Ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişafı istiqamətində atılan addımların böyük bir qismi aqrar sahəni əhatə etməkdədir. Bu mənada indi aqrar sektorda ötən illərə nisbətdə daha dinamik inkişaf müşahidə olunur. Hazırda regionlarda qeyri-neft sektorunun prioritet istiqamətlərindən olan aqrar sahənin inkişaf etdirilməsi ilə bağlı aparılan işlər məhsul istehsalının artımı baxımından da xüsusi diqqət cəlb edir. İstehsalında artım olan və hazırda yığımı davam edən məhsullardan biri isə pambıqdır.
Ümumiyyətlə, pambıqçılıqla bağlı atılan addımlar göstərir ki, bu sahə Azərbaycana yenidən böyük miqdarda vəsait qazandıracaq. Hazırda pambıq əkininə əlavə subsidiyanın verilməsi, pambığın qiymətinin artırılması, fermerlərə toxum, gübrə alınmasında, aqrotexniki işlərin aparılmasında dövlət tərəfindən dəstək göstərilməsi bu sahəyə maraq göstərənlərin sayını xeyli artırıb. Qeyd edək ki, dövlət tərəfindən pambıq istehsalçılarına xeyli güzəştlər və dəstək tədbirləri müəyyən olunub. Hər hektar pambıq sahəsinin becərilməsində istifadə edilən yanacaq və motor yağlarına görə subsidiya verilir, 70 faiz güzəştli qiymətlərlə mineral gübrələr və lizinq yolu ilə müasir texnika və avadanlıqlar satılır. Bundan əlavə, yüksək keyfiyyətli pambıq sortlarının yetişdirilməsi sahəsində seleksiya və elmi-tədqiqat işləri aparılır, pambıq toxumçuluğu dövlət tərəfindən dəstəklənir.
Bunun nəticəsidir ki, son illərlə müqayisədə bu il sahələrdən dəfələrlə çox məhsuldarlıq gözlənir. Növbəti illərdə isə məhsul istehsalı daha da artacaq. Xatırladaq ki, görülmüş tədbirlər əkilən sahələrin ərazisini 3 dəfə artırmağa imkan verib, artıq bu payızda 100 min ton "ağ qızıl" toplamaq nəzərdə tutulur. 2017-ci ildə pambıq tarlalarının ərazisini 100 min hektara, məhsulu isə 300 min tona çatdırmaq planlaşdırılır. 2020-ci ildə isə pambıqçılığın inkişafı özünün zirvəsinə çatmalıdır: 200 min hektardan 700 min ton. Pambıq tarlalarının ümumi sahəsinin 200 min hektara çatdırılması təxminən 350-400 min insanın işlə təmin olunması deməkdir. Əlavə iş yerləri yüngül sənayedə də açılacaq.
Bu arada daha bir vacib məqam odur ki, Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasında pambıqçılığın inkişafına dövlət dəstəyi haqqında sərəncam imzalayıb. Məqsəd pambıqçılığın inkişafına dövlət dəstəyinin gücləndirilməsi, bu sahənin potensial imkanlarından səmərəli istifadə edilməsi, pambıq istehsalına əhalinin marağının artırılması və sosial rifahının daha da yaxşılaşdırılmasıdır.
Sənədə əsasən, emal müəssisələrinə satılmış hər kiloqram xam pambığa görə pambıq istehsalçılarına 0,1 manat subsidiya verilməsi nəzərdə tutulur, həmçinin, subsidiya 2016-cı ildə istehsal olunan və emal müəssisələrinə satılmış xam pambığa da şamil edilir. Hesab edilir ki, bütün bunlar əslində pambığın nəzərdə tutulduğundan daha çox istehsalına gətirib çıxarmaq iqtidarındadır. Özü də bu sahədə görülən işlərin miqyasının genişlənməsi də diqqət mərkəzindədir. Hətta məlumdur ki, yaxın gələcəkdə ölkədə iqtisadi və aqronomik baxımdan daha səmərəli sayılan lifsiz pambıq toxumlarından geniş istifadə olunacaq. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Aparatının Bitkiçilik Şöbəsinin müdiri İmran Cümşüdov bildirib ki, pambıqçılığın dünya bazarında rəqabət qabiliyyətliliyinin təmin edilməsinin mühüm şərtlərindən biri də istehsalçıların daha keyfiyyətli toxumlarla təchiz olunmasıdır: "Müasir dövrdə ənənəvi lifli pambıq toxumları ilə müqayisədə iqtisadi və aqronomik baxımdan daha səmərəli sayılan lifsiz toxumlardan geniş istifadə edilir. Ona görə də respublikada pambıq toxumunun lifsizləşdirilməsinin yaxın gələcəkdə təmin edilməsi üçün Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən müvafiq tədbirlərin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub".
Beləliklə, yaxın perspektivdə Azərbaycanın dünya bazarına çıxaracağı əsas məhsullardan biri də pambıq olacaq. Bu məhsulun ölkəyə daxil olan valyutanın həcminin əhəmiyyətli dərəcədə artmasına gətirib çıxaracağı da danılmaz həqiqətdir. Eləcə də pambıqçılığın inkişafı yüngül sənayeni də canlandıracaq və belə vəziyyət Azərbaycanın bu sahədə də idxaldan asılılığına ciddi şəkildə son qoymaq iqtidarındadır.
Tahir TAĞIYEV
