“Azərbaycanda tələbələrə faizsiz təhsil krediti veriləcək”. Bunu təhsil naziri Emin Əmrullayev xüsusi karantin rejimi dövründə təhsil müəssisələrinin fəaliyyətinin təşkilinə dair keçirilən brifinqdə deyib.
E.Əmrullayev qeyd edib ki, təhsil kreditlərinin iki istiqamətdə olması düşünülür: “Onlardan biri sosial kreditlərdir. Həmin kreditlər faizsiz olacaq".
Qeyd edək ki, əksər xarici ölkədə ictimai nəqliyyat daxil olmaqla bir çox sahədə tələbələr üçün güzəştlər nəzərdə tutulsa da, azərbaycanlı tələbələrin bu cəhətdən bəxtinin gətirdiyini demək olmaz. Xarici ölkələrin təcrübəsində geniş yayılan digər bir məsələ də ali təhsilin kreditləşməsi ilə bağlıdır. 2015-ci ildə Azərbaycanda da Təhsil Nazirliyinin təşəbbüsü və on universitetin təsisçiliyilə “Maarifçi Tələbə Kredit Fondu” yaradılsa da, fondun fəaliyyəti bu illər ərzində bir o qədər də genişlənə bilmədi. Fondun ötən il mətbuata verdiyi açıqlamada indiyədək 247 tələbə ilə təhsil krediti müqaviləsinin imzalandığı bildirilmişdi ki, bu rəqəm də ödənişli təhsil alan tələbələrin çox cüzi hissəsini təşkil edir.
Halbuki, xarici ölkələrin təcrübəsində nəinki təhsil haqqının, hətta tələbələrin aylıq xərclərinin belə həmin kredit fondları hesabına maliyyələşdirilməsinə rast gəlinir. Məsələn, Türkiyədə akademik göstəriciləri yüksək olan, həmçinin, iqtisadi vəziyyəti yaxşı olmayan tələbələr dövlət təqaüdü və yataqxana təminatı almaq üçün, digərləri isə tələbə krediti almaq üçün müraciət edə bilərlər. Həmin kredit formasındakı təqaüd tələbəyə təhsil aldığı müddət ərzində hər ay verilir. Kredit məbləği hazırkı məzənnə ilə bakalavr tələbələri üçün təxminən 80 dollar, magistr tələbələri üçün 160 dollar, doktorantura tələbələri üçün isə 230 dollar həcmindədir. Tələbələr aldıqları krediti təhsillərini başa vurduqdan iki il sonra ödəməyə başlayırlar. Kreditin ödənmə müddəti isə kreditin alındığı müddətin yarısına bərabərdir. Tələbələrə ödənən vəsaitə faiz hesablanmasa da, kreditin alınmağa başladığı və bitdiyi tarixlər arasındakı rəsmi inflyasiya göstəricisi qədər vəsait əsas məbləğə əlavə olunur. Ölkədə ictimai nəqliyyatda və universitet yeməkxanalarında tələbələrə ciddi endirimlər edilir və hətta tələbələrin valideynlərinə də övladları tələbə olduğu müddət ərzində vergi güzəştləri tətbiq olunur.
“Faizsiz kreditlərdən ancaq aztəminatlı ailələrdən olan tələbələr faydalana bilərlər”
Ölkəmizdə də tələbələrə faizsiz təhsil kreditinin verilməsi sevindiricidir. Ancaq adıçəkilən kredit növünün hansı tələbələrə veriləcəyi maraqlıdır. Məsələ ilə bağlı fikir bildirən təhsil eksperti Kamran Əsədov qeyd etdi ki, faizsiz kreditlərdən ancaq aztəminatlı ailələrdən olan tələbələr faydalana bilər: “Təhsil naziri "Təhsil kreditlərinin iki istiqamətdə olmasını düşünürük” ifadəsini işlədib. Birinci istiqamət 4-8 faizlə verilən kreditlərdir. Məlumdur ki, bunu banklar verir. İkinci istiqamətdə isə krediti Gənclər Fondu və digər fondlar hesabına verirlər. İkinci verilən kreditlərdə hər hansı faiz ödənilmir. Birinci istiqamətdə, yəni faizli kredit müraciət edən hər bir tələbəyə veriləcək. Amma ikinci istiqamətdə faizsiz kreditlər nəzərdə tutulur ki, bundan ancaq aztəminatlı ailələrdən olan tələbələr istifadə edəcəklər. İkinci istiqamət üzrə nəzərdə tutulan kreditlərdə tələbələr faiz ödəməyəcəklər”.
Günel CƏLİLOVA
