Bu ilin yanvarında Azərbaycan xarici ölkələrlə 3 milyard 289 milyon 500 min dollar dəyərində ticarət aparıb. Ancaq problem ondadır ki, bu, 2022-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 19 faiz azdır. Statistik rəqəmləri müqayisə etdikdə məlum olur ki, son bir ildə ixrac 39,2 faiz azaldığı halda, idxal 44,9 faiz artıb.
Burada diqqəti cəlb edən məqam odur ki, idxalın tərkibində yeyinti məhsullarının həcmi sürətlə artır. Təkcə 2023-cü ilin yanvar ayında Azərbaycana 169 milyon 761 min dollar dəyərində yeyinti məhsulları idxal edilib ki, bu da 2022-ci ilin yanvar ayı ilə müqayisədə 19 milyon 905 min dollar və ya 13,3 faiz çoxdur. Ölkəmizə 2021-ci ildə 1 milyard 929 milyon 891 min dollar, 2022-ci ildə 2 milyard 363 milyon 142 min dollar dəyərində yeyinti məhsulları idxal edilib. İqtisadiyyatda qeyri-neft sektorunun inkişafı prioritet seçildiyi halda, sözügedən sahə üzrə idxal niyə artır? Aqrar sahənin inkişafına hər il böyük həcmdə vəsait ayrıldığı halda yeyinti məhsullarının idxalı niyə artır?
“Maksimum səylərimizi artırmalıyıq ki, yerli istehsal artsın və idxaldan asılılıq azalsın”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Vüqar Bayramovun fikrincə, idxalın artması bir sıra amillərlə bağlıdır: “Ümumilikdə, Azərbaycanda idxalatda artımlar müşahidə olunur. İdxalın artması əsasən iki səbəblə bağlıdır. Bunlardan biri dünya bazarında idxal məhsullarının qiymətinin artması ilə bağlıdır. Digər səbəb isə odur ki, dünyada idxal məhsullarına olan tələb artıb. Bu iki faktor nəticədə idxal qiymətlərinin məbləğində daha çox özünü göstərir. Nəzərə almaq lazımdır ki, dəyər ifadəsində idxal özünü daha çox göstərir. İdxaldakı artımların səbəblərindən biri də məhz dünya bazarlarında qiymət artımlarıdır. Rəsmi statistikaya görə, Azərbaycanda bu ilin 3 ayında istehlak bazarında ərzaq məhsullarının qiyməti 17 faizdən çox artıb. Bu da daha çox idxal inflyasiyası ilə bağlı olan artımlardır. Bütün bunlar ondan xəbər verir ki, həm də dünya bazarındakı qiymət artımlarının idxal vasitəsilə Azərbaycana transfert olması müşahidə olunur. Bütün hallarda Azərbaycana ərzaq idxalının bu şəkildə sürətlə artması narahatlıq doğurur. Ona görə də əsas məsələ idxaldan asılılığı minimuma endirmək və ərzaq məhsullarına olan tələbatın yerli istehsal hesabına təmin olumasıdır. Hesab edirəm ki, bununla bağlı daha ciddi və geniş tədbirlər görülməlidir. Çünki bu, strateji məqsəddir və güman olunur ki, bu istiqamətdə növbəti dövrlərdə daha ciddi işlər görüləcək. Belə olarsa, o zaman idxaldan asılılıq azalacaq. Ərzaq məhsullarına olan tələbatın əsas hissəsi yerli istehsal hesabına təmin ediləcək. Belə olmasa, o zaman idxaldan asılılığımız davam edəcək. Nəticədə dünya bazarında qiymətlərin artması idxal olunan məhsulların dəyərinin yüksəlməsinə öz təsirini göstərəcək. Ona görə də maksimum səylərimizi artırmalıyıq ki, yerli istehsal artsın və idxaldan asılılıq azalsın”.
Vidadi ORDAHALLI
