"Yaxşı olardı ki, hər cür risqdən uzaq olmaq və bütövlükdə ili tam rahat başa vurmaq üçün..."
Növbəti ilin dövlət büdcəsində neftin 1 barrelinin baza qiymətini 40 dollardan hesablamaq lazımdır. Bunu mətbuata açıqlamasında energetika naziri Natiq Əliyev bildirib. Nazirin sözlərinə görə, bu rəqəm indiki şəraitdə ən optimal və daha realdır: "Neft hasilatçısı olan bir sıra ölkələr, o cümlədən bizim qonşularımız da gələn ilin dövlət büdcəsində neftin 1 barrelinin baza qiymətini 40 dollardan götürüb. Hesab edirəm ki, indiki şəraitdə bu rəqəm ən optimaldır. Bu mənim şəxsi fikrimdir".
Bununla yanaşı, yaxın perspektivdə neftin qiyməti ilə bağlı proqnozlarını bölüşən nazir qeyd edib ki, qiymət hazırda müəyyən olunmuş dəhlizdən kənara çıxmayacaq: "Neftin qiyməti ilə bağlı proqnoz vermək artıq ən əhəmiyyətsiz işə çevrilib. Fundamental əsaslar, iqtisadi qanunauyğunluq tamamilə pozulub. Yaxın perspektivdə hansı hadisə baş verə bilər ki, qiymət indiki dəhlizdən kənara çıxsın? Mən elə bir hadisəni görmürəm".
Neftin ucuzlaşmaya doğru getməsi tendensiyası 2014-cü ilin ortalarından başlayıb. Sonrakı dövrdə nisbətən bahalaşsa da, bu uzun çəkməyib. Son bir neçə ayda görünən odur ki, neftin qiyməti 40-50 dollar arasında dəyişir. Qiymətin bundan artıq olacağı isə o qədər də real görünmür.
Belə olan halda, ekspertlər növbəti ilin dövlət büdcəsində neftin 1 barrelinin baza qiymətini 40 dollardan hesablamaq təklifini necə dəyərləndirir? Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərovun fikrincə, son 2 ildə dünya bazarlarındakı vəziyyətlə əlaqədar olaraq bu məsələnin həlli xüsusi diqqət və ciddi ehtiyat tələb edir: "Məlumat üçün qeyd edim ki, neftin dünya bazarlarında qiyməti 2014-cü ilin iyun ayından düşməyə başladı. Lakin bu proses bir çoxlarına uzunmüddətli olmayacağı kimi göründü. Elə bu səbəbdən də Azərbaycan hökuməti 2015-ci ilin dövlət büdcəsində onun qiymətinə qeyri-səhih yanaşdı. 2015-ci il ərzində proses davamlı olduğunu göstərdikdən sonra isə bu dəfə hökumət cari ilin büdcəsində qiyməti yenə də səhv olaraq 50 ABŞ dolları səviyyəsində götürdü. İl başlayan kimi isə qiymət 40 dolları aşağı keçdiyindən, məhz fevral ayında dövlətin əsas maliyyə sənədinə dəyişiklik etmək məcburiyyəti yarandı. Nəticədə neftin 1 barrelinin qiyməti 25 dollara salındı. Halbuki, bunu əvvəldən belə müəyyən etmək lazım idi. Hazırda da növbəti il üçün dövlət büdcəsində bu məsələni necə müəyyən etmək gündəmdədir ki, əvvəlki səhvlərdən nəticə çıxarmaq lazımdır. Bu məqamda hökuməti də qınamaq olmur, çünki bu sahədə proqnoz vermək çətindir. Məsələn, heç bir mənbə güman etmirdi ki, qiymət 40 dollardan aşağı düşsün. Ancaq qeyd etdiyim kimi, ilin əvvəlində bu baş verdi. Odur ki, hesab edirəm ki, kifayət qədər ehtiyatlı olmaq lazımdır. Bir sıra proqnozlara əsasən, 2017-ci ildə neftin dünya bazarlarında orta qiyməti 47 dollardan çox olmalıdır. Mən də güman edirəm ki, qiymət 50 dollardan çox da aşağı düşməyəcək. Hətta bir müddət 55-60 dollar arasına qalxa da bilər. Ancaq bunlar ehtimaldır. Yaxşı olardı ki, hər cür risqdən uzaq olmaq və bütövlükdə ili tam rahat başa vurmaq üçün 2017-ci ilin dövlət büdcəmizdə qiyməti 40-dan aşağı götürək. Nəzərə almaq lazımdır ki, manat da möhkəm dayaqlar üzərində dayanmayıb. Növbəti ildə də təzyiqlər davam edəcək. Odur ki, builki 25 dollardan fərqli olaraq, 30 dollar daha məqbul variant ola bilərdi".
Vidadi ORDAHALLI
