyimizi bildirdik. Biz belə addımlar atılarsa, Azərbaycanın qəbul edəcəyi hər variantı dəstəkləyəcəyik. Biz Ermənistanla da münasibətlərimizi normallaşdırmaq istəyirik. Əgər bu problem həll olunarsa, Azərbaycanda da eyni yanaşmanın olacağını görürük. Niyə Cənubi Qafqazdakı bu problemləri həll etməyək? Minsk Qrupunun daha fəal olması, səylərini daha da artırması lazımdır. Bütün dondurulmuş münaqişələrin aradan qaldırılması lazımdır. Rusiya bizimlə bu ideyanı paylaşdı, biz isə dəstəklədik. Biz Qarabağ probleminin həlli üçün çox çalışmışıq. Ermənistanla münasibətin normallaşması üçün də xeyli iş görmüşük. Hətta İsveçrədə saziş də bağlamışıq, lakin bu, nəticə verməyib".
M.Çavuşoğlunun 5 rayonla bağlı verdiyi bəyanat nə dərəcədə realdır və bu, Azərbaycanın maraqlarına uyğundurmu?
Politoloq Qabil Hüseynli hesab edir ki, Türkiyə xarici işlər nazirinin bəyanatı çox ciddidir: "Bu onu göstərir ki, Türkiyə Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün ardıcıl olaraq çalışır və bunun müəyyən nəticələri ola bilər. Hələ Türkiyə və Rusiya prezidentlərinin Sankt-Peterburq görüşündə Qarabağ münaqişəsi müzakirə olunmuşdu və müəyyən razılığa gəlinmişdi. Amma Ermənistan bütün mümkün vasitələrlə ona təklif olunan şərtlərə əməl etməməyə çalışdı. İndi, görünür, enerji sammitində Türkiyə yenidən bu məsələni gündəmə gətirib və 5 rayonun qaytarılması barədə razılıq əldə olunub".
Bununla belə, politoloq Ermənistanın bu həll variantına asanlıqla razılaşacağını düşünmür: "Amma əsas Rusiyadır. Sadəcə olaraq Rusiya bunun müqabilində Azərbaycandan nə istəyəcək və Azərbaycan bu istəkləri yerinə yetirmək istəyəcəkmi sualı da var. İstənilən halda, yaxın aylarda Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı maraqı proseslərin şahidi ola bilərik.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin son toplantısında dedi ki, böyük dövlətlər Dağlıq Qarabağın müstəqilliyinin tanınması məqsədilə rəsmi Bakıya təzyiq edir. Demək ki, Rusiya 5 rayonun qeyd-şərtsiz azad olunmasına razı deyil, bunun əvəzində Dağlıq Qarabağda referendumun keçirilməsini istəyir. Bu isə Azərbaycanın maraqlarına ziddir".
Milli Məclisin deputatı Araz Əlizadə isə hesab edir ki, Azərbaycanın işğal altındakı ərazilərinin sadəcə bir hissəsinin azad edilməsinə dair deyilənlər siyasi oyundan başqa bir şey deyil: "Ermənistanın işğalı altında olan yeddi, yaxud da beş rayonumuzun azad edilməsinin mümkünlüyü haqda deyilənlər aşkar siyasi oyundur. Əslində, Ermənistana o yeddi, ya da beş rayon heç lazım da deyil. Ermənistan Dağlıq Qarabağın ətrafındakı rayonları boşaltsa, o halda "top" Azərbaycanın meydançasına düşəcək. Yəni bundan sonra ermənilər və onların havadarları güzəşt növbəsinin Azərbaycana keçdiyini, Dağlıq Qarabağın itirilməsi ilə razılaşmalı olduğumuz barədə şivən salacaq. Yenə deyirəm, müftə pendir tələdə olur. Ona görə də belə arzuedilməz vəziyyətə düşməmək üçün bu kimi "tələ"lərdən qorunmalıyıq. Mövqeyimiz "ya hər şey, ya da müharibə" olmalıdır".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ