"Yunanıstan şərtlərə əməl etməsə, yəqin ki, məsələ beynəlxalq hüquq müstəvisində mübahisələndiriləcək"
SOCAR DESFA-nın özəlləşdirilməsi ilə bağlı Yunanıstan hökumətinin təklifini gözləyir. Bunu SOCAR prezidenti Rövnəq Abdullayev deyib. "Sentyabrın 30-dək Yunanıstan hökumətinin təklifini gözləyirik. Əgər tender proseduruna edilən dəyişikliklər qanuna zidd olarsa, bu, DESFA-nın özəlləşdirilməsini mənasız edəcək. Biz Yunanıstan hökumətindən açıqlama istəmişik, lakin açıqlama hələlik gəlməyib", - deyə o bildirib.
DESFA Yunanıstanın milli qazpaylayıcı sisteminin operatorudur. Bu şirkət Yunanıstan hökuməti tərəfindən 2005-ci ildə DEPA dövlət korporasiyasının törəmə şirkəti kimi təsis edilib. DEPA qazı topdan alaraq onu istehlakçılara paylaşdırır. 2013-cü il iyulun 31-də Yunanıstanın Dövlət Əmlakının İdarə Edilməsi Fondu DESFA qazpaylayıcı şirkətinin 66 %-lik səhm paketinin SOCAR tərəfindən 400 mln. avroya alınmasına dair sövdələşməni təqdir edib. 2013-cü ilin dekabr ayında SOCAR ilə Yunanıstanın Dövlət Özəlləşdirmə Fondu və "Hellenic Petroleum SA" şirkəti arasında Səhmlərin Alqı-Satqı Müqaviləsi" və "Səhmdarlar haqqında Müqavilə" imzalanıb.
SOCAR DESFA-nın səhmlərinin 31 %-ni Yunanıstan hökumətindən, 35 %-ni "Hellenic Petroleum SA" şirkətindən alır. DESFA üzərində nəzarətin SOCAR şirkətinə verilməsinə qədər Yunanıstan şirkətinin səhmlər paketinə HRADF tərəfindən nəzarət edilir.
DESFA-nın özəlləşdirilməsi prosesinin yubanmasının əsas səbəbi Avropa Komissiyasının Rəqabət üzrə Baş Direktorluğu tərəfindən SOCAR-a qazpaylayıcı operatorun nəzarət paketinin ötürülməsi üzrə apardığı araşdırmalardır. Antiinhisar prinsiplərinə əsaslanan Yunanıstan dövləti SOCAR-ın səhm payının 17 %-ni üçüncü tərəfə satmağı təklif edir.
Rövnəq Abdullayevin bu açıqlaması perspektiv üçün nə vəd edir?
İqtisadçı Günel Fərhadqızı qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Yunanıstan hökuməti bu məsələdə açıq cığallıq edir: "Maraqlıdır ki, bu oyunbazlığın kökündə duran məsələni başqa istiqamətə yayındırmaq istəyir və günahı Azərbaycanın üzərinə atır. Yunanıstanın bu hərəkəti Azərbaycanın haqlı narazılığına səbəb olub və buna Rövnəq Abdullayev səviyyəsində etiraz edilib. SOCAR prezidenti haqlı olaraq bildirib ki, əvvəlcə danışılan qaydalar pozulub. Dəyişilən qaydaya əsasən, DESFA-nın qiyməti iki dəfə aşağı enir. Əgər obyektin gəlirliliyi aşağı salınırsa, deməli, onun qiyməti də aşağı enməlidir. Maraqlıdır ki, bu bəyanatın ardınca yunan rəsmiləri Azərbaycan iqtisadiyyatında durğunluğu əsas gətirməklə vəziyyətdən çıxış yolu axtarır.
Bu cür məsələlərə inzibati müdaxilə xarici investisiya axınının qarşısını ala bilər. Kimsə hansısa mexanizmi dəyişmək istəyirsə, biz etiraz etmirik. Lakin bu sivil qaydalar çərçivəsində baş verməlidir. Bu addım isə SOCAR-la razılaşdırılmadan atılırsa, bunun adı cığallıqdır. Əvvəl Yunanıstanın rəsmi şəxslərinin də bu məsələyə münasibət bildirməsi və birmənalı olaraq DESFA-nın mövqeyini müdafiə etməsi, lakin sonradan susqunluq nümayiş etdirməsi həmin ölkənin çaşqınlıq içində olmasına sübutdur. Onlar bilməlidir ki, SOCAR heç bir ölkədə etibarını itirməyib. Əksinə, onun xaricə yatırdığı sərmayə davamlı xarakter alıb. Bu kontekstdən yanaşsaq, onda Yunanıstan iqtisadiyyatındakı acınacaqlı vəziyyət daha pis duruma düşəcək. Onlar beynəlxalq iqtisadi dairələr qarşısında etibarını tam itirəcək. Azərbaycan tərəfi mövqeyini konkret bəyan edib. Yunanıstan şərtlərə əməl etməsə, yəqin ki, məsələ beynəlxalq hüquq müstəvisində mübahisələndiriləcək".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
