Vahid Məhərrəmov: "Bütün bunlar ət istehsalına təsir edir"
Son dövrlər paytaxt və bölgələrdə istər iribuynuzlu, istərsə də xırdabuynuzlu heyvanların ətinin qiymətində bahalaşma müşahidə olunur. Sakinlərin bildirdiyinə görə, mal əti Bakının bəzi yerlərində 10 manata təklif olunur. Yayılan məlumata görə, Tovuzun mal bazarında son bir aydır heyvanların qiymətində kəskin bahalaşma müşahidə olunur. Artım özünü daha çox iribuynuzlu heyvanların satışında göstərir. Alıcıların dediyinə görə, iribuynuzluların qiyməti də hətta iki dəfəyə qədər artıb.
Fermerlər bahalaşmanı heyvanların bəslənməsinə çəkilən xərclə əlaqələndirir. Bildirirlər ki, yemin və otun qiymətlərində artım bazara ciddi təsir edib. Bölgələrdəki bahalaşma özünü paytaxtdakı ət bazarlarında da göstərməyə başlayıb. Paytaxt bazarlarında mal əti artıq 10 manata təklif edilir.
Sözügedən məsələ ilə bağlı Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Murtuzəli Hacıyev bildirib ki, qiymətlər bazarda tələb və təklif əsasında formalaşıb. Onun fikrincə, qiymət artımı istehsalla bağlı deyil, mövsümi xarakter daşıyır: "Bu ilin 9 ayında ölkədə iribuynuzlu heyvanların sayında ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 0,6 faiz artım var. Azalma müşahidə edilməyib. Heyvandarlığın inkişafı ilə əlaqədar "Aqrolizinq"in xətti ilə yeni cins heyvanlar gətirilir. Bu məqsədlə cari ilin 9 ayı ərzində ölkəyə 3255 baş iribuynuzlu damazlıq heyvan gətirilib, 50 faiz güzəştli lizinq yolu ilə fermerlərə verilib. Eyni zamanda ilin sonuna qədər 1500 baş cins xırdabuynuzlu heyvanın gətirilməsi nəzərdə tutulub. Məhsulların qiymətində mövsümlə bağlı dəyişiklik müşahidə olunur. 10 gün bundan öncə yumurtanın qiymətində müəyyən qədər artım var idisə, bu həftə ucuzlaşma müşahidə olunur. Ümumiyyətlə, qiymətlər bazarda tələb-təklif əsasında tənzimlənir. Qeyd edim ki, ölkədə ət istehsalı 9 ayda 341 min 303 ton olub".
Maraqlıdır, ölkədə dövlət səviyyəsində aqrar sektorda bir çox işlərin həyata keçirildiyi indiki vaxtda ətin qiymətində müşahidə olunan bahalaşma nə ilə bağlıdır?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini "Bakı-Xəbər"lə bölüşən kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Vahid Məhərrəmov bunu əsasən yem istehsalının azalması ilə əlaqələndirdi: "Reallıq ondan ibarətdir ki, son dövrlər ətə tələbat artmayıb. Əksinə, alıcılıq qabiliyyəti aşağı düşüb. Belə ki, 4 fəslin heç birində ətin qiymətinə təsir edəcək hər hansı bir amil mövcud deyil. Bəziləri bunu mövsümlə əlaqələndirir, amma mən bununla razı deyiləm. Ona görə ki, yay fəslində də ətin qiyməti qalxdı. Baxmayaraq ki, ölkəyə çoxlu sayda mal-qara gətirilib. Mal-qaranın sayı artırsa, o zaman təklif artmalıdır. Deməli, problem tamamilə başqa sahədən qaynaqlanır. Problem ondadır ki, ölkədə son zamanlar yem istehsalı çox ciddi şəkildə azalıb. Sözügedən məsələ ilə bağlı bu günlərdə tədbir keçirdik və bunun yaranma səbəblərini təhlil etdik. Problemin yaranmasının bir səbəbi də örüş sahələrinin əkin üçün dövriyyəyə verilməsi ilə bağlıdır. Son 2-3 ildə 100 min hektardan artıq örüş sahəsi, təbii biçənəklər dövriyyəyə buraxılaraq əkilir. Bütün bunlar istehsala təsir edir. Hələ 3 il bundan əvvəl proqnoz vermişdik ki, yem istehsalının azalması məhsuldarlığın azalmasına, məhsulun maya dəyərinə təsir edəcək".
Vidadi ORDAHALLI
