Pərviz Heydərov: "Valyuta ehtiyatlarımızın həcminin yüksəlməsi Neft Fondunun aktivlərinin artması hesabınadır"
Məlumatlara görə, Azərbaycanın valyuta ehtiyatları iki ay ərzində 2 faiz artıb. Bu ilin sentyabr ayının 1-nə Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 40,1 mlrd. ABŞ dolları olub. Bu barədə 2017-ci ilin dövlət və icmal büdcələrinin layihələrində cari makroiqtisadi göstəricilərdə qeyd olunub.
Bunun 35,9 mlrd. dolları Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) aktivləri, 4,2 mlrd. dolları Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatlarının payına düşür. Nəticədə son iki ayda valyuta ehtiyatlarının toplam həcmi 1,78 faiz artıb.
Mövzu barədə fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Oqtay Haqverdiyev "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, valyuta ehtiyatının artması gözlənilən idi. Çünki neftin qiyməti qalxıb: "Biz bu ilin büdcəsini 25 dollardan götürmüşdük. Ancaq hazırda neft 45 dollara satılır. Valyuta ehtiyatının artmasının səbəbi məhz neftin satış qiymətinin yüksəlməsi ilə bağlıdır. Biz hələ ki, dünya bazarına yalnız neftimizlə çıxırıq".
İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, bu ilin sentyabr ayının 1-nə strateji valyuta ehtiyatlarımızın həcminin 40,1 mlrd ABŞ dollarına çatması bilavasitə Neft Fondunun aktivlərinin artması hesabınadır: "Bəllidir ki, valyuta ehtiyatlarımız ARDNF ilə AMB-nin birgə vəsaitlərindən ibarətdir. Sonuncu üzrə artım, demək olar ki, yoxdur. Belə ki, valyuta bazarımızda gərginliklə əlaqədar artıq uzun müddətdir Mərkəzi Bank rəsmi ehtiyatlarını artıra bilmir. Yaxşı ki, valyuta bazarına manatı saxlamaqdan ötrü dollarla intervensiya etmir. Buna səbəb həm keçirilən valyuta hərraclarında ARDNF-in iştirak etməsidir, həm də "üzən məzənnə" siyasətidir".
Həmsöhbətimizin fikrincə, ARDNF-in aktivlərinin artmasının 2 səbəbi var: "Birincisi, neftin dünya bazar qiymətləri bu ilə sözügedən qurumun özü üçün 25 ABŞ dolları məbləğində götürülüb, ikincisi isə, onun dövlət büdcəsi qarşısında öhdəliyi - transferti nisbətən aşağı səviyyədə, yəni xarici valyuta ilə ifadədə təxminən 4 milyard dollar civarında təşkil edir. Dünya bazarlarında isə neftin qiyməti 40 dollardan yuxarıdır.
Təsadüfi deyil ki, "Moody's" beynəlxalq reytinq agentliyinin avqust ayında yayılan rüblük hesabatının şərhində də Neft Fondunun fəaliyyətinə toxunularaq qeyd olunub ki, Fondun büdcəsində 25 dollar/barrel səviyyəsində nəzərdə tutulan neft qiymətlərinin 2016-cı ilin ilk yarısında faktiki olaraq yüksək səviyyədə olması Fondun 1,7 mlrd. manat və ya təxminən 1,1 mlrd. ABŞ dolları əlavə gəlir əldə etməsinə səbəb olub. Bu da ÜDM-in 3,1 %-nə bərabərdir. Nəticədə Fondun aktivləri 4,6 % artaraq 35,1 mlrd. dollara yüksəlib".
Günel CƏLİLOVA
