Daşınmaz əmlak bazarının təhlili burada mənzilə ehtiyacı olanların sayının kifayət qədər çox olduğunu göstərir. Lakin mövcud qiymətlər heç də hamının mənzil sahibi olmasına imkan vermir və bunu nəzərə alan hökumət, artıq məlumat verildiyi kimi, güzəştli şərtlərlə ev təminatı siyasətinə start verib. Söhbət konkret olaraq sosial evlərdən gedir və belə evlərin inşası istiqamətində artıq əməli addımlar atılır.
Xatırladaq ki, sosial evlər mənzil almaq imkanı və imtiyazları olmayan, gəlirləri orta və ortadan aşağı olan insanlar üçün nəzərdə tutulur. Ekspertlərə görə, belə mənzillərin tikintisi əhalinin mənzil təminatının yaxşılaşdırılmasının ən optimal üsullarından biridir. Onu da bildirək ki, sosial evlər aşağı maya dəyəri ilə qısa müddətə tikilən evlərdir. Həmin evlərin sahəsi o qədər böyük olmasa da, yaşayış üçün lazımi şəraiti olur. Sakinlər sosial mənzillərə köçdükdən sonra kirayədə qaldıqları müddət ərzində kirayə haqlarını kredit ödənişi kimi ödəyirlər. Mənzilin dəyərini tam ödədikdən sonra isə mənzili özəlləşdirərək onun tam sahibi olurlar. Belə evlərin inşası Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi ("MİDA") tərəfindən həyata keçirilir. Bu arada isə Prezident İlham Əliyev Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin fəaliyyəti ilə bağlı bəzi məsələlər haqqında növbəti mühüm fərman imzalayıb. Fərmanda qeyd olunur ki, "MİDA" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin sərəncamında olan mənzillərin güzəştlə əldə edilməsi məqsədi ilə "Elektron hökumət" portalında "Güzəştli mənzil" sistemi yaradılmalı və 2017-ci il mayın 1-dən tətbiq edilməlidir. Burada MMC-nin sərəncamında olan mənzillərin güzəştlə əldə edilməsi üçün tələb olunan sənədlərin siyahısının və şərtlər barədə məlumatın mövcudluğu, mənzilləri güzəştlə əldə etmək istəyən şəxsin elektron müraciətinin real vaxt rejimində qeydiyyata alınaraq cəmiyyətə göndərilməsi kimi mühüm məsələlər yer alır. Cəmiyyətin sərəncamında olan mənzili güzəştlə əldə etmək məqsədilə müraciət etmiş şəxs üçün elektron kabinetin yaradılması da nəzərdə tutulur. Ekspertlər fərmanı kifayət qədər yüksək qiymətləndirir. Çünki bu o deməkdir ki, gələn ildən sosial mənzillərə sahib olmaq üçün müraciətlər başlana bilər. İqtisadçı Vüqar Bayramov bununla bağlı sosial şəbəkədə yazdığı şərhdə bildirir ki, Prezidentin fərmanı mənzil probleminin həllində yeni bir mərhələ kimi qiymətləndirilir. Çünki sənəd artıq gələn ildən sosial mənzillərə müraciətlərin əlçatanlığını təmin edəcək. Sözügedən sənəddə nələrin nəzərdə tutulduğuna və sosial evlərin hansı şərtlərlə təklif ediləcəyinə gəlincə, iqtisadçının sözlərinə görə, əvvəla, fərman "Elektron hökumət" portalında "güzəştli mənzil" sistemi yaradılmasını nəzərdə tutur: "Bu o deməkdir ki, vətəndaşlar elektron portal vasitəsilə güzəştli mənzillərə müraciətə çıxış imkanı əldə edəcək. İkincisi, sistemə sosial mənzillərin güzəştlə əldə edilməsi üçün tələb olunan sənədlərin siyahısı və şərtlər daxil ediləcək. Yəni sosial mənzil almaq istəyən şəxs sistemə daxil olaraq hansı sənədlərin tələb edilməsi, şərtlər, o cümlədən otaqların sayından asılı olaraq mənzilin qiyməti və digər məlumatlarla tanış ola biləcək. Üçüncüsü, bu sistem mənzilləri güzəştlə əldə etmək istəyən şəxsin elektron müraciətini real vaxt rejimində qeydiyyata alaraq "MİDA" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə göndərəcək. Bu zaman vətəndaş müraciət etdikdən sonra onun müraciəti güzəştli mənzil inşaatına məsul olan qurumla bölüşdürüləcək. Dördüncüsü, sosial mənzillərin güzəştlə əldə edilməsi üçün tələb olunan və müraciətçinin şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd üzrə məlumatları, o cümlədən şəxsin nikah (və ya nikahın pozulması) haqqında şəhadətnaməsi üzrə məlumatları qeydə alınacaq. Beşincisi, bu məlumatların vahid və ictimaiyyət üçün açıq olan qeydiyyatı aparılacaq və bu da şəffaflıq baxımından olduqca vacibdir. Altıncısı, cəmiyyətin sərəncamında olan mənzili güzəştlə əldə etmək məqsədilə müraciət etmiş şəxs üçün elektron kabinet yaradılacaq. Bu, müraciətçiyə imkan verəcək ki, öz müraciəti ilə bağlı prosesi birbaşa izləyə bilsin. Yeddincisi, fərman güzəştli mənzillərin ipoteka və xüsusən də sosial ipoteka vasitəsilə əldə edilməsinə imkan verəcək. Güzəştli mənzilin üç il müddətində icarəyə və ya kirayəyə verilməsinə, həmin müddətdə özgəninkiləşdirilməsinə məhdudiyyət tətbiq ediləcək".
V.Bayramov qeyd edib ki, ilk il 2 min mənzil istifadəyə veriləcək, daha sonra isə hər il 3 min mənzilin vətəndaşlara təklif olunması hədəflənir: "Güzəştli mənzillər Bakının Yasamal rayonunda olacaq. Eyni zamanda, digər şəhər və rayonlarda da mərhələli şəkildə mənzillər inşa ediləcək. Mənzillər 1, 2 və 3 otaqlı olacaq. Təbii ki, 3 otaqlı mənzil üçün ödənişin aylıq 300 manatdan az olmasına çalışılır. 2 və 1 otaqlı mənzillər üçün aylıq ödəniş müvafiq olaraq aşağı olacaq və aylıq ödənişin 200 manatdan az olacağı gözlənir. Güzəştli mənzillər ümumi illik mənzil tələbatının 10 faizini təşkil edəcək. Mənzillərin sahəsi ekonom olacaq. Gözlənir ki, 3 otaqlı mənzillərin sahəsi təxminən 70, 2 otaqlılar isə 45 kvadrat metr olacaq. Bütövlükdə yeni sistem mənzili olmayan, amma güzəştli şərtlərlə aylıq ödəniş etmək imkanı olanları mənzil sahibi edə biləcək". Aydındır ki, belə mənzillər əhalinin evə olan tələbatının ödənilməsində vacib əhəmiyyət kəsb edəcək. Digər tərəfdən belə evlərin inşası mənzil bazarında qiymətlərin də aşağı düşməsinə gətirib çıxarmaq iqtidarındadır.
Tahir TAĞIYEV
