Əli Hə­sə­nov Azər­bay­ca­nın qlo­bal da­ya­nıq­lı in­ki­şaf məq­səd­lə­ri­nə qo­şul­ma­sı­nı müm­kün et­miş mü­hüm şər­ti ifa­də et­di

Ba­kı­da "Da­ya­nıq­lı İn­ki­şaf Məq­səd­lə­ri­nin tə­məl prin­sip­lə­ri: hü­quq bə­ra­bər­li­yi, mil­li prio­ri­tet­lər və əmək­daş­lıq" möv­zu­sun­da Om­buds­man­la­rın XIV Ba­kı Bey­nəl­xalq Kon­fran­sı ke­çi­ri­lib. "Trend"in mə­lu­ma­tı­na gö­rə, kon­frans­da Azər­bay­can Pre­zi­den­ti­nin ic­ti­mai-si­ya­si mə­sə­lə­lər üz­rə kö­mək­çi­si - şö­bə mü­di­ri Əli Hə­sə­nov, Azər­bay­ca­nın in­san hü­quq­la­rı üz­rə mü­vək­ki­li El­mi­ra Sü­ley­ma­no­va, Mil­li Məc­li­sin vit­se-spi­ke­ri Ba­har Mu­ra­do­va, mə­də­niy­yət və tu­rizm na­zi­ri Əbül­fəs Qa­ra­yev, di­gər döv­lət rəs­mi­lə­ri, mil­lət və­kil­lə­ri və xa­ri­ci qo­naq­lar iş­ti­rak edib.

Təd­bi­ri gi­riş sö­zü ilə açan E.Sü­ley­ma­no­va de­yib ki, Pre­zi­dent İl­ham Əli­ye­vin apar­dı­ğı si­ya­sət, hər­tə­rəf­li is­la­hat­lar öl­kə­miz­də in­san hü­quq­la­rı­nın qo­run­ma­sı sa­hə­sin­də də öz sə­mə­rə­li nə­ti­cə­si­ni ve­rir: "Azər­bay­can­da sa­bit­lik möv­cud­dur, in­san hü­quq­la­rı tam tə­min olu­nur".

E.Sü­ley­ma­no­va bil­di­rib ki, Azər­bay­ca­nın mul­ti­kul­tu­ra­lizm mo­de­li dün­ya üçün bir nü­mu­nə­dir.

Om­buds­man qeyd edib ki, Azər­bay­can­da sis­tem­li, plan­lı şə­kil­də hə­ya­ta ke­çi­ri­lən "Azər­bay­can 2020: Gə­lə­cə­yə ba­xış" İn­ki­şaf Kon­sep­si­ya­sı və di­gər döv­lət proq­ram­la­rı BMT-nin Da­ya­nıq­lı İn­ki­şaf Məq­səd­lə­ri proq­ra­mı ilə hə­ma­həng­dir və öl­kə­mi­zin hər­tə­rəf­li in­ki­şa­fı­na xid­mət edir.

E.Sü­ley­ma­no­va vur­ğu­la­yıb ki, Er­mə­nis­ta­nın hər­bi tə­ca­vü­zü nə­ti­cə­sin­də tor­paq­la­rı­mı­zın 20 fai­zi­nin iş­ğal al­tın­da ol­ma­sı­na bax­ma­ya­raq, Azər­bay­can sü­rət­lə in­ki­şaf edə­rək dün­ya döv­lət­lə­ri ara­sın­da özü­nə la­yiq­li yer tu­tub.

O qeyd edib ki, Pre­zi­dent İl­ham Əli­yev tə­rə­fin­dən təs­diq olu­nan Stra­te­ji Yol Xə­ri­tə­lə­ri öl­kə­mi­zin ye­ni döv­rün tə­ləb­lə­ri əsa­sın­da da­ha sü­rət­li in­ki­şa­fı­nı tə­min edə­cək.

Om­buds­man əla­və edib ki, Azər­bay­can bey­nəl­xalq aləm­də həm­çi­nin id­man öl­kə­si ki­mi ta­nı­nır, ötən ay IV İs­lam Həm­rəy­li­yi Oyun­la­rı­na yük­sək sə­viy­yə­də ev sa­hib­li­yi et­mək­lə öl­kə­miz dün­ya­da to­le­rant­lı­ğın və mul­ti­kul­tu­ra­liz­min in­ki­şa­fı­na növ­bə­ti töh­fə­si­ni ver­di.

Onun söz­lə­ri­nə gö­rə, çox­say­lı re­gio­nal və bey­nəl­xalq kon­ven­si­ya və proq­ram­la­ra qo­şu­lan Azər­bay­can­da Da­ya­nıq­lı İn­ki­şaf Məq­səd­lə­ri­nə na­il olun­ma­sı üçün zə­ru­ri nor­ma­tiv hü­qu­qi ba­za for­ma­laş­dı­rı­lıb və bu is­ti­qa­mət­də çox va­cib təd­bir­lər hə­ya­ta ke­çi­ri­lir, ey­ni za­man­da, bey­nəl­xalq əmək­daş­lıq diq­qət mər­kə­zin­də sax­la­nır.

Təd­bir­də çı­xış edən Ə.Hə­sə­nov bil­di­rib ki, Da­ya­nıq­lı İn­ki­şaf Məq­səd­lə­ri­nə na­il ol­maq üçün bu qlo­bal tə­şəb­bü­sə qo­şu­lan döv­lət­lə­rin zə­ru­ri re­surs­la­ra ma­lik ol­ma­sı mü­hüm şərt­dir: "Müs­tə­qil­lik il­lə­rin­də Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın əl­də et­di­yi nai­liy­yət­lər, ha­zır­kı in­ki­şaf sə­viy­yə­si gös­tə­rir ki, öl­kə­miz qar­şı­ya qo­yu­lan hə­dəf­lə­rə çat­maq üçün güc­lü po­ten­sia­la ma­lik­dir. Pre­zi­den­tin kö­mək­çi­si qeyd edib ki, bu gün Azər­bay­can güc­lü iq­ti­sa­diy­ya­ta, da­ya­nıq­lı si­ya­si-hü­qu­qi və so­si­al-mü­da­fiə sis­te­mi­nə, təh­lü­kə­siz və sa­bit ic­ti­mai-si­ya­si mü­hi­tə, ye­ni­lən­miş in­fras­truk­tu­ra ma­lik, bey­nəl­xalq təş­ki­lat­la­ra in­teq­ra­si­ya olun­muş bir döv­lət­dir. 1993-cü il­də xal­qın tə­kid­li tə­lə­bi ilə ha­ki­miy­yə­tə qa­yı­dan Hey­dər Əli­yev öl­kə­nin sağ­lam qüv­və­lə­ri­ni, ba­ca­rıq­lı, və­tən­pər­vər və in­tel­lek­tu­al in­san­la­rı­nı ət­ra­fı­na top­la­ya­raq bö­yük və­zi­fə­lə­rin öh­də­sin­dən uğur­la gəl­di və Azər­bay­ca­nın yük­sə­li­şi­nin əsas­la­rı­nı ya­rat­dı. Onun rəh­bər­li­yi və ira­də­si ilə de­mok­ra­tik, hü­qu­qi döv­lə­tə və azad cə­miy­yə­tə xas olan ins­ti­tut­lar və tə­si­sat­lar, ba­zar mü­na­si­bət­lə­ri­nə əsas­la­nan iq­ti­sa­diy­yat, əda­lət­li so­si­al si­ya­sət for­ma­laş­dı­rıl­dı, mə­də­niy­yət, təh­sil, sə­hiy­yə, id­man və eko­lo­ji prob­lem­lə­rə diq­qət ar­tı­rıl­dı".

İl­ham Əli­ye­vin Pre­zi­dent ki­mi fəa­liy­yə­ti­nə kon­sep­tu­al ba­xım­dan qiy­mət ve­rən Ə.Hə­sə­nov bu döv­rü "fa­si­lə­siz is­la­hat­lar və mo­dern­ləş­mə döv­rü" ki­mi xa­rak­te­ri­zə edib. O əla­və edib ki, bu dövr so­sia­list tə­sər­rü­fat sis­te­min­dən ye­ni sis­te­mə ke­çi­din ba­şa çat­ma­sı ilə də ta­ri­xə dü­şüb.

Ə.Hə­sə­nov vur­ğu­la­yıb ki, bu dövr Da­ya­nıq­lı İn­ki­şaf Məq­səd­lə­ri­nin re­al­laş­dı­rıl­ma­sı ba­xı­mın­dan xü­su­si­lə əla­mət­dar­dır: "İlk növ­bə­də, yox­sul­lu­ğun 49 fa­iz­dən 5 fai­zə, iş­siz­li­yin 50 fa­iz­dən 5 fai­zə en­di­ril­mə­si qeyd olun­ma­lı­dır. Bir mil­yo­na qə­dər qaç­qın və məc­bu­ri köç­kü­nün so­si­al prob­lem­lə­ri­nin həl­li, in­fras­truk­tu­run ye­ni­lən­mə­si, so­si­al mü­da­fiə və so­si­al xid­mət­lə­rin sə­viy­yə­si­nin və əl­ça­tan­lı­ğı­nın yük­səl­dil­mə­si, eko­lo­ji prob­lem­lə­rə diq­qə­tin ar­tı­rıl­ma­sı və di­gər gös­tə­ri­ci­lər Da­ya­nıq­lı İn­ki­şaf Məq­səd­lə­ri­nin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də bö­yük nai­liy­yət he­sab edil­mə­li­dir".

Pre­zi­den­tin kö­mək­çi­si həm­çi­nin bil­di­rib ki, Azər­bay­can­da in­san və və­tən­daş hü­quq və azad­lıq­la­rı­nın tə­min olun­ma­sı, və­tən­daş cə­miy­yə­ti­nin in­ki­şa­fı sa­hə­lə­rin­də bö­yük uğur­lar qa­za­nı­lıb: "Öl­kə­də bir­ləş­mək, söz, fi­kir və mət­bu­at azad­lıq­la­rı, ha­be­lə di­gər azad­lıq­lar tə­min olu­nur, in­san hü­quq­la­rı sa­hə­sin­də bey­nəl­xalq stan­dart­lar göz­lə­ni­lir. Ötən il­lər ər­zin­də Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı in­san hü­quq­la­rı sa­hə­sin­də fəa­liy­yət gös­tə­rən nü­fuz­lu bey­nəl­xalq qu­rum­lar­la əmək­daş­lı­ğı in­ki­şaf et­dir­miş, in­san hü­quq­la­rı­nın mü­da­fiə­si sa­hə­sin­də 50-dən çox bey­nəl­xalq sə­nə­də tə­rəf­dar çıx­mış və bu sa­hə­də bey­nəl­xalq öh­də­lik­lə­rin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­sin­də mü­hüm nai­liy­yət­lər əl­də et­miş­dir. İn­di Azər­bay­can­da 3 min­dən çox QHT, yüz­lər­lə KİV, 55 si­ya­si par­ti­ya, müx­tə­lif din­lə­rə mən­sub ic­ma­lar azad fəa­liy­yət gös­tə­rir­lər. İn­ter­net­dən is­ti­fa­də edən­lə­rin xü­su­si çə­ki­si 80 fa­iz­dən çox­dur. Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sın­da in­san və və­tən­daş hü­quq və azad­lıq­la­rı­nın tə­min edil­mə­si ümum­döv­lət və­zi­fə­si he­sab olu­na­raq, da­vam­lı in­ki­şaf məq­səd­lə­ri­nin, in­san hü­quq­la­rı­nın mü­da­fiə­si və de­mok­ra­ti­ya­nın, qa­nu­nun ali­li­yi sa­hə­sin­də qa­baq­cıl bey­nəl­xalq prio­ri­tet­lər nə­zə­rə alı­na­raq, in­san hü­quq­la­rı­nın mü­da­fiə­si üz­rə Mil­li Fəa­liy­yət plan­la­rı qə­bul olu­nur və ic­ra edi­lir. 2016-cı il sen­tyab­rın 26-da ke­çi­ril­miş re­fe­ren­dum­la Kons­ti­tu­si­ya­ya edi­lən də­yi­şik­lik­lər və­tən­daş­la­rın hü­quq­la­rı­nın da­ha da ge­niş­lən­mə­si və eti­bar­lı qo­run­ma­sı üçün əla­və tə­mi­nat­la­rın ya­ra­dıl­ma­sı­na xid­mət edib".

Ə.Hə­sə­nov bə­yan edib ki, Azər­bay­can­da ha­zır­la­nan in­ki­şaf kon­sep­si­ya və stra­te­gi­ya­la­rı, proq­ram və la­yi­hə­lər bir qay­da ola­raq, BMT-nin Da­vam­lı İn­ki­şaf Məq­səd­lə­ri ilə uy­ğun­laş­dı­rı­lır: "Bu da onu gös­tə­rir ki, Azər­bay­can döv­lə­ti öz si­ya­sə­ti­ni qlo­bal ça­ğı­rış­lar və tə­ma­yül­lər nə­zə­rə alın­maq­la qu­rur".

Da­ha son­ra çı­xış edən B.Mu­ra­do­va bil­di­rib ki, Azər­bay­can da­ya­nıq­lı in­ki­şaf məq­səd­lə­ri­nin tə­məl prin­sip­lə­ri­ni ar­tıq ya­ra­dıb. Vit­se-spi­ker qeyd edib ki, in­san­la­rın hü­quq bə­ra­bər­li­yi öl­kə Kons­ti­tu­si­ya­sın­da təs­bit olu­nub.

B.Mu­ra­do­va vur­ğu­la­yıb ki, in­san­lar üçün la­yiq­li hə­yat tə­min edil­mə­si bü­tün öl­kə­lər qar­şı­sın­da du­ran ən önəm­li və­zi­fə­dir: "Ha­ra­da ya­şa­ma­sın­dan ası­lı ol­ma­ya­raq, bü­tün in­san­lar la­yiq­li hə­yat ya­şa­maq is­tə­yir­lər. An­caq bü­tün bun­lar üçün təh­lü­kə­siz şə­ra­it, sülh ol­ma­lı­dır. Bu­gün­kü bey­nəl­xalq du­ru­mu nə­zə­rə al­saq, qar­şı­mız­da qo­yu­lan məq­səd­lə­rin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si üçün bö­yük təh­did­lər var".

B.Mu­ra­do­va qeyd edib ki, döv­lət­lə­rin, bey­nəl­xalq təş­ki­lat­la­rın sülh və sa­bit­li­yi tə­min et­mək öh­də­li­yi var: "An­caq dün­ya­da zid­di­yət­li və­ziy­yət möv­cud­dur. Azər­bay­can döv­lə­ti həm re­gio­nal, həm də bey­nəl­xalq aləm­də bey­nəl­xalq hü­qu­qun prin­sip­lə­ri­nə əməl edir. Bax­ma­ya­raq ki, öl­kə­miz Er­mə­nis­ta­nın tə­ca­vü­zü­nə mə­ruz qa­lıb, ey­ni za­man­da, bu­nun­la bağ­lı haq­sız­lıq­la üz-üzə qa­lıb, döv­lə­ti­miz öz möv­qe­yin­dən ge­ri dön­mə­yib və bü­tün dün­ya döv­lət­lə­ri­ni bey­nəl­xalq hü­qu­qa əməl et­mə­yə ça­ğı­rıb".

Təd­bir­də çı­xış edən Ai­lə, Qa­dın və Uşaq Prob­lem­lə­ri üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin səd­ri Hic­ran Hü­sey­no­va bil­di­rib ki, Azər­bay­can­da da­ya­nıq­lı in­ki­şaf ay­rı­ca bir is­ti­qa­mət olub və bir çox öl­kə­lər­dən fərq­li ola­raq öl­kə­miz­də qı­sa müd­dət ər­zin­də da­ya­nıq­lı in­ki­şaf ilə bağ­lı çox iş­lər gö­rü­lüb: "Bu iş­lə­rin ən va­ci­bi qa­nun­ve­ri­ci­lik­də ki­fa­yət qə­dər də­yi­şik­lik­lər ol­ma­sı­dır. Ən çə­tin dövr­lə­rin­də öl­kə­miz va­cib kon­ven­si­ya­la­ra qo­şu­lub".

H.Hü­sey­no­va bil­di­rib ki, Azər­bay­can­da qa­dın hü­quq­la­rı­nın mü­da­fiə­si ba­xı­mın­dan da təd­qi­rə­la­yiq iş­lər gö­rü­lüb: "Qa­dın­la­rın bu gün iq­ti­sa­di ba­xım­dan müs­tə­qil­li­yi, on­la­rın bir çox is­ti­qa­mət­də sər­bəst in­ki­şaf et­mə­si gö­rü­lən iş­lə­rin nə­ti­cə­si­dir. Çox qı­sa müd­dət­də qa­dın sa­hib­kar­la­rın sa­yı 17 fa­iz­dən 25 fai­zə yük­sə­lib. Bi­zim ən va­cib işi­miz əha­li­nin hər­tə­rəf­li in­ki­şa­fı­na na­il ol­maq­dır".

Son­ra təd­bir­də çı­xış edən mə­də­niy­yət və tu­rizm na­zi­ri Əbül­fəs Qa­ra­yev de­yib ki, bu gün Er­mə­nis­tan iş­ğal olun­muş əra­zi­lə­ri­miz­də Azər­bay­ca­nın mə­də­ni ir­si­ni, mə­də­ni və ta­ri­xi abi­də­lə­ri­ni da­ğıt­maq­la məş­ğul­dur.

Ə.Qa­ra­yev bil­di­rib ki, Azər­bay­can­da baş­qa döv­lət­lə­rə məx­sus abi­də­lər, mə­də­ni irs nü­mu­nə­lə­ri mü­ha­fi­zə olu­na­raq qo­ru­nur: "An­caq er­mə­ni­lər bi­zə məx­sus mə­də­niy­yə­ti da­ğıt­maq­la, özü­nün­kün­ləş­dir­mək­lə məş­ğul­dur. Bü­tün bu çə­tin­lik­lə­rə bax­ma­ya­raq, Azər­bay­can ye­nə də öz to­le­rant möv­qe­yin­dən çə­kil­mir və bu sa­hə­də dün­ya­ya bir nü­mu­nə­dir".