Səidə Qocamanlı: “Cəza çəkməkdən azad olunan şəxslərə birdəfəlik müavinət onların reabilitasiyasına yönələcək” Əliməmməd Nuriyev: “Çox az ölkələrdə azadlığa çıxmış şəxsə birdəfəlik müavinət verilir”
Xəbər verildiyi kimi, ötən il penitensiar müəssisələrdə cəza çəkməkdən azad edilmiş 5214 nəfər şəxsə birdəfəlik müavinət ödənilib. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yaydığı məlumata əsasən, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən 2017-ci ildə penitensiar müəssisələrdə cəza çəkməkdən azad edilmiş, tibbi və sosial yardıma ehtiyacı olan 5214 nəfər şəxsə birdəfəlik müavinət ödənilib.
Müvafiq qanunvericiliyə uyğun olaraq, bu təbəqədən olan şəxslərə minimum əməkhaqqının 4 misli qədər birdəfəlik müavinət verilir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 dekabr 2017-ci il tarixli Sərəncamına əsasən, ölkəmizdə minimum aylıq əməkhaqqı məbləğinin 2018-ci il yanvarın 1-dən 130 manat müəyyən edilməsi ilə əlaqədar həmin birdəfəlik müavinətin məbləği də 12,06 faiz artırılaraq 520 manata çatdırılıb. Məhkumluq müddəti bitən şəxslərə birdəfəlik müavinətlərin verilməsi onların sosial həyata adaptasiya olunmasında köməklik göstərəcək.
Hüquq müdafiəçisi Səidə Qocamanlı bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, cəza çəkmədən azad olunan şəxslərə birdəfəlik müavinət onların reabilitasiyasına yönələcək: “Cəzaçəkmə müəssisəsindən azad olunan şəxslərin ictimai həyata adaptasiya olunması baxımından müavinətin ödənilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Onların işlə təmini, ictimai həyata qayıdışı, ümumiyyətlə, cəmiyyətlə təmasında birdəfəlik müavinətin verilməsi müsbətdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, məhkumluq dövrü bitən şəxslərin yeni həyata başlamasında maddiyyat böyük rol oynayır. Bu səbəbdən onların özlərinə iş qurması və ya ailələrinə dəstək olması baxımından onlara göstərilən köməklik yüksək qiymətləndirilməlidir”.
Konstitusiya Araşdırmalar Fondunun rəhbəri, hüquq müdafiəçisi Əliməmməd Nuriyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, qanunverciliyə əsasən, azadlığı çıxmış şəxslər imtiyazlarla bağlı bir sıra hüquqlara malikdirlər: “Cəza müddəti bitən şəxslər əməkhaqqının 3 misli qədər müavinət almaq hüququna malikdirlər. Eyni zamanda, onlar psixoloji yardım, yaşayış yeri olmayan şəxslər sığınacaq və işlə təmin oluna bilərlər. Qanunun tələblərinə görə, yalnız müavinətin tam verilməsi və işlə təmin oluna bilirlər. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən cəza müddəti bitən şəxslərin işlə təmin olunması istiqamətində müəyyən addımlar atır. Müavinətlərin verilməsi sahəsində heç bir problem yaşanmır. Müavinətlərin verilməsi üçün bir sıra sənədlər hazırlanmalıdır və müəyyən müddət ərzində həmin şəxs müavinəti əldə edə bilər”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, məhkum azadlığa çıxarkən müəyyən problemlər yaşayır: “Problemlərdən biri isə onların maddi imkana malik olmamasıdır. İmkansızlıq onları yenidən cinayətə sürükləyə bilər. Nəzərə almaq lazımdır ki, bütün məhkumları cəzaçəkmə müəssisələrində işlə təmin etmək mümkün deyil. Çünki cəzaçəkmə müəssisələrində məşğulluqla bağlı 15-20 faiz həcmində işlə təmin etmək mümkündür. Məhkumları ya fərdi əməyə, ya da təsərrüfata cəlb etmək mümkündür.
Biz dəfələrlə məşğulluq probleminin həlli məsələsini gündəmə gətirmişik. Hətta ölkə başçısının 10 fevral 2017-ci il tarixli Fərmanında məhkumların məşğulluğunun artırılması istiqamətində addımların atılması da qeyd olunub. Güman edirəm ki, Nazirlər Kabineti bu il məhkumların məşğulluğunun artırılması ilə bağlı qərar qəbul edəcək. Bu hal gələcəkdə həbsxanalara sifariş verilməsinə səbəb olacaq. Belə olarsa, məhkumlar bekar qalmayacaq və müəyyən peşəyə sahib olacaqlar”.
Ə.Nuriyevin sözlərinə görə, cəza müddəti bitən şəxslərə birdəfəlik müavinətin verilməsi məhkumlar üçün əhəmiyyətli vəsait kimi qəbul olunur. Çox az ölkələrdə azadlığa çıxmış şəxsə birdəfəlik müavinət verilir. Azərbaycanda cəza müddəti bitmiş şəxslərə müavinətin verilməsi məhkumların yeni həyata adaptasiya olunmasında müsbət hal kimi qiymətləndirilməlidir.
Günel CƏLİLOVA
