Rusiya və Ermənistan rəhbərliyi iki ölkə arasında hələ də hər hansı ciddi problemin olmadığını bəyan etdikləri halda real vəziyyət tamamilə bunun əksini göstərir. İki ölkənin biri-birinə münasibətdə siyasətinin dəyişməsi hər keçən gün özünü daha qabarıq şəkildə göstərir. Ermənistan getdikcə daha çox Qərbə meyllənir, Rusiya da bu fonda İrəvana yönəlik təhdidlərinin sayını artırır.
Yenidən bu mövzuya qayıdan Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova yenə Ermənistanı hədələyib: “Rus və erməni xalqlarının davası Ermənistan üçün fəlakətli olardı”. O qeyd edib ki, Rusiya Ermənistan rəhbərliyinin iki ölkənin xalqını dava etmək üçün fəlakətli planlarının olmadığına ümid edir: “Ümid edirəm ki, bu baş verməyəcək. İnanıram ki, Ermənistan rəhbərliyində heç kimin belə bir məqsədi və vəzifəsi yoxdur. Çünki, fikrimcə, bu, sadəcə Ermənistan üçün fəlakətli olardı”. Artıq Ermənistanda Rusiyameylli qüvvələrin də bu fonda hakimiyyətə hücumlarının artması müşahidə edilir. Onlar sırasında olan Ermənistan Kommunist Partiyası ölkə hakimiyyətinin Ermənistanı digər dövlətlərin sosial-siyasi ziddiyyətlərinin həlli mərkəzinə çevirmək üçün yeritdiyi siyasəti qətiyyətlə pislədiyini bəyan edib. Qeyd olunub ki, Ermənistanın indiki hakimiyyətinin diletantlığı nəticəsində Ermənistanda anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsi saatbasaat güclənir: “Son günlər hamımız şahid olduq ki, indiki hakimiyyətin diletantlığı nəticəsində Ermənistanda anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsi saatbasaat güclənir. Hər kəsə aydındır ki, Ermənistan-Rusiya münasibətlərində boşluqlar var və onların doldurulması üçün aktiv addımlar atılmalıdır. Nə Qərbdən, nə də ABŞ-dən kömək olmadığını və olmayacağını anlamaq üçün tarixə müraciət etməyə ehtiyac yoxdur”. Ermənistan parlamentinin “Hayastan” fraksiyasının deputatı Artur Xaçatryan da vəziyyətin mürəkkəb olduğunu bildirib: “Ermənistan-Rusiya münasibətlərində gərginliyin olduğu göz qabağındadır”. Onun sözlərinə görə, Rusiya ilə münasibətlərin korlanması Ermənistan üçün riskli addımdır: “Mən sülhməramlı missiyanın həyata keçirilməsinin keyfiyyətindən çox razı olduğum barədə yanlış təsəvvür yaratmaq istəmirəm. Xeyr, bizim də çoxlu suallarımız var, amma bu məqamda riskli oyun anlaşılmazdır”. Məsələ illə bağlı Rusiyanın “Kommersant” qəzeti isə yazır ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan 2020-ci il müharibəsi ərəfəsində etdiyi və xalqı üçün ölümcül olan səhvləri təkrarlayır. Nəşrin yazdığına görə, Rusiya ilə ən yaxın müttəfiqlərindən biri KTMT üzvü Ermənistanla münasibətlərdə ciddi böhran yaranıb: “Tərəflər qarşılıqlı ittiham mübadiləsi aparır. Nikol Paşinyan İtaliya qəzetlərindən birinə müsahibəsində Moskva ilə strateji müttəfiqliyə girməyin səhv olduğunu bildirib. Onun həyat yoldaşı Kiyevə gedib və Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşüb. İrəvan həm də Rusiya-Ukrayna münaqişəsi başlayandan bu günə kimi ilk dəfə Kiyevə humanitar yardım edib. Nəhayət, Ermənistan ABŞ-la birgə hərbi təlimlər keçirib və yerinə heç kəsi göndərmədən öz nümayəndəsini KTMT-dən geri çağırıb”.
Bununla yanaşı, qəzet Bakı üçün vəziyyətin həmişəkindən daha əlverişli olduğunu vurğulayır. Qeyd edilir ki, 2020-ci ilin payızında baş verən 44 günlük müharibə güc balansının açıq şəkildə Azərbaycanın xeyrinə olduğunu göstərib. Qəzet vurğulayır ki, Rusiya özü Ermənistana kömək etmək istəsə belə, Ukraynada dərin bataqlıqdadır. Enerji sahəsində Azərbaycandan asılı olan Qərb isə çox uzaqdadır və vəziyyətə təsir edə bilmir: “Görünür, çıxılmaz vəziyyətdə qalan Nikol Paşinyan artıq soydaşlarına gözlənilən məğlubiyyəti və gələcək mümkün güzəştləri necə izah edəcəyini düşünür. Bir ifratdan digərinə qaçan Ermənistanın baş naziri 2020-ci il müharibəsi ərəfəsində etdiyi və xalqı üçün ölümcül olan səhvləri təkrarlayır”. Qəzet sonda qeyd edib ki, İrəvan həm də nəzəri cəhətdən mümkün olan yeganə müdafiəçiyə - Kremlə nümayişkaranə şəkildə meydan oxuya bilməz. Elə gürcü politoloq Tengiz Txilava da məsələyə eyni prizmadan yanaşır: “Burada nə Rusiya, nə Amerika, nə Fransa, nə də başqa bir ölkə Azərbaycanın daxili işinə qarışa bilməz. Hamı, eləcə də Ermənistan Qarabağın Azərbaycan ərazisi olduğunu qəbul edib və bunu öz bəyanatlarında da təsdiq edib. Ermənilər bunu başa düşməlidirlər. Əks halda onları 2020-ci ildəki 44 günlük müharibənin daha acı nəticələr gözləyə bilər”. Ekspert hesab edir ki, Rusiya ilə gərginləşən münasibətlər Ermənistan üçün yeni problemlər deməkdir. Bu arada İranın da Ermənistandan narazılığı artır. ABŞ ordusunun Ermənistana gəlişi Tehran tərəfindən mənfi qarşılanır. NATO və ABŞ-ın Ermənistandan İrana qarşı plasdarm kimi istifadə etməsinə rəsmi Tehran laqeyd və susqun qalmaq istəmir. İranın rəsmi dairələri Ermənistanın bu münasibətlərinə qarşı çıxış edərək, son 30 ildə ilk dəfə olaraq Ermənistanın mövqeyini qınayıb, həmçinin Cənubi Qafqazda “3+3” formatından kənar əməkdaşlıqlar etdiyini və bunun regionda vəziyyəti daha da çətinləşdirəcəyini bəyan edib. Bu şəraitdə Ermənistanın yeganı çıxış yolu Azərbaycan və Türkiyə ilə mehriban qonşuluq şəraitində yaşamaqdır. Əks halda üzləşdiiyi problemlər daha da dərinləşəcək.
Nahid SALAYEV
