Məlum olduğu kimi, ötən ilin fevralından jurnalistlər də güzəştli ipotekadan yararlanan şəxslərin siyahısına daxil ediliblər. Bununla bağlı Prezident “İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun vəsaiti hesabına ipoteka kreditinin, o cümlədən güzəştli ipoteka kreditinin verilməsi Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi haqqında fərman imzalayıb.
Fərmana əsasən, gənc ailənin üzvü olan, azı 5 il jurnalist işləyən və Media Reyestrinə daxil edilmiş şəxslər güzəştli ipoteka kreditindən istifadə etmək hüququna malikdir.
Ancaq maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, banklar jurnalistin aldığı əməkhaqqını yetərli hesab etmədiyi üçün onlara güzəştli şərtlərlə ipoteka krediti vermir. Bank bildirir ki, ən azı 1100-1200 manat əmək haqqı almaq lazımdır ki, şəxsə kredit ayrılsın. Əks halda bu mümkün deyil. Beləliklə, bankların şərti ilə jurnalistlər güzəştli ipoteka kreditindən yararlana bilmir.
Azər Həsrət: “Bankların güzəştli şərtlərlə ipoteka üçün 1100 manatdan yuxarı əmək haqqı şərti irəli sürməsi birbaşa “vermirəm” deməkdir”
Mövzu ilə bağlı fikir bildirən Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin üzvü, media sahəsi üzrə ekspert Azər Həsrət “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, jurnalistlərin əməkhaqqı yüksək deyil. Bu danılmaz faktdır. Yüksək əməkhaqqı alan media təmsilçilərinin sayı azdır. Bu səbəbdən də bankların belə bir tələb irəli sürməsi düzgün deyil: “Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, ipotekaya müraciət edən şəxslər ehtiyac içində olanlardır. Ehtiyac içində olanın da əməkhaqqı yüksək olmur. Ona görə də elə bir şərt irəli sürülməlidir ki, heç olmasa 500-600 manat əməkhaqqı alan jurnalist ipoteka ilə mənzil ala bilsin. Yoxsa 1100 manatdan yuxarı əmək haqqı şərti irəli sürmək birbaşa “vermirəm” deməkdir. Belə bir tələbin qoyulması o deməkdir ki, biz jurnalistləri diqqətdən kənarda saxlayırıq, onlara heç bir yardım etmirik. Bu problem başqa yollarla həll olunmalıdır”.
Media eksperti xüsusi olaraq vurğuladı ki, mənzil problemi yaşayan jurnalistlərə güzəşt edilməlidir.
Seymur Verdizadə: “Mənzil şəraiti ağır olan jurnalistlərin güzəştli şərtlərlə ipoteka ilə ev alacağına inanmıram, şərtlər onların əleyhinədir”
Jurnalist Araşdırmaları Mərkəzinin (JAM) sədri Seymur Verdizadə “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu gün çox ağır şəraitdə kirayədə yaşayan jurnalistlər var: “Mən kirayədə yaşayan, o cümlədən mənzil şəraiti ağır olan jurnalistlərin güzəştli şərtlərlə ipoteka ilə ev alacağına inanmıram. Şərtlər jurnalistlərin əleyhinədir. Əgər belə olmasaydı, evsiz jurnalistlər güzəştli ipoteka yolu ilə problemlərini həll edərdilər. Bu təşəbbüs imitasiya xarakteri daşıyır və jurnalistlərin problemlərinin həllinə xidmət etmir. Jurnalistlərin MİDA-dan ev ala biləcəyi də inandırıcı deyil. Əvvəla, MİDA-da satış prosesi şəffaf qurulmayıb. İkincisi, texniki problemlər var, hansısa jurnalistin 7-8 saniyəyə ev qapması mümkün deyil. Bu işi ancaq İP mütəxəssisləri həll edə bilər. Biz isə jurnalistik, İT mütəxəssisi deyilik. Belə çıxır ki, kiminsə saqqalının altından keçməliyik ki, ildırım sürəti ilə bizə ev alsın. Bir ziyalını, bir jurnalisti bu duruma salmaq doğru deyil”.
S.Verdizadə hesab edir ki, jurnalistlərin mənzil probleminin həllinin çox asan yolu var: “Bildiyiniz kimi, Bayıl qəsəbəsində jurnalistlər üçün 255 mənzillik bina tikilib. Həmin evləri açıq, şəffaf və ədalətli şəkildə mənzilə ehtiyacı olan jurnalistlər arasında bölməklə bu problemi həll etmək mümkündür”.
Əkrəm Həsənov: “Dövlət öz gəlirləri hesabına jurnalistlərə kömək göstərə bilər”
Bank sahəsi üzrə ekspert Əkrəm Həsənov da “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, jurnalist əmək haqqısı ilə ipoteka krediti götürmək mümkün deyil: “Onlar bu halda kredit götürə bilmirlər. Amma dövlət öz gəlirləri hesabına jurnalistlərə kömək göstərə bilər. İpoteka vermək bankın və ya krediti verən hər hansı fond, reyestr, agentliyin bir nömrəli borcudur. Krediti verəni onun qaytarılması məsələsi maraqlandırır. Kredit götürənin özü və himayəsindəki şəxslərin gəlir səviyyəsinin təminatı nəzərə alınır. İpotekaya ödəniş ediləndə ailənin özünə maaş yetməyəcəksə, kredit verilmir. Gərək kredit müddətini uzatsınlar, hər ay cüzi miqdarda ödəniş edilsin. Məsələn, 50 illik ipoteka krediti təqdim etmək qeyri-realdır. Nəzərə alsaq ki, krediti ən azı 20 yaşdan yuxarı şəxslər götürür, 50 ilə insan ömrü yetərmi, yetməzmi, məlum deyil. Yaxud da dövlət kreditin bir hissəsini öz hesabına verməlidir. Belə olduğu halda qaydanın özündə dəyişikliklərə ehtiyac var. Çox yaxşı anlayıram ki, jurnalistlərin çoxunun maaşı kifayət etmir. Bu halda kredit götürə bilmirlər. Amma dövlət öz gəlirləri hesabına jurnalistlərə kömək göstərə bilər".
Günel CƏLİLOVA
