Vüqar Bayramov: “Bu baxımdan ABŞ təcrübəsini daha məqbul hesab edirəm”
Azərbaycanda problemli kreditlər artıq təhlükəli həddə çatıb. Məlum olduğu kimi, bunu Milli Məclisin ilk yaz sessiyasında deputat Əli Məsimli bildirib. Millət vəkili qeyd edib ki, artıq problemli kreditlərin həddi 2 milyardı keçib.
Onun fikrincə, vəziyyət bundan da ağırdır: “Problemli kreditlərin həcmi 2 miyard manata, ümumi kredit portfelinin 15 faizinə çatır. Əslində, vəziyyət bundan da ağırdır. Bankların normal işləyə bilməsinin ən mühüm şərtlərindən biri dollarla olan kreditlər məsələsinin həllidir. Çünki dollarla olan kreditlərlə bağlı yaranmış kritik vəziyyəti aradan qaldırmadan maliyyə-bank sisteminin sağlamlaşdırılmasında etibarlı nəticələr əldə edilməsi çətin olacaq. Bu da islahatlara mənfi təsir göstərəcək. Bu problemin həllinin gecikdirilməsi çoxsaylı insanı borc tələsində və çıxılmaz vəziyyətdə saxlayır. Ona görə də maliyyə sağlamlaşdırılmasını sürətləndirməkdən və banka borcu olan əhalini düşdüyü ağır durumdan qurtarmaqdan ötrü “Xarici valyutada olan kreditlərin restrukturizasiyası haqqında” qanunun və ya bu problemin həllinə yönəlik digər bir hüquqi-normativ sənədin qəbul edilməsini vacib hesab edirik”.
O da məlumdur ki, uzun müddətdir problemli kreditlər məsələsi aktual olaraq qalır. Bunun həlli ilə bağlı hələlik optimal bir variantın ortaya qoyulmaması sözügedən kreditlərin həcminin ilbəil artmasına zəmin yaradır. Bu da, öz növbəsində, ümumilikdə iqtisadi aktivliyə mənfi təsir göstərir.
Maraqlıdır, problemli kreditlərin restrukturizasiyası ilə bağlı qanunun qəbul olunması problemin həllinə gətirib çıxaracaqmı? Ekspertlərin buna münasibəti necədir? Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, 2008-ci il qlobal maliyyə böhranından sonra ABŞ-da problemli kreditlərin və toksik aktivlərin sağlamlaşdırılması ilə bağlı xüsusi bir proqram qəbul edilib: “Hesab edirəm ki, oxşar praktikanın Azərbaycanda tətbiq edilməsi daha məqsədəuyğundur. Mən bir müddət əvvəl toksik aktivlərin və eyni zamanda problemli kreditlərin sağlamlaşdırılması, restrukturizasiyası ilə bağlı dövlət proqramının hazırlanmasını təklif etdim. Düşünürəm ki, yalnız problemli kreditlərin deyil, eyni zamanda toksik aktivlərin sağlamlaşdırılması, restrukturizasiyası ilə bağlı ayrıca proqramın qəbul edilməsinə ehtiyac var. Biz, əslində. proqramın qəbul edilməsini təklif edirik. Yəni proqram çərçivəsində də konkret olaraq fəaliyyətlərin nəzərdə tutulması və həmin fəaliyyətə uyğun olaraq problemli kreditlərin, toksik aktivlərin sağlamlaşdırılması daha məqsədəuyğun olardı. Bu baxımdan ABŞ təcrübəsini daha məqbul hesab edirəm. Qeyd edim ki, ABŞ-da problemli kreditlərin və toksik aktivlərin sağlamlaşdırılması ilə bağlı 2008-ci il qlobal maliyyə böhranından sonra xüsusi bir proqram qəbul olundu. Bu proqram çərçivəsində də 450 milyard dollara yaxın vəsait məhz bankların, problemli kreditlərin sağlamlaşdırılması üçün istifadə olundu. Düşünürəm ki, oxşar praktikanın Azərbaycanda tətbiq edilməsi daha məqsədəuyğundur. Bu proqramın qəbul edilməsinə indiki halda daha böyük ehtiyac var. Əgər proqramın qəbulu həyata keçirilərsə, bu halda, problemli kreditlərin sağlamlaşdırılması mümkündür. Ona görə də daha uyğunu xüsusi bir proqramın qəbul edilməsidir. Biz 2016-cı ildə belə bir proqramın hazırlanması ilə bağlı öz təkliflərimizi hökumətə təqdim etmişik”.
Vidadi ORDAHALLI
