"Rusiyaya təklif edirəm ki, bu dövlətin özü latın əlifbasına keçsin"
Rusiyanın təhsil və elm naziri Olqa Vasilyeva MDB ölkələrinin kiril əlifbasına qayıtmasını təklif edib. Nazir bu barədə "Rus dünyası və rus dili: inkişafın tarixi kökləri və istiqamətləri" forumundakı çıxışında bildirib.
O bunu bir sıra arqumentlərlə əsaslandırmağa çalışıb: "Son 10 ildə şriftlərin latın və ərəb əlifbasına keçməsi çox böyük mövzu olub. Biz indi MDB məkanında vahid əlifbaya qayıtmalıyıq. Bu kiril əlifbasıdır. Sorğular göstərir ki, bizim əhalimiz və yaxın çevrədə yaşayan insanlar onsuz da kiril əlifbasına keçidi vacib sayır".
O.Vasilyevanın sözlərinə görə, Rusiya kiril əlifbasının yayılması məsələsində mövqeyini qorumalıdır: "Baxmayaraq ki, son iki onillikdə bu mövqe bir az zəifləyib".
Məlumat üçün qeyd edək ki, SSRİ-nın süqutundan sonra Azərbaycan, Türkmənistan və Özbəkistan kiril əlifbasından latın əlifbasına keçib. Bir müddət öncə isə Qazaxıstan hakimiyyəti ölkənin 2025-ci ilə kimi tamamilə latın əlifbasına keçəcəyini açıqlayıb.
O da məlumdur ki, illər əvvəl kiril əlifbasından latına keçmək nə qədər zəruri sayılsa da, ilk vaxtlar bu, müəyyən çətinliklərlə müşayiət olundu. Xüsusən də yaşlı nəslin timsalında bu özünü daha çox göstərirdi. Ancaq zamanla bunlar yoluna düşdü. Məlumat üçün qeyd edək ki, Azərbaycan kiril əlifbasından latın əlifbasına 2001-ci ilin ortalarında keçib.
Bütün hallarda, Rusiya təhsil nazirinin MDB ölkələrinə kiril əlifbasına keçidlə bağlı çağırışına ekspertlər necə yanaşır? Məsələyə münasibət bildirən təhsil sahəsi üzrə ekspert Məhərrəm Zülfüqarlı bunun əleyhinə olduğunu bildirdi: "Məsələ ondadır ki, bu, Rusiyanın xarici siyasətinin indiki dövrdə tərkib hissələrindən biridir. Yəni keçmiş SSRİ məkanında öz nüfuzunu artırmaq və əvvəlki ittifaqı bərpa etmək mümkün deyilsə, heç olmasa ona uyğun bir qurum yaratmaq. Necə ki, MDB-ni yaratdılar. İndi də Rusiya vahid Gömrük İttifaqı təklif edir. Avrasiya İqtisadi İttifaqı, KTMT kimi qurumlar bu siyasətin tərkib hissəsidir. Bütün bunların hamısı Rusiyanın imperiya ambisiyasından irəli gəlir. Təhsil naziri də həmin rejimə qulluq etdiyinə görə belə bir qəbuledilməz fikir irəli sürür. Hesab edirəm ki, müstəqil dövlətlərə bu cür təklif etmək onlara hörmətsizlik əlaməti kimi qiymətləndirilməlidir. Ona görə də mən bunu pisləyirəm. Rusiyaya təklif edirəm ki, bu dövlətin özü latın əlifbasına keçsin. İndi dünyada iki qütb var. Biri başda ABŞ olmaqla Qərbdir, digəri də Rusiya. Fikrimcə, Rusiya bu minvalla dövlətləri öz təsir dairəsinə keçirmək istəyir. Ancaq Rusiya parçalanmağa məhkumdur. Görünür, bunun qarşısını almaq üçün belə təkliflər edirlər".
Vidadi ORDAHALLI
