Azərbaycanda kreditorla bağlanmış könüllü razılaşmaya əsasən, borclunun əməkhaqqından akseptsiz qaydada tutmanın 50 faiz həddində aparılması mümkündür.
Konstitusiya Məhkəməsi "Kapital Bank" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin şikayəti əsasında bununla bağlı qərar qəbul edib.
Bildirilib ki, adıçəkilən bank Əmək Məcəlləsinin 176-cı maddəsinin bəzi müddəalarının tətbiqi ilə bağlı Ali Məhkəmənin Mülki Kollegiyasının bu il yanvarın 17-də qəbul etdiyi qərarının Azərbaycan Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasın istəyib.
Maraqlıdır, borclunun əmək haqqından nə qədər pul tutula bilər?
"Konstitusiya məhkəməsi əmək haqqından 50 faizin tutulması ilə bağlı qərar qəbul edib, bu düzgün qərar deyil"
Bank sahəsi üzrə ekspert Əkrəm Həsənov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bu məsələ bir neçə ildir gündəmdədir: "İllər öncə Ali Məhkəmə məlum mövzu ilə bağlı əmək haqqından yalnız 20 faizin tutulması barədə qərar çıxardı. Konstitusiya Məhkəməsi isə indi 50 faizin tutulması ilə bağlı qərar qəbul edib. Məncə, hər iki qərar səhvdir. Bankın ixtiyarı var ki, əmək haqqının tam hissəsini belə tutsun. Çünki bank müştəri ilə bununla bağlı müqavilə imzalayıb. Onu da deyim ki, vətəndaş maaş kartının olduğu bankdan kredit götürür (və yaxud kiməsə zamin durur). Müqavilədə də yazılır ki, kredit üzrə gecikmə olsa, bank maaşı tam silə bilər. Reallıqda məhz belə də olur! Hətta başqa əcaib hallar da olur. Belə ki, maaş kartı onda olan bank vətəndaşın digər bankdakı problemli kreditini ucuz qiymətə həmin bankdan alır və başlayır maaşı kredit hesabına tutmağa. Problemdir, eləmi? Əlbəttə, özü də çox ciddi! Çünki normal halda bank məhkəməyə müraciət edib işi udduğu halda belə, maksimum maaşın yarıdan çoxunu tuta bilər. Özü də birbaşa özü yox, icra məmuru vasitəsilə! Belə isə tam, özü də birbaşa və dərhal tutur! Yeri gəlmişkən, Konstitusiyaya görə, Ali Məhkəmənin qanunvericilik təşəbbüsü hüququ var. Problemi həqiqətən həll etmək istəyirsə, qanun layihəsi hazırlayıb Milli Məclisə təqdim edə bilər.
Digər tərəfdən, əksər xarici ölkələrdə işçi sadəcə bankdakı hesabını (kartını) bağlaya bilər. Bağlamasa belə, hər bir halda işəgötürəndən tələb edə bilər ki, maaşını nağd versin və yaxud başqa bankdakı hesabına köçürsün, vəssalam! İşəgötürən də mütləq bunu edəcək! Əslində, bizim qanunvericilik də buna yol verir. Lakin mövcud inhisarçılıq şəraitində işəgötürənlər banklarla əlbir olduğu üçün vətəndaşın başına bu oyun gətirilir. Yəni işəgötürənlər maaşı başqa hesaba köçürməkdən imtina edirlər.
Deməli, bizdə adekvat qanun yoxdur, işəgötürənlər də məhkəmədən qorxmadıqları üçün mövcud qanuna da əməl etmirlər. Nəticədə də vətəndaşın başına oyun açılır".
Günel CƏLİLOVA
