Pərviz Heydərov: "Neftin qiyməti yüksək olan illərdə ölkədə geniş xarakterli infrastruktur layihələri həyata keçirilirdi, artıq bunlar arxada qaldı və ümumiyyətlə, getdikcə dövlət tərəfindən investisiyalar daha da azalacaq"
Azərbaycanda 2017-ci ildə əsas kapitala yönəldiləcək investisiyaların həcmi 15,3 mlrd. manat proqnozlaşdırılır ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 18,6 % azdır.
Bu barədə İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən hazırlanmış 2017-ci il və sonrakı üç il üzrə ölkənin iqtisadi və sosial inkişaf konsepsiyası və proqnoz göstəricilərinə əsasən xəbər verilir. Gələn il yatırılacaq investisiyaların 39,6 %-i daxili, 60,4 %-i isə xarici maliyyələşmə mənbələrinin payına düşür. Ümumi investisiyaların 5,6 mlrd. manatının qeyri-neft sektoruna, 9,7 mlrd. manatının isə neft sektoruna yönəldilməsi nəzərdə tutulur.
Gələn il qeyri-dövlət investisiyalarının, 10,8 mlrd. manat olmaqla, ümumi investisiyaların 70,5 %-ni, dövlət investisiyalarının isə, 4,3 mlrd. manat olmaqla, ümumi investisiyaların 29,5 %-ni təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır.
Qeyd edək ki, 2016-ci ildə əsas kapitala yönəldiləcək investisiyaların həcmi 18,8 mlrd. manat proqnozlaşdırılır ki, bunun da 57,8 %-nin daxili, 42,2 %-nin xarici investisiyaların payına düşəcəyi gözlənir.
Gələn il Azərbaycan iqtisadiyyatına yatırılacaq investisiyaların həcminin 19 faizədək azalması barədə fikir bildirən İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bunları dedi: "Ölkə iqtisadiyyatına yönəldilən investisiyanın, başqa sözlə desək, əsas kapitala vəsait yatırımının 2017-ci ildə bu ildəkindən az təşkil edəcəyi gözlənilən idi. Çünki bu tendensiya ardıcıl olaraq artıq 3 ildir davam edir. Belə ki, investisiyaların azalması 2014-cü ildən başlayıb. Buna qədər isə hər il artım müşahidə edilirdi. 2014-cü ildə isə, ilk dəfə olaraq, 1,7 faiz aşağı düşdü. Sonrakı ildə, yəni 2015-ci ildəsə bu rəqəm 11,1 faiz təşkil etdi. Cari ilin yekununa isə bu rəqəm daha yüksək təşkil edəcək. Belə ki, 2016-cı ildə əsas kapitala yönəldiləcək investisiyaların həcmi 18,8 milyard manat proqnozlaşdırılıb. Hələlik məlum olan budur ki, 2016-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında ölkənin iqtisadi və sosial sahələrinin inkişafı üçün bütün maliyyə mənbələrindən əsas kapitala 10 milyard 268,7 milyon manat vəsait yönəlib ki, yerdə qalan 3 ay ərzində 8 milyardın da yatırılması isə sual doğurur.
Sual oluna bilər ki, bütün bunlar nə ilə əlaqədardır? Səbəb nədir? Bu suala cavab tapmaq üçün investisiyaların azalmağa başladığı ilə diqqət yetirmək kifayətdir. Belə ki, bizdə investisiyaların hər il artmasına səbəb neftin dünya bazar qiymətlərinin yüksək olması idi. 2014-cü ildən isə bu qiymətlər enməyə başladı. Sözügedən eniş keçən il daha da dərinləşdi. Bu il isə 50 dollar civarında hələ bu yaxınlarda olmuşdu ki, yenə ondan aşağı düşdü. Yəni demək istədiyim budur ki, neft gəlirlərimiz azala-azala gedir. Ona görə də iqtisadiyyata sərmayə qoyuluşu da getdikcə məhdudlaşır.
2017-ci ildə isə əsas kapitala yönəldiləcək investisiyaların həcmi 15,3 milyard manat təşkil etməlidir ki, bu da bu ildəki ilə müqayisədə 18,6 faiz az olacaq. Göründüyü kimi, bu, təbii prosesdir. Neftin qiyməti yüksək olan illərdə ölkədə geniş xarakterli infrastruktur layihələri həyata keçirilirdi. Bunlar artıq arxada qaldı. Ümumiyyətlə, getdikcə dövlət tərəfindən investisiyalar daha da azalacaq. Bu sahədə əsas yük özəl müəssisə və təşkilatların üzərinə düşəcək və düşməlidir də. O cümlədən, iqtisadiyyata xarici investisiyaların artmasına, genişlənməsinə nail olmaq lazımdır, xüsusən də qeyri-neft sektoruna".
Günel CƏLİLOVA
