Qiymət Məhərrəmli: “Elm Festivalının keçirilməsini təqdir edirəm”
Festival özlüyündə həmrəylik mahiyyəti daşıyır. Ümumiyyətlə, bayramlar insanları bir-birinə yaxınlaşdırır. Elm festivalı dünyada elmi ictimaiyyəti bir araya gətirib onları həmrəylik ruhuna kökləyən ənənəvi bir bayrama, tədbirə çevrilməkdədir. Dünyada elm festivalının tarixi XIX əsrdən başlayır.
2014-cü ildən başlayaraq Azərbaycanda da elm festivalı keçirilir. Bakı Elm Festivalı adı altında qeyd edilən festivalın keçirilməsinin elmin təbliğatı üçün əhəmiyyətinin böyük olduğu bildirilir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) təşkilatçılığı ilə keçirilən festivalda ölkəmiz və elmimiz üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən məsələlərə yer verilir. Onu da vurğulayaq ki, həmçinin, bu festival elmi nailiyyətlərin təbliğində önəmli yer tutur.
Ekspertlər bildirirlər ki, elmimizin uğurlarının nümayiş olunduğu və hər il keçirilməsi planlaşdırılan festivalda Akademiyanın bütün elmi müəssisə və təşkilatları yüksək səviyyədə iştirak edirlər.
Bu il oktyabrın 31-də II Azərbaycan Elm Festivalı keçirilib. Onu da vurğulayaq ki, UNESCO, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi, Azərbaycan Respublikası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Bilik Fondu, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu, ABŞ-ın Azərbaycandakı Səfirliyi və Moskva Dövlət Universitetinin təşkilati dəstəyi ilə keçirilən festival öz əhəmiyyətinə görə böyük bayram əhvalı yaradıb.
II Azərbaycan Elm Festivalının ümumilikdə dövlət, cəmiyyət qarşısında böyük hesabat olduğunu deyən akademik A.Əlizadə qeyd edib ki, elmin populyarlaşdırılmasında bu festivalın rolu danılmazdır. 2014-cü ildə keçirilən I Elm Festivalında 15 mindən artıq insanın iştirak etdiyini xatırladan AMEA rəhbəri II Elm Festivalında insanların sayının 50 minə çatdığını bəyan edib. Festivalın Bakı ilə yanaşı, Naxçıvanda, Sumqayıtda, Şəkidə və Gəncədə də keçirildiyi qeyd edilir.
Məlumatlara görə, bütün elmi müəssisə və təşkilatlar festivalda yüksək səviyyədə iştirak edib. Bu festivalın Azərbaycan elminin inkişafı və əldə olunan nailiyyətlərin təbliğinə böyük tövfə olduğunu qeyd edən mütəxəssislər hesab edirlər ki, festival çərçivəsində bir sıra muzey, texnopark və digər məkanlara elmi ekskursiyaların təşkil edilməsi bu sahənin təbliğ edilməsinə şərait yaradıb.
Bakı Elm Festivalının direktoru, professor Nuridə Hidayət mətbuata bildirib ki, belə bir festival nəinki Azərbaycanda, ümumiyyətlə, Qafqaz regionunda ilk dəfədir keçirilib: “İlk dəfə elm festivalı XIX əsrin əvvəllərində İngiltərədə keçirilib. İngilis alimləri laboratoriyaya qapanıb qalmaq istəməyiblər. Onlar elmi araşdırmaların nə dərəcədə vacib olduğunu nümayiş etdirmək üçün gördükləri işi cəmiyyətə göstərmək qərarına gəliblər. İlk festivalın məqsədi məhz bu olub. Alimlər laboratoriyadan kənara çıxıblar, mərkəzi meydanlarda, küçələrdə sərgilər təşkil edərək əldə etdikləri nailiyyətləri əhaliyə nümayiş etdiriblər. Bu təşəbbüs əhali tərəfindən o qədər maraqla qarşılanmışdı ki, sonradan həmin təcrübə qonşu ölkələrə də yayıldı.
Festivalın əsas devizi həmişə “İnspire, Educate, Entertain” olub. Yəni “Ruhlandır, Öyrət, Əyləndir”. Elm festivalının formatı da məhz bu devizdən irəli gəlir. Artıq 2 əsrə yaxındır ki, bütün dünya üzrə elm festivalları məhz bu formatda - əhaliyə açıq şəkildə keçirilir”.
Bu festivalda elmi müzakirələrin getmədiyini vurğulayan N.Hidayət qeyd edib ki, festivalda bağça uşaqlarından tutmuş, yaşlı insanlara kimi hər kəs iştirak edə bilər: “Axı tədbirin əsas məqsədi hər kəsi, xüsusilə də gəncləri elm sahəsinə cəlb etmək, onları maraqlandırmaqdır. Qoy ictimaiyyətin hər təbəqəsi görsün ki, alimlər nə iş görür, hansı araşdırmaları aparırlar. Hər kəs elmin bütün cəmiyyəti irəli apardığını bilməlidir”.
Bu festivalın gənc alimlər üçün böyük stimul olduğunu deyən direktor qeyd edib ki, gənc alimlər bu il sərgidə nümayiş etdirdikləri ixtiralarını növbəti il keçirilən festivalda nümayiş etdirə bilməzlər, çünki növbəti festivalda yeni ixtiranın sərgilənməsi tələb olunur: “Festival, həmçinin, elmlə istehsalı, elmlə sənayeni görüşdürmək üçün platforma təşkil edir”.
İkinci Azərbaycan Elm Festivalını Birinci Elm Festivalının uğurlu davamı kimi qiymətləndirən N.Hidayət bildirib ki, bu, uğurların nəticəsi kimi cəmiyyətə təqdim edildi: “İnsanlar bu tədbirlərə tam hazır olduğu üçün biz çətin suallarla qarşılaşmadıq. Festivalın təşkilatçılarının sayı artdı. Əgər Bakı Elm Festivalının təşkilatçıları AMEA, Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi və Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti idisə, bu il festivala daha çox qurum qoşulmaq istədi. Lakin biz düşündük ki, təşkilatçı qrupumuzu tədricən böyütsək, daha yaxşı olar. Builki festival AMEA-nın təşəbbüsü, Təhsil Nazirliyi, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Bilik Fondu, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu, ABŞ-ın Azərbaycandakı Səfirliyi və Moskva Dövlət Universitetinin təşkilati dəstəyi ilə keçirildi. Festivalın uğurlu təşkilində beynəlxalq partnyorlarımızın da rolu böyük oldu. Belə ki, cari ilin yayında biz ABŞ-a səfər edərək Nyu-Yorkda Ümumdünya Elm Festivalının prezidenti ilə görüşdük. Ümumiyyətlə, ABŞ-da keçirdiyimiz görüşlər, apardığımız müzakirələr uğurlu alındı, çünki ortada bizi birləşdirən bir dəyər var, biz bir ali məqsədə – elmin cəmiyyətdə təbliğinə xidmət edirik. Cəmiyyətimiz festivala çox böyük maraq göstərdi, xüsusilə də regionlarımızı qeyd etmək istəyirəm: Naxçıvan, Sumqayıt, Şəki və Gəncə şəhərlərində keçirilən tədbirlər zamanı bütün zallarımız dolu idi. Elm Festivalında AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, Akademiyada və ali məktəblərdə çalışan görkəmli alimlərimiz insanlarla ünsiyyət qurdu, tibb, fizika, kimya, geologiya sahələrində baş verən yeniliklər haqqında məlumatları vətəndaşlara sadə, populyar dildə çatdırdılar. Təbii ki, hər bir vətəndaşı ölkə elminin inkişafının hansı səviyyədə olması maraqlandırır, çünki cəmiyyətin gələcəyi elmin inkişafı ilə birbaşa bağlıdır. Məhz bu səbəbdən İkinci Azərbaycan Elm Festivalında təxminən 50 min insan iştirak edib. Televiziya kanallarının, eləcə də digər KİV-in tədbirlərin gedişatını yüksək səviyyədə işıqlandırdığını nəzərə alsaq, festivalın yenilikləri ilə 100 minlərlə insanın tanış olduğunu deyə bilərik”.
AMEA-nın Folklor İnstitutunun əməkdaşı, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Qiymət Məhərrəmli bizimlə söhbətində Elm Festivalının ümumilikdə Azərbaycan elminin, gənc alimlərin ixtiralarının, yeniliklərinin təbliği baxımından əhəmiyyətli olduğunu düşünür. O bildirdi ki, Azərbaycan hər zaman Cənubi Qafqazda ilklərə imza atan bir dövlətdir və belə bir festivalı keçirməklə də regionda söz sahibi olduğunu bir daha ortaya qoydu: “Elm Festivalının keçirilməsini təqdir edirəm. Artıq ikinci dəfədir ki, Azərbaycanda belə əhəmiyyətli bir festival keçirilir. Hesab edirəm ki, bu festival öz miqyasına, daşıdığı məna və ideyaya görə başqa festivallardan çox fərqlənir. Bu bir elm bayramı olmaqla yanaşı, həm də Azərbaycan alimlərinin yeni ixtiralarının, nailiyyət və uğurlarının təbliğ edilməsinə xidmət edir. Bu həm də gənc alimlərin ictimaiyyət tərəfindən tanınmasına şərait yaradır. Gənc alimləri cəmiyyət elə də yaxından tanımır. Amma bu festival çərçivəsində gənclik özünü təqdim edə bilir. Bu festivalın əhəmiyyəti həm də ondan ibarətdir ki, burada iştirak edən şirkətlər hansısa gənc alimlərin ixtiraları ilə tanış olur, o ixtiraları ala bilirlər. Bu festival ancaq Bakı ilə məhdudlaşmır, Azərbaycanın bir sıra şəhərlərində də davam etdirilir. İnanıram ki, bu festivalın miqyası genişlənəcək və beynəlxalq aləmi əhatə edəcək”.
Azərbaycanda keçirilən bütün festivalların ölkəmizi təbliğ etdiyini deyən Q.Məhərrəmlinin fikrincə, Bakı Elm Festivalının səsi bütün dünyada eşidilib.
İradə SARIYEVA
