Gülnarə Həziyeva: “Hesab edirəm ki, bu sərgilər müntəzəm təşkil edilməlidir” Sənan Salamzadə: “Memarlıq sərgisinin açılması həm də ona görə müsbətdir ki, xaricdəkilər bizim memarlığın gözəlliklərini görüb hiss edirlər” Zemfira Budaqova: “Düşünürəm ki, qədim memarlıq üslubumuzu, o nümunələri xaricdə keçirilən sərgilərdə nümayiş etdirsəydilər, daha yaxşı olardı”
Müasir Azərbaycan memarlığı tamam yeni bir forma və məzmunda ifadə edilir. Tarixi köklərə, ənənələrə malik olan milli memarlığımız bu gün yeni dəst-xətdə özünü göstərir.
Bu gün Bakıda və respublikamızın müxtəlif bölgələrində yeni memarlıq nümunələri inşa edilir. Son illər inşa edilən binalar Azərbaycan memarlarının əməyi nəticəsində meydana gəlir.
Azərbaycan memarlığı tarixən dünyada böyük maraqla qarşılanıb. Memarlıq nümunələrilə bağlı xarici ölkələrdə açılan sərgilər böyük əhəmiyyətə malikdir. Dekabrın 20-də İtaliyanın Florensiya şəhərində təşkil edilən Azərbaycanın müasir memarlığına həsr edilmiş sərgi də bu tədbirlərin davamıdır. Qeyd edək ki, sərgi Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin (AzMİU) və “Romualdo Del Bianko” Fondunun təşkilatçılığı ilə keçirilib.
Sərgidə ölkəmizin İtaliyadakı səfiri Məmməd Əhmədzadə qeyd edib ki, Azərbaycanın zəngin mədəniyyəti, tarixi ənənələri, multikulturalizm modeli, sosial-iqtisadi inkişafı, ölkəmizdə həyata keçirilən önəmli iqtisadi, infrastruktur və memarlıq layihələri, o cümlədən mədəni irsin qorunması sahəsində böyük uğurlar əldə edilib.
Bu gün Azərbaycanda müasir memarlıq nümunələri olan saysız tikilinin model və maketlərinin, fotolarının dünyanın böyük mədəniyyət mərkəzlərindən biri olan Florensiyada sərgilənməsini yüksək qiymətləndirən ekspertlər bildirirlər ki, bu, müasir Azərbaycan memarlığının tanıdılmasına, mədəniyyətlərarası əlaqələrin daha sıx olmasına səbəb olur.
Florensiyada keçirilən sərginin müsbət tərəflərini önə çəkən gənc memar Gülnarə Həziyeva bizimlə söhbətində bildirdi ki, xarici ölkələrdə müasir Azərbaycan memarlığı nümunələrindən ibarət sərgilər təşkil edilməsi müsbət haldır. Onun sözlərinə görə, son illər Azərbaycan memarlığı, sözün əsl mənasında, inkişaf edib. O qeyd etdi ki, hazırda Bakı nəinki respublikamızın, eləcə də dünyanın ən gözəl memarlıq şəhərlərindən biridir. “Bu gün Bakıda çox möhtəşəm memarlıq abidələri inşa edilib və edilməkdədir də. Əcnəbilərə Bakını tanıtmaq üçün ən yaxşı simvol Alov Qüllələridir ki, bu da son zamanlar inşa edilən möhtəşəm tikililərdən biridir. Hesab edirəm ki, Beynəlxalq Muğam Mərkəzi, Heydər Əliyev Mərkəzi, Milli Gimnastika Arenası, Milli Olimpiya Stadionu, Xalça Muzeyi, SOCAR-ın yeni binası, Dövlət Neft Fondunun yeni inzibati binası, Bakı Su İdmanı Mərkəzi, Bakı Kristal Zalı, “YARAT” Müasir incəsənət məkanı, eləcə də Azərbaycanın başqa şəhər və rayonlarında tikilən Heydər Əliyev mərkəzləri, mədəniyyət sarayları müasir Azərbaycan memarlığının simalarıdır. Düşünürəm ki, Florensiyada açılan sərgidə müasir memarlığımızın adları qeyd edilən incilərinin də modeli, maketi, fotoları təqdim edilib. Azərbaycan memarlığı qədim zamanlardan bəri bütün dünyaya məlumdur və bu incilər hər kəsin diqqətini cəlb edir. Müasir memarlıq üslubunda inşa edilən hər bir bina özlüyündə arxitektura mədəniyyətimizin bir parçasıdır. Mən xaricdə açılan memarlıq sərgisini təqdir edirəm. Hesab edirəm ki, bu sərgilər müntəzəm təşkil edilməlidir. Müasir Azərbaycan memarları bu gün dünyada öz sözünü deməyə çalışır”.
Müasir Azərbaycan memarlarının uğurlarını vurğulayan G.Həziyeva qeyd etdi ki, Azərbaycan memarlığı artıq xeyli vaxtdır dünya memarlığı sırasında öz layiqli yerini tutub. O bildirdi ki, Azərbaycan Memarıq İttifaqı 1992-ci ildə keçmiş SSRİ məkanında, demək olar ki, birinci olaraq dünya Memarlar İttifaqına daxil olub: “Son illər müasir Azərbaycan memarlığında sürətli inkişaf nəzərə çarpır. Bu dövr memarlıqda modernləşmə, milli çalarlar, demək olar ki, ön plana çəkilib. Memarlıq, istər müasir, istərsə də klassik üslubda olsun, bütün dövrlərdə incəsənət əsəri sayılıb. Yüksək zövqə və bədii təfəkkürə malik olmayan insanlar heç vaxt incəsənətlə məşğul ola bilməz, məşğul olsalar da, onlar incəsənət adamı sayılmayıblar”.
O qeyd etdi ki, son illər Azərbaycanın sürətli iqtisadi inkişafı nəticəsində memarlıq yüksək səviyyədə inkişaf edir. Müsahibimizin qənaətinə görə, bu inkişaf Azərbaycan memarlarının yaradıcılıq fəaliyyətində ciddi dönüş yaratdı, memarlarımız mövcud layihələndirmə və tikinti normalarının ixtiyarsız icrası düşüncəsindən tədricən azad oldular. Onun bildirdiyinə görə, respublika çərçivəsində memarlara fərdi yaradıcılıq üçün geniş imkanlar və şərait yaradılıb və onun nəticəsi olaraq həmin illərdə Azərbaycanda müasir düşüncəli memarlar ordusu yetişib.
Memar Sənan Salamzadə də bizimlə söhbətində Florensiyada açılan memarlıq sərgisini yüksək dəyərləndirir. S.Salamzadənin sözlərinə görə, bu sərgi müasir memarlığımızın tanıdılması, təbliği baxımından əhəmiyyətlidir: “Azərbaycan memarlığının tanıdılması müsbət bir işdir. Belə sərgilər memarlığımıza fayda verir. Memarlıq sərgisinin açılması həm də ona görə müsbətdir ki, xaricdəkilər bizim memarlığın gözəlliklərini görüb hiss edirlər. Bu həm də Azərbaycana gələn turistlərin sayına yaxşı mənada təsir edəcək. İnsanlar sərgidə gördüklərini əyani olaraq ziyarət etmək istəyəcəklər. Memarlıqla bağlı xaricdə nə qədər çox sərgilər açılsa, bir o qədər yaxşıdır. Florensiyada açılan sərgini bəyənirəm”.
Tanınmış memar Zemfira Budaqova isə həmkarlarından fərqli düşünür. O hesab edir ki, müasir memarlıq nümunələrindənsə qədim memarlığımızı əks etdirən sərgilərin açılması daha yaxşı olardı. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın ənənəvi memarlıq üslubu xariciləri özünə daha çox cəlb edə bilər, nəinki indiki memarlıq nümunələri: “Düşünürəm ki, qədim memarlıq üslubumuz, o nümunələr xaricdə keçirilən sərgilərdə nümayiş etdirsəydi, daha yaxşı olardı. Eyni zamanda da müasir memarlıq tikililəri inşa edilərkən orada qədim elementlərdən istifadə edilsəydi, daha çox xoşa gələrdi. Bu gün müasir nümunələri çıxarıblar sərgiyə, onların arasında qədimi olsaydı, bu müsbət olardı”.
Bununla belə, Z.Budaqova hesab edir ki, müasir Azərbaycan memarlığı ilə bağlı sərginin xarici ölkələrdə təşkil edilməsi müsbət haldır.
İradə SARIYEVA
