Rəşad Həsənov: “Azərbaycan sonrakı dövr ərzində qeyri-neft iqtisadiyyatını bazaya çevirmək istəyirsə, o zaman görüləcək ilk iş məhz vergi yükünün azaldılmasıdır”
“Azərbaycanda sahibkarlığın inkişafının dəstəklənməsi, özəl sektorun fəaliyyətinin genişləndirilməsi, iqtisadiyyata investisiya qoyuluşlarının stimullaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən iqtisadi siyasətin tərkib hissəsi olaraq, vergi sistemində də son dövrlərdə geniş islahatlar aparılır”. Bu barədə Vergilər Nazirliyinin yaydığı məlumatda qeyd olunur.
Bildirilir ki, hazırda qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi üçün sahibkarların, eləcə də ictimaiyyətin nümayəndələrinin fikir və təklifləri öyrənilir. Bu prosesdə sahibkarlar təşəbbüskar olmalı, vergi qanunvericiliyi və inzibatçılığı ilə bağlı təkliflərini martın 31-nə qədər nazirliyin müvafiq komissiyasına təqdim etməlidirlər.
Maraqlıdır, sahibkarlığın inkişafı ilə bağlı vergi qanunvericiliyində nələr dəyişdirilməlidir?
İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Azərbaycanın vergi qanunvericiliyi kifayət qədər mürəkkəb və eyni zamanda iqtisadi inkişafi təşviq edən formada deyil: “Nəzərə almaq lazımdır ki, vergi yükü kifayət qədər yüksəkdir. Dünya Bankının hesablamalarına əsasən, Azərbaycanda kommersiya gəlirlərində vergi yükü 2017-ci ildə 39,8 faiz olub. Qonşu Gürcüstanda isə 16,5, Qazaxıstanda 30 faizə yaxın olub. Vergi yükünün artıq olması iqtisadi aktivliyin zəifləməsinə deyil, eyni zamanda leqal biznesin inkişafına şərait yaradır. Araşdırmalara görə, qeyri-neft iqtisadiyyatının 60 faizi gizli iqtisadiyyatdadır. Hesab edirəm ki, Azərbaycan sonrakı dövr ərzində qeyri-neft iqtisadiyyatını bazaya çevirmək istəyirsə, o zaman görüləcək ilk iş məhz vergi yükünün azaldılmasıdır. Faktiki olaraq, Azərbaycanın maliyyə imkanları bunun üçün müvafiq zəmini formalaşdırır. Real sektorun inkişafı üçün tədbirlər görülməlidir ki, ölkənin fiskal dayanıqlığının sabitliyini qeyri-neft sektoru hesabına təmin etmək mümkün olsun. Hazırkı vergi siyasəti biznesin inkişafına heç nə vəd etmir. Bu səbəbdən də görüləcək ilk iş vergi yükünün azaldılması olmalıdır”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, vergi qurumunun reputasiyasının artırılmasını həyata keçirəcək tədbirlər olmalıdır: “Hər bir vətəndaş və sahibkar inanmalıdır ki, onun ödədiyi vergi ədalətlidir. Bu kimi problemlər olmadığı təqdirdə vergi ödəmə mədəniyyətini inkişaf etdirmək olar”.
R.Həsənovun sözlərinə görə, regionların inkişafını hədəfləyən vergi siyasətini həyata keçirmək lazımdır: “Etiraf etmək lazımdır ki, regionlar və paytaxt üçün tətbiq olunan vergi dərəcələri ayrıdır. Amma bu kifayət qədər qaneedici yanaşma deyil”.
İqtisadçı qeyd etdi ki, bu gün nəzarət mexanizminin tətbiq olunmasına ehtiyac var. Bu gün elektron baza və müasir informasiya texnologiyalının istifadəsi baxımından Vergilər Nazirliyi öndə gedən qurumlardan biri hesab olunur: “Hesab edirəm ki, növbəti dövrlərdə daha müasir texnologiyaların üzərində məmur və sahibkar arasında kontakt minimuma endirilməlidir”.
R.Həsənovun fikrincə, daha təkmil qanunun hazırlanmasına ehtiyac var: “Onu da deyim ki, gəlir vergisi ilə bağlı məsələyə yenidən baxılmalıdır. Gəlir vergisi sahibkar və işçilər üzərində əlavə fiskal yük formalaşdırır. Prosesin yenidən qiymətləndirilməsinə ehtiyac var”.
Günel CƏLİLOVA
