“Mən bunu yüksək dəyərləndirirəm və ümid edirəm ki, belə diqqətin nəticəsində ölkəmizin reallaşdırdığı layihələr uğurla tamamlanmış olacaq”
Avropa Komissiyası “Cənub Qaz Dəhlizi”nin tərkib hissəsi olan layihələri yenidən Avropa İttifaqının (Aİ) ümumi maraq layihələri (PCI) siyahısına daxil edib. Həmin layihələr Azərbaycanın təbii qazını Gürcüstan-Türkiyə sərhədinə qədər daşıyacaq Cənubi Qafqaz Boru Kəmərinin Genişləndirilməsi (CQBKG), qardaş ölkədən keçərək Yunanıstanadək uzanacaq Trans-Anadolu (TANAP) və Yunanıstan, Albaniya, Adriatik dənizindən keçməklə İtaliya sahillərinə çıxacaq “Trans-Adriatik” (TAP) boru kəməridir.
Avropa İttifaqının PCI əsas enerji infrastrukturu layihələri siyahısına ümumilikdə 173 layihə daxil edilib. Onlardan 110-u elektrik enerjisi və ağıllı şəbəkə, 53-ü təbii qaz, 6-sı neft, 4-ü “CO2” emissiyası az olan şəbəkə layihələridir.
Qeyd edək ki, Avropa İttifaqı üçün prioritet enerji layihələrindən biri olan “Cənub Qaz Dəhlizi”nin seqmentlərini “Şahdəniz-2”, Cənubi Qafqaz Boru Kəmərinin Genişləndirilməsi, TANAP və TAP layihələri təşkil edir. Bu boru xətti Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundakı “Şahdəniz-2” yatağından hasil olunacaq qazı Türkiyəyə və bu ölkədən də Avropaya çatdıracaq. Uzunluğu 3500 kilometr olan “Cənub Qaz Dəhlizi” vasitəsilə ilkin mərhələdə Türkiyəyə 6 milyard kubmetr, Avropaya 10 milyard kubmetr qaz nəqli nəzərdə tutulur. Azərbaycan təbii qazının 2018-ci ilin ortalarında Türkiyəyə, 2020-ci ilədək isə Avropaya çatdırılması planlaşdırılır.
Neft məsələləri üzrə ekspert İlham Şaban qəzetimizə bildirdi ki, Avropanın bu diqqəti çox suallara cavab vermiş oldu: “Mən Azərbaycanın qaz layihələrini o 173-ün sırasında daha da önə çəkərdim. Bunu Avropa hamıdan yaxşı dərk edir. Məhz bu səbəbdən də “Cənub Qaz Dəhlizi”nin tərkib hissəsi olan layihələri yenidən maraq dairəsinə salıb. Bu, Azərbaycanın enerji strategiyasına olan marağın, etibarın təcəssümüdür. Əvvəllər reallaşacağına ümidlər olmayan bu layihələr artıq yekunlaşmaq üzrədir. Azərbaycan bu işin öhdəsindən gələ bildiyini sübut etdi. Buna görə də həmin layihələri maraq dairələrinə salırlar ki, kulminasiyada problem yaşanmasın. Hətta banklara da çağırış olub ki, bu sahədən irəli gələ biləcək problemlər həll olunsun. Mən daha bir vacib məqama toxunmaq istəyirəm. Yadınızdadırsa, bu ilin mart ayında Azərbaycan Mədən Şəffaflığı Təşəbbüsünü obyektiv səbəblərə görə tərk edəndə belə fikirlər səslənirdi ki, ölkəmizin enerji layihələri reallaşmayıb yarımçıq qalacaq. Ancaq biz 173 layihə sırasına aid edilməklə bunun əksini müşahidə etdik. Demək ki, həmin iradların ölkəmizə aidiyyəti olmayıb. Bir sözlə, Azərbaycan haqlı olub. Bu cür qiymətləndirmə həmin sualların hamısına cavab verdi. Sübut olundu ki, Azərbaycan iqtisadi və siyasi sahədə Avropa üçün etibarlı tərəfdaşdır. Mən bunu yüksək dəyərləndirirəm və ümid edirəm ki, belə diqqətin nəticəsində ölkəmizin reallaşdırdığı layihələr uğurla tamamlanmış olacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
