Eyyub Hüseynov: “Bəzi ailələr turşunu açıb bir hissəsini istifadə edir, qalanını isə atmır ki, heyifdi, ancaq o insanlar bilmir ki, bu hal ağır zəhərləməyə səbəb olur”
Havalar soyuyan kimi elə bir adam yoxdur ki, yeməyin yanında turşu sevməsin. Ümumiyyətlə, qış aylarını turşusuz təsəvvür etmək mümkün deyil. Bu səbəbdən xanımlar turşu ehtiyatını yaydan görməyə başlayır. Mütəxəssislər isə ev şəraitində hazırlanan turşuların insan sağlamlığı üçün zərərli olduğunu, hətta zəhərlənməyə səbəb olacağını dəfələrlə bildiriblər. Təsadüfi deyil ki, vaxtaşırı evdə hazırlanan bu kimi məhsullardan zəhərlənmələrin,hətta ölüm hallarının şahidi oluruq. Bəzi hallarda ailənin bütün üzvləri zəhərlənir və onlardan bir neçəsi dünyasını dəyişir.
Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, bu ilin yanvar-noyabr ayları ərzində Azərbaycanda 318 qida zəhərlənməsi baş verib. Səhiyyə Nazirliyi Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin şöbə müdiri Ziyəddin Kazımov media nümayəndələrinə açıqlamasında bildirib ki, zəhərlənmə hadisələrindən 528 nəfər zərər çəkib: “Ümumilikdə qida zəhərlənmələrinin hamısı məişət şəraitində hazırlanmış məhsulların qəbulundan baş verib. Konservləşdirilmiş turşularda inkişaf edən toksinlərə müdaxilə çətindir. Bu, çox hallarda ölümlə nəticələnir. Zəhərlənən insanın müdaxilə üçün maksimum 8 saatı qalır”.
İllərdir ev şəraitində bağlanan turşuların zəhərlənməyə səbəb olduğu deyilsə də, insanlar buna məhəl qoymur. Elə bu günlərdə Bakının Binəqədi rayonunda yaşayan 40 yaşlı Anar Hümbətov xiyar turşusundan zəhərlənərək dünyasını dəyişib.
Qışda aylarında artan turşu zəhərlənmələrinin qarşısını almağın yollarını öyrənmək məqsədilə mütəxəssislərə müraciət etdik.
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov bizimlə söhbətində əhalini turşularla ehtiyatlı davranmağa çağırdı: “Evlərdə hazırlanan turşulardan zəhərlənmə ona görə baş verir ki, insanlar normalara əməl etmir. Bəzən bu barədə söz düşəndə deyirlər ki, "guya 30-40 il öncə ağbirçəklər turşu bağlamırdımı, onda niyə zəhərlənmə baş vermirdi". Belələrinə demək lazımdır ki, elə o vaxt da turşudan zəhərlənmələr olurdu, amma o zaman tibb elmi bu qədər inkişaf etmədiyi üçün insanların qəfil dünyadan köçməsinin səbəbinin turşudan zəhərlənmə olduğu bilinmirdi. Bundan başqa, o dövrdə informasiya texnologiyaları indiki qədər inkişaf etmədiyi üçün baş verən bu cür hadisələr ictimailəşmirdi. Reallıq ondan ibarətdir ki, kim necə gəldi turşu qoyur. Toksikoloqların açıqlamasına görə, pomidor turşusunun olduğu qablaşdırmada bircə pomidor çürük olsa, bu, ölüm deməkdir. Həmçinin turşu hazırlanarkən təkcə məhsulun özü deyil, onun bağlanacağı qab da bir neçə dəfə təmiz yuyulmalıdır. Turşu qoyduqdan sonra onu nəzarətdən kənarda qoymaq olmaz. Belə ki, turşuların saxlandığı qabın qapağına daimi nəzər yetirilməli, qapaqları paslanmış, şişmiş turşular heç bir halda istifadə edilməməlidir. Yoxsa zəhərlənmə təhlükəsi qaçılmaz ola bilər. Bəzi ailələr isə turşunu açıb bir hissəsini istifadə edir, qalanını atmır ki, heyifdir. Bu zaman da zəhərlənmə baş verə bilir. Həmin turşudan istifadə edən insanın orqanizmi mikroba dözümlüdürsə, o, ölümdən xilas ola bilir, amma zəifdirsə, zəhərlənmə ölümlə nəticələnir.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, Azərbaycan mətbəxində qida mədəniyyətsizliyi hökm sürür: “Evdə tutulan turşular təhlükəlidir. Ümumiyyətlə, turşular insana zərərlidir. Vətəndaşın iştahası çəkirsə, sənaye üsulu ilə hazırlanan turşulara etibar etsinlər. Bazarlara getsək görərik ki, minlərlə turşu bankasına sənəd veriblər ki, guya yoxlanıb. Bunlar yalançı yoxlanmalardır və anormal haldır. Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi yaranandan sonra, düşünürəm ki, bəlkə bu vəziyyət dəyişər. Ölkədə qida təhlükəsizliyi məsələsi həll edilməlidir. Bu, insanların tədricən zəhərlənməsinə, hətta ölümünə səbəb olur”.
Günel CƏLİLOVA
