Son illərdə Azərbaycanın ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbul planı artaraq 60000-ə çatıb. Dövlət İmtahan Mərkəzinin yaydığı məlumata görə, 2023-cü ildə ali təhsil müəssisələrinə 60 000 tələbənin qəbul olunacağı gözlənilir. Bundan əlavə, ali məktəblərə 2024-cü ildə 63 000, 2025-ci ildə 68 000 və 2026-cı ildə isə 74 min tələbənin qəbul olacağı gözlənilir.
Qeyd edək ki, ötən il bu rəqəm 51 881 olub. Onu da bildirək ki, qəbul planının sayı artdıqca diplomlu işsizlər də çoxalır. Bu səbəbdən də plan yerlərinin sayının artırılması birmənalı qarşılanmır.
Elçin Əfəndi: “Plan yerlərinin artırılmasının əsas səbəblərindən biri orta ixtisas təhsili müəssisələrini bitirən subbakalavrların müsabiqədən kənar…”
Təhsil üzrə ekspert Elçin Əfəndi bildirdi ki, plan yerlərinin artırılmasının əsas səbəblərindən biri Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı əsasında orta ixtisas təhsili müəssisələrini bitirən subbakalavrların müsabiqədən kənar, imtahansız ali məktəbə qəbul ola bilmələridir: "2012-ci ildə məzun olanlara bu qərar şamil edilir. 13 ildə təxminən 400 mindən çox subbakalavr yaranıb ki, bu da ümumi plan yerlərinə təsir etmiş olub. Bundan başqa, dövlət sifarişi əsasında yerlərin də sayı artırılır”.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, hər il təxminən 2-3 min plan yeri boş qalır: "Ötən il təxminən 85 min nəfər müraciət etmişdisə, onlardan da təxminən 50 mini ali məktəbə qəbul oldu".
Kamran Əsədov: “Kəmiyyəti qaldırmaq hesabına keyfiyyəti aşağı salmaq olmaz”
Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, 2023-cü ildə ali təhsil müəssisələrinin bakalavr pilləsinə 60 min abituriyentin qəbulu proqnozlaşdırılır: "Bundan əlavə, ali məktəblərə 2024-cü ildə 63 000, 2025-ci ildə 68 000 və 2026-cı ildə isə 74 min tələbənin qəbul olacağı gözlənilir. Lakin orta məktəblərimizi illik olaraq 82-85 min şagird bitirir. Onların heç də hamısı ali məktəblərə qəbul imtahanlarında iştirak etmir. Həmçinin orta ixtisas təhsili müəssisələrinə, peşə təhsili müəssisələrinə və xarici ölkələrin universitetlərinə qəbul olan şagirdlərimiz də var. Düzgün planlaşdırılma və proqnozlaşdırılmanın aparılmaması ali təhsil müəssisələrinə mənfi təsir göstərir. Belə ki, onlar tədris ili üçün müəyyən olunmuş plan yerlərini doldurmayanda iqtisadi zərər çəkirlər. Ümumiyyətlə, hazırda universitetlərin ərazisi, infrastrukturu normativ hüquqi aktlara görə bu qədər tələbəni qəbul etməyə uyğun deyil. Həmçinin, bu qədər tələbəyə dərs deyəcək elmi dərəcəli müəllim kontingenti də yoxdur. Məlumat üçün deyim ki, I və IV ixtisas qrupu üzrə plan yerləri daha çox boş qalır. Hətta bu ixtisas qruplarında bəzi ixtisaslara 200 və daha aşağı balla dövlət sifarişi əsasında (pulsuz) qəbul olmaq mümkündür. Düşünürəm ki, kəmiyyəti qaldırmaq hesabına keyfiyyəti aşağı salmaq olmaz”.
Günel CƏLİLOVA
