Avropa İttifaqı (Aİ) Azərbaycanla ikitərəfli iqtisadi münasibətlərdə daha müasir qaydaların müəyyən edilməsinə ehtiyac duyur.
Bu barədə mətbuata açıqlamasında Avropa Komissiyasının rəsmi nümayəndəsi Miriam Qarsiya deyib.
O qeyd edib ki, Aİ Azərbaycanın əsas ticari tərəfdaşıdır: “Ölkənin əmtəə ticarətinin ümumi həcminin təqribən 44,8 faizi onun payına düşür ki, bu da Türkiyədən (13,7 faiz), Rusiyadan (8,8 faiz) və ya Çindən (5,3 faiz) yüksəkdir”.
M.Qarsiya Aİ ilə Azərbaycan arasında möhkəm ticarət əlaqələrinin qurulduğunu qeyd edib. İkitərəfli ticarətin ümumi həcmi 2022-ci ildə 2021-ci illə müqayisədə 120 faizdən çox artaraq təqribən 15 milyarddan 33 milyard avroya çatıb: “Lakin artım əsasən enerji daşıyıcıları sferasında baş verib. Aİ ilə Azərbaycan arasında ticarət potensialının böyük hissəsinin reallaşdırılması hələ qarşıdadır. Bunun üçün biz ikitərəfli sazişi yeniləyərək iqtisadi münasibətlərə daha müasir müddəalar əlavə etməliyik. Düşünürük ki, bu müddəalar dövlət satınalmaları, xidmətlər, rəqabət, energetika və xammal, habelə ticarət və dayanıqlı inkişafa dair qaydaları əhatə etməlidir. Bu, tərəflər arasında daha dərin qarşılıqlı əlaqələrin, habelə ticari və investisiya axınlarının diversifikasiyasının və intensivləşdirilməsinin əsasını təşkil edə bilərdi”.
Maraqlıdır, Aİ rəsmisinin sadaladığı bütün bu məsələlər nə deməkdir? Azərbaycan buna gedəcəkmi?
“Ona görə də yeni müqavilələrin bağlanmasına ehtiyac var”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Bu çox geniş məsələdir. Reallıq ondan ibarətdir ki, Azərbaycanla Avroittifaq arasında iqtisadi əlaqələrin miqyası genişlənir. Söhbət təkcə enerji sektorunda əməkdaşlığın dərinləşdirilməsindən getmir. Artıq şaxələnmiş proqramın həyata keçirilməsi reallığı yaranıb. Tək enerji daşıyıcıları ilə bağlı yox, ümumilikdə ticarət dövriyyəsinin elastikliyinin artırılması istiqamətində tədbirlər planının həyata keçirilməsi gündəmdədir. Bu, bir sıra məsələləri özündə ehtiva edir. Burada Azərbaycan vətəndaşlarının Avropaya rahat gediş-gəlişi də öz əksini tapacaq. Viza rejiminin yumuşaldılması və digər məsələlər də Azərbaycan tərəfinin Avropaya inteqrasiya olunmasına çox münbit şərait yaradılacaq. Azərbaycanda nəqliyyat infrastrukturunun müasirləşdirilməsi, tranzit ölkə olaraq əhəmiyyətinin artması da Aİ-nin diqqətini cəlb edir. Nəticədə Azərbaycanda istehsal olunan məhsulların baryerlər olmadan Avropaya daşınması mümkün olacaq. Bunun üçün də yeni müqavilələrin bağlanılmasına ehtiyac var. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu gün Avropa bazarı Azərbaycan məhsulunun satışı üçün əlverişlidir. Bu gün Avropa İttifaqında mərhələli şəkildə işçi qüvvəsində olan defisitinin yaranması hardasa istehsal prosesinə mənfi təsir edir. Bu da öz növbəsində istehsal prosesinin bahalaşmasına təsir edir. Belə bir məqamda əlbəttə ki, Azərbaycan bu imkanlardan yararlansa, bu, bizim xeyrimizə olacaq. Biz Aİ ilə birlikdə qısa zaman ərzində qeyri-neft sektorumuzu sürətli və dayanıqlı inkişaf etdirə bilərik. Bu da makroiqtisadi göstəricilərimizə yalnız müsbət təsir göstərən amildir”.
Vidadi ORDAHALLI
