İyunun 7-dən etibarən Ermənistanda başlanan seçkiqabağı təşviqat kampaniyası siyasi qüvvələr arasında sərt ittihamlarla müşayiət edilir. Siyasi qüvvələr, xüsusən də “Qarabağ klanı” ilə Nikol Paşinyan iqtidarı arasında ziddiyyətlər getdikcə daha radikal xarakter almaqdadır.
Ermənistanın ilk prezidenti Levon Ter-Petrosyan bildirir ki, indiki halda Paşinyan iqtidarını devirmək olduqca çətindir. Levon Ter-Petrosyan onu da vurğulayıb ki, vaxtında Ermənistanın ikinci və üçüncü prezidentləri Robert Köçəryan və Serj Sarkisyan onun birlikdə hərəkət etmək təklifini qəbul edərdisə, hakimiyyətin dinc istefasına nail olmaq və normal böhran hökuməti qurmaq mümkün olardı: “Bu vəziyyətdə Nikol Paşinyan gedərdi, texnokratik hökumət qurulardı. Ancaq Köçəryan və Serj Sarkisyan bu təklifi rədd etdilər. Amansız döyüş olacaq, ola bilsin ki, hətta vətəndaş müharibəsi. Hər iki tərəfdə də minlərlə pozuntu olacaq, idarəolunmaz hala gələcək hadisələr baş verəcək. Tariximizdən dərs almaq istəmirik. Eyni səhvləri təkrarlasaq, ən çox rədd edilmiş dövlətlərdən biri olacağıq, məsələn, Yəmən və ya Somali kimi”. Bu arada baş nazir əvəzi və hakim “Vətəndaş müqaviləsi” partiyasının rəhbəri Nikol Paşinyan Armavir vilayətində tərəfdarları ilə görüşündə rəqiblərini sərt tənqid edib: “Bəziləri deyir ki, iyunun 20-də qalib gələcəklər, amma biz deyirik ki, siz cəzanızı çəkəcəksiniz”. Baş nazir əvəzi nitqinin böyük bir hissəsini yenə də keçmiş hakimiyyətə həsr edib: “Biz gözləyirik ki, ən azı 60 faiz səs qazanacağıq. Biz sizdən aldığımız möhkəm, polad mandatla Ermənistan Respublikasında vətəndaş müharibəsi başlatmaq istəyən qüvvələri Ermənistanın siyasi meydanından silib atacağıq”. Paşinyan çıxışında 1999-cu ilin 27 oktyabrında parlamentin güllələnməsini yada salıb. O deyib ki, o vaxt ölkənin milli təhlükəsizlik naziri Serj Sarkisyan, prezidenti isə Robert Köçəryan idi. Baş nazir əvəzi Robert Köçəryanın “onu böyük məmnuniyyətlə istənilən silah növü ilə duelə dəvət edərəm” atmacasına da reaksiya verib: “Zənnimcə, bu adam şəxsən əlinə silah alacaq, çünki Nairi Unanyan (27 oktyabr hadisəsini törətmiş dəstənin başçısı) həbsxanadadır. Onun bütün hakimiyyəti öz xalqını duelə çağırmaqdan və güllələməkdən ibarət olub. 2008-ci ilin 1 martında da belə olub. Onda da adamları dəvətsiz-filansız güllələyiblər. Ya da Serj Sarkisyan...Parlamentin spikeri, baş nazir güllələnəndə sən milli təhlükəsizlik naziri idin. Bundan sonra özünü niyə pəncərədən atmadın? Yəqin ona görə ki, sənin başçılıq etdiyin strukturun baş verəcəklərdən xəbəri vardı və ölkənin təhlükəsizliyinin təminatı üçün heç bir addım atmırdı. Ona görə ki, Vazgen Sarkisyan və Karen Dəmirçyan Mehrinin Azərbaycana verilməsinə qarşı çıxış edirdi”.
Serj Sarkisyanın da cavabı gecikməyib: “İndi mənim üçün, komandamın üzvləri üçün “biz xəbərdarlıq etmişdik”, “biz proqnozlaşdırmışdıq” kimi ifadələri işlətmək asandır. Amma bu gün bu mənasız sözlər nə həlak olmuş 5 min balamızı, nə də 75 faizi itirilmiş Qarabağı geri qaytaran deyil. Bu sözlərlə 35 min qaçqınımız üçün evlər tikilən və milli ləyaqətimiz bərpa olunan deyil”. Sarkisyan hakimiyyəti müttəfiqləri itirməkdə də ittiham edib: “Ermənistan bu satqınlara görə öz müttəfiqlərinin hörmət və etimadını itirib. Bu populistlər hakimiyyəti yalnız bir məsələdə bacarıb: millətimizin didilməsində, zəifləməsində, müharibədə məğlub edilməsində və tədricən baş verən ölümə düçar edilməsində. Qarşıdan gələn seçki ölümə qalib gəlmək və dirçəlmək imkanıdır”.
“Qarabağ klanı”nın digər təmsilçisi olan Robert Köçəryanın “Ermənistan” bloku isə seçki kampaniyasına Zəngəzurda başlayıb. Burada Köçəryan Paşinyanın ittihamlarını rədd edib və deyib ki, o heç vaxt Mehrini Azərbaycana vermək niyyətində olmayıb: “Biz hər hansı dəhliz barəsində dəhliz kimi danışıq aparmamalıyıq və başa düşməliyik ki, belə maraq varsa, bu, ölkəmiz üçün təhlükədir. Amma bu, həm də bu kartdan başqa oyunçularla birlikdə istifadə etmək imkanıdır”. Köçəryanın Mehrini Azərbaycana vermək istəməsini onun burada keçirdiyi görüşdə bu şəhərin bir sakini də dilə gətirib. O deyib ki, Karen Dəmirçyanın “Birlik” blokundan deputat olub və bu variantı kimin necə təklif etdiyi də yadındadır: “Vardan Oskanyanın variantlar təklif etməsi yadımdadır: 1.5 kilometrlik zolağı Azərbaycana verək. Məni Köçəryanın nə deməsi maraqlandırmır. Ən mühüm məqam o idi ki, o, Qarabağı danışıqlardan kənarda qoydu və Qarabağ-Azərbaycan münaqişəsini Ermənistanla Azərbaycan arasında ərazi mübahisəsinə çevirdi”. Qarşılıqlı ittihamların kəskinləşdiyi bir vaxtda siyasi qüvvələr tərəfindən seçicilərin pulla ələ alınması haqda xəbərlər də yayılmağa başlayır. Əvvəlcə Köçəryan hakimiyyəti bu taktikadan istifadə etməkdə günahlandırıb. Blokun seçki qərargahının nümayəndəsi Aram Vardavanyan deyib ki, Zəngəzur və Qeqarkunik vilayətlərində kəndlilərə subsidiyaları “nəyə görəsə məhz indi” paylamağa başlayıblar. Onun fikrincə bu, seçicilərin ələ alınması cəhdidir. Lakin digər xəbərlərə görə, seçicilərin ələ alınması mexanizmini Robert Köçəryan da işə salıb, özü də söhbət birbaşa ələ alınmadan gedir. Belə ki, Köçəryan bu məqsədlə böyük vəsait ayırıb və onun adamları seçicilərə “Ermənistan” blokuna səs vermək üçün pul təklif edir. Köçəryan seçkilərə Qarabağda yaşayan erməniləri də cəlb edir. Onları Gorusa daşıyırlar və orada seçici kimi qeydə alırlar. Bu da təsadüfi deyil, çünki Qarabağ ermənilərini praktiki olaraq Köçəryanın elektoratı hesab etmək olar. Bəlli olduğu kimi, işğal illərində Dağlıq Qarabağın praktiki olaraq bütün sakinləri qanunsuz şəkildə Ermənistan pasportları alıb və nəticədə formal olaraq bu ölkənin vətəndaşları hesab edilirlər. Yəni onların Ermənistanda səs vermək imkanları var. Siyasi texnoloq Karen Köçəryan jurnalistlərə açıqlamasında bildirir ki, seçicilərin pulla ələ alınması hallarına hər yerdə rast gəlinir, amma Ermənistanda bunu kobud şəkildə, “balta üsulu” ilə edirlər. O, əvvəlki seçkilərdə də seçicilərə pul paylanılması hallarının geniş yayıldığını xatırladıb. Seçiciləri pulla ələ almaq təcrübəsindən oliqarx Qaqik Tsarukyanın “Çiçəklənən Ermənistan” partiyası da geniş istifadə edir. Ermənistanda indi o da açıq etiraf olunur ki, rəqib siyasi qüvvələrin gündəliyində duran əsas məsələ bir-birini məhv etməkdir. Məhz bu səbəbdən siyasi qarşıdurma, vətəndaş müharibəsi qaçılmaz hesab olunur.
Nahid SALAYEV
