Əkrəm Həsənov: “Banklar krediti əsasən Mərkəzi Bankdan aldıqları vəsait və əmanətçilərin hesabına verirdilər”
Xəbər verildiyi kimi, Azərbaycan kommersiya banklarının kredit portfeli kiçilməkdə davam edir. Bu barədə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Platasının icmal göstəricilərində deyilir. Məlumata görə, sentyabr ayı (11,96) ilə müqayisədə kredit portfeli oktyabrda 259.4 milyon manat azalaraq 11,71 milyard manatda qərarlaşıb. Məlumat üçün bildirək ki, bu, ilin əvvəli ilə müqayisədə oktyabrda 28%-ə qədər kiçilmə deməkdir. Bu ilin əvvəlində 16,21 milyard manat idi.
Bank sektorunun cəmi aktivləri də 10 ayın sonunda 19% kiçilərək 26,31 milyon manat təşkil edib.
İlin əvvəli ilə müqayisədə depozit portfeli 10% kiçilsə də, sentyabrla müqayisədə 2% artaraq 15,64 milyard manat təşkil edib.
Kommersiya banklarının kredit portfelinin kiçilməsi barədə fikir bildirən bank sahəsi üzrə ekspert Əkrəm Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bunları qeyd etdi: “Kommersiya banklarının kredit portfelinin kiçilməsi gözləniləndir. Bəllidir ki, bankların problemli kreditləri artan xətt üzrə gedir və silinir. Ümidsiz problemli kreditlər yetərincədir və onların bəziləri qaytarılmadan silinir. Məsələn, beynəlxalq bankın ümidsiz kreditləri silinib. O cümlədən, digər banklarda da vəziyyət belədir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, bankların kredit portfeli kiçilməkdə davam edir və artım tempi yox səviyyəsindədir: “Banklar kredit fəaliyyətini azaldıblar. Bunun isə iki əsas səbəbi var. İlk olaraq qeyd edim ki, bankların kredit vermək üçün vəsaiti çatışmır. Mərkəzi bank kommersiya banklarının kreditləşdirilməsini azaldıb. Çünki Mərkəzi Bankın kredit fəaliyyəti kiçilib. O da bəllidir ki, Mərkəzi Bank pul kütləsini sıxır. Belə olan halda, banklar kredit verməkdə maraqlı deyillər. Həmçinin, əmanətçilər də banklarda olan əmanətlərini geri çıxarırlar. Bankların kredit vermək üçün pulu azalır. Banklar krediti əsasən Mərkəzi Bankdan aldıqları vəsait və əmanətçilərin hesabına verirdilər. Bunların həcmi azaldığı üçün, kredit portfeli azalmaqda davam edir”.
Ə.Həsənov onu da əlavə etdi ki, hazırda kredit risqi yüksəkdir: “Əhalinin gəlirləri aşağı düşür. Banklar verilən vəsaitin geri qaytarılmamasından ehtiyat edərək kredit verməkdə maraqlı deyillər. Biznes kreditlərində də vəziyyət eynidir”.
İqtisadçı təklif edir ki, yaranmış vəziyyətdən çıxış yolu kimi ilk növbədə Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini azaltsın. Digər tərəfdən, bank sektoruna etimad artırılmalıdır ki, əmanətçilər əllərində olan vəsaiti depozit kimi banka yatırsınlar.
Günel CƏLİLOVA
