Ötən ildən başlayaraq Azərbaycanda ətin bahalaşması alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olub. Eyni zamanda, yay mövsümündə ətin ucuzlaşmasına adət edən insanlar bu il əksi ilə qarşılaşıb. Aylar öncə kiloqramı 10-11 manata olan mal və quzu ətinin qiyməti bu gün 15-18 manat aralığında dəyişir. İddia olunur ki, ilin sonuna ətin qiyməti 20 manat olacaq. Bu fikir isə cəmiyyət arasında narahatlığa səbəb olur.
Xatırladaq ki, Azərbaycanda ərzaq bazarını Ukraynada başlayan müharibənin qlobal bazarlara təsirindən qorumaq üçün 2022-ci ildə hökumət bir sıra addımlar atıb. 2022-ci ilin may ayından Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə yem və yem əlavələrinin idxalı gömrük rüsumundan azad edilib. Nazirlər Kabinetinin 30 iyun tarixli “Satışı əlavə dəyər vergisindən azad olunan heyvandarlıq və quşçuluq təsərrüfatlarında istifadə edilən yem və yem əlavələrinin Siyahısı”nın təsdiq olunmasına dair qərarına əsasən, 72 növdə yem və yem əlavələrinin satışı əlavə dəyər vergisindən azad olunub.
İyulda isə Prezident İlham Əliyevin müvafiq Fərmanı ilə quşçuluq və heyvandarlıq sahələrində istifadə olunan əsas yem məhsullarıın idxalı da ƏDV-dən azad edilib.
Buna baxmayaraq, ətin satış qiyməti aydan-aya qalxır.
Ekspertlər hesab edir ki, ətin qiymətinin qalxması heyvanların sayının və örüş sahələrinin azalması ilə bağlıdır. Ən başlıca səbəb kimi yem məhsullarının satış qiymətində müşahidə olunan dəyişiklik göstərilir.
"Yerli istehsal azaldıqca, məhsul qıtlaşır, təklif azalır, belə olduğu halda tələb təklifi üstələyir, nəticədə qiymət artımı baş verir”
İqtisadçı Akif Nəsirli "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki, ətin qiyməti il sonuna qədər artma dinamikası ilə davam edəcək: “Yalnız ət deyil, Azərbaycanda digər kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında azalma müşahidə edilir. İldən-ilə fermerler müəyyən səbəblər üzündən zərərə düşür və istehsalı azaldır. Ona görə də qiymətlərdə bahalaşma qeydə alınır. Məsələn, yağda yerli istehsal az olsa da xarici idxal bunu əvəz edə bilir. Lakin Azərbaycanda qəssablar tərəfindən satılan ətlər xarici idxal tərəfindən əvəz oluna bilmir. Azərbaycan əhalisi əsasən yerli əti istehlak edir. Xarici ət yalnız çox sayda şəxsi heyəti olan dövlət qurumlarının istifadəsinə yönəlib. Bəzən idxal azalanda yerli bazardan məhsul yönləndiriləndə əlavə qıtlıq təzyiqləri yaranır. Ona görə də qiymətlərin artması yerli istehsalın azalması ilə bağlıdır. Yerli istehsal azaldıqca, məhsul qıtlaşır, təklif azalır. Belə olduğu halda tələb təklifi üstələyir. Nəticədə qiymət artımı baş verir”.
Son olaraq bildirək ki, Azərbaycanda ərzaq məhsullarının, o cümlədən ətin qiyməti Dövlət tərəfindən tənzimlənən tariflər əsasında deyil, bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinə uyğun olaraq, tələb-təklif əsasında formalaşır.
Günel CƏLİLOVA
