Faiq Ələkbərli: “Zəfərimizin ideoloji əsaslarından danışarkən azərbaycançılıq məfkurəsinin rolunu xüsusi qeyd etməliyik”
Azərbaycançılıq məfkurəsi bizim bütün uğurlarımızın təməlində dayanan fəlsəfədir. Azərbaycançılıq bütün vətəndaşlarımızı birləşdirən fəlsəfədir. Azərbaycançılıq bizi irəliyə aparan məfkurədir.
Bu fikirləri Prezident İlham Əliyev Zəfər Günü münasibətilə Azərbaycan xalqına təbrikində səsləndirib.
“Azərbaycanda bütün etnik qruplar, bütün dinlərin nümayəndələri bir ailə kimi yaşayır və bizi birləşdirən vətəndaşlıq, həmrəylik və azərbaycançılıq məfkurəsidir. Bu, bizim milli ideyamızdır. Bir daha demək istəyirəm ki, bu, gələcəyə aparan yoldur”, - deyə Prezident Əliyev əlavə edib.
AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitunun şöbə müdiri, fəlsəfə doktoru, siyasi ekspert Faiq Ələkbərli baki-xeber.com-a bildirdi ki, Azərbaycançılıq həm dövlət daxilində vətəndaş birliyi, həm də ölkə hüdudlarından kənarda yaşayan soydaşlarımızla ortaq tarixi-mədəni bağlılığı əhatə edən ideologiyadır.
“Azərbaycançılıq məfkurəsi – milli birliyimizin və dövlətçiliyimizin ideoloji əsasını təşkil edir.
Biz artıq yaxşı dərk edirik ki, Azərbaycan xalqının əsas milli məfkurəsi türklüyümüzün və azərbaycanlılığımızın vəhdətindən formalaşır. Azərbaycançılıq ideyasının meydana gəlməsi, inkişafı və özünü dövlətçilik düşüncəsində ifadə etməsi də xalqımızın tarixi kökləri, milli kimliyi və mənəvi dəyərləri ilə sıx bağlıdır.
1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin təməlində də məhz bu ideoloji bütövlük dayanırdı. Üçrəngli bayrağımızda ifadəsini tapan türklük, müasirlik və İslam dəyərləri milli kimliyimizin əsas sütunlarını təşkil edirdi. Dövlətimizə Azərbaycan adının verilməsi də təsadüfi deyildi. Bu ad xalqımızın tarixi yaddaşını, milli mənsubiyyətini və birləşdirici məfkurəsini özündə ehtiva edirdi.
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Fətəli xan Xoyski, Nəsib bəy Yusifbəyli, Əlimərdan bəy Topçubaşov və digər görkəmli dövlət xadimlərimiz Azərbaycan adını xalqımızın vahid milli ideyası və dövlətçilik məfkurəsi kimi ön plana çəkdilər. Beləliklə, Azərbaycan adı yalnız coğrafi məkanın deyil, həm də milli dövlətçiliyimizin, siyasi kimliyimizin və tarixi varlığımızın ifadəsinə çevrildi.
Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra milli kimlik və azərbaycançılıq məsələsi yenidən aktuallaşdı. Ulu Öndər Heydər Əliyev azərbaycançılıq məfkurəsinin cəmiyyətdə möhkəmlənməsinə, bütün xalqı birləşdirən ümummilli ideologiyaya çevrilməsinə mühüm töhfə verdi. O, bu məfkurəni müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin ideoloji əsaslarından biri kimi müəyyənləşdirdi. Əslində, bununla da Rəsulzadələrin, Xoyskilərin, Yusifbəylilərin, Topçubaşovların yaratdığı dövlətçilik ənənəsi yeni tarixi mərhələdə davam etdirildi.
Bu gün Prezident İlham Əliyevin dəfələrlə vurğuladığı kimi, azərbaycançılıq məfkurəsi dövlətimizin gücünün, xalqımızın birliyinin və əldə etdiyimiz uğurların əsas ideoloji dayaqlarından biridir. Azərbaycançılıq etnik mənsubiyyətlə məhdudlaşan bir anlayış deyil. Bu məfkurə dilindən, dinindən, etnik mənşəyindən və digər fərqlərindən asılı olmayaraq, Azərbaycan dövlətinə bağlı olan bütün vətəndaşları vahid amal ətrafında birləşdirir. Azərbaycan türkləri başda olmaqla, ölkəmizdə yaşayan bütün etnik qruplar və milli azlıqlar bu ümummilli ideyanın ayrılmaz tərkib hissəsidir.
Bu baxımdan azərbaycançılıq bizim üçün son dərəcə mühüm mənəvi-siyasi dəyərdir. Torpaqlarımızın işğaldan azad olunmasında, 44 günlük Vətən müharibəsində əldə etdiyimiz tarixi Zəfərdə də məhz bu məfkurənin birləşdirici gücü mühüm rol oynadı. Müharibə zamanı Azərbaycan əsgəri də, arxa cəbhədə dayanan xalqımız da vahid ruh, vahid məqsəd və Vətən sevgisi ətrafında birləşmişdi. Hamını bir amal – Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası və milli dövlətçiliyimizin qorunması məqsədi birləşdirirdi”.
F.Ələkbərli vurğuladı ki, məhz bu milli birlik, dövlətçilik iradəsi və vətənpərvərlik ruhu sayəsində Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə yaşadığımız bir sıra problemləri arxada qoyduq və ərazi bütövlüyümüzü bərpa etdik. “Buna görə də Zəfərimizin ideoloji əsaslarından danışarkən azərbaycançılıq məfkurəsinin rolunu xüsusi qeyd etməliyik. Bu, danılmaz tarixi reallıqdır.
Lakin azərbaycançılığı türklüyümüzdən, İslam mədəniyyətindən və ümumbəşəri insanlıq dəyərlərindən ayrı təsəvvür etmək də doğru olmazdı. Çünki milli kimliyimiz bu dəyərlərin tarixi və mənəvi vəhdəti üzərində formalaşıb. Üçrəngli bayrağımız da həmin bütövlüyün rəmzidir. Bizim milli kimliyimizdə türklük tarixi köklərimizi, İslam mənəvi dəyərlərimizi, müasirlik isə dünyaya açıq inkişaf yolumuzu ifadə edir.
Bu məqamda daha bir mühüm məsələyə diqqət yetirmək lazımdır. 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığımız Zəfər yalnız 10 milyonluq Azərbaycan əhalisi üçün deyil, dünyanın müxtəlif bölgələrində yaşayan milyonlarla azərbaycanlı üçün də böyük mənəvi əhəmiyyət daşıyır. Söhbət Təbrizdə, Xoyda, Urmuda, Makuda, Borçalıda, Dərbənddə, Kərkükdə, İğdırda və digər bölgələrdə yaşayan soydaşlarımızdan gedir.
Təbii ki, burada söhbət siyasi sərhədləri dəyişməkdən deyil, ortaq tarixi yaddaşın, mədəniyyətin, dilin, adət-ənənələrin və mənəvi bağların qorunmasından gedir. Azərbaycançılıq məfkurəsi bu baxımdan coğrafi sərhədləri aşan mənəvi birliyimizin ifadəsidir. Biz bu ideyanı yalnız dövlətimizin və cəmiyyətimizin deyil, dünyanın müxtəlif yerlərində yaşayan soydaşlarımızın da milli-mədəni bağlılığını gücləndirən bir məfkurə kimi dərk etməliyik”.
F.Ələkbərli qeyd etdi ki, əsas məqsədimiz Azərbaycan dövlətini daha güclü, qüdrətli və nüfuzlu etmək, milli birliyimizi möhkəmləndirmək və gələcək uğurlarımız üçün möhkəm ideoloji zəmin yaratmaqdır. “Bunun üçün azərbaycançılıq məfkurəsini yalnız siyasi şüar və ya söz kimi deyil, mənəviyyat, əxlaq, milli məsuliyyət və vətəndaşlıq mövqeyi kimi qəbul etməliyik.
Çünki azərbaycançılıq sadəcə keçmişimizin ideyası deyil, həm də bu günümüzün və gələcəyimizin məfkurəsidir. Dünən olduğu kimi, bu gün də, gələcəkdə də milli birliyimizin, dövlət müstəqilliyimizin və tarixi varlığımızın əsas dayaqlarından biri məhz azərbaycançılıq olacaqdır. Biz bu yoldan dönməməli, milli kimliyimizi qoruyaraq dövlətimizi daha da gücləndirməliyik”-deyə F.Ələkbərli vurğuladı.
İradə SARIYEVA
