Ermənistanda hökumət və müxalifət yeni Konstitusiyanın nə olması və ümumiyyətlə ona ehtiyac olub-olmaması ilə bağlı mübahisələri davam etdirir. Hakim “Vətəndaş Müqaviləsi” Partiyası ölkənin Əsas Qanununda hökumətin rəqibləri ilə əməkdaşlığa təşviq olunacağı şəkildə dəyişiklik etmək ideyasını irəli sürüb.
Ermənistan müxalifət koalisiyası vətəndaşlar arasında yeni Konstitusiyanın hazırlanması ilə bağlı məlumatlılığı artırmaq məqsədilə bir sıra tədbirlərə başlayıb. Baş nazir Nikol Paşinyanın əleyhdarları hesab edirlər ki, sənəd Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin göstərişi ilə hazırlanır və Ermənistanın müstəqilliyini təhdid edəcək. Onların əsas arqumenti Bakının Ermənistanın Qarabağla birləşməsini tələb edən İstiqlal Bəyannaməsinin mövcud Konstitusiyanın preambulasından çıxarılması tələbidir. Hələlik müxalifətin fəaliyyəti müvafiq məlumatların yer aldığı vərəqələrin paylanması ilə məhdudlaşır, lakin gələcəkdə etirazların baş vermə ehtimalını da istisna etmirlər. “Güclü Ermənistan” partiyasından olan millət vəkili Liliya Şuşanyan bildirib: “Xalqımızla, vətəndaşlarla görüşmək və üzləşdiyimiz çətinlikləri çox sadə dildə izah etmək çox vacibdir. Çünki biz, peşəkar və siyasi icmaların nümayəndələri bir araya gələ bilərik. Biz artıq bütün bunları bilirik, bu riskləri qiymətləndirmişik və nəticədə bu təşəbbüslə çıxış etmişik. Amma bütün bunları soydaşlarımıza izah etmək və onları cəlb etmək vacibdir. Tədbirlər müxtəlif olacaq”.
Xatırladaq ki, 5 noyabrda oliqarx və “Güclü Ermənistan” lideri Samvel Karapetyan hələ də sahibi olduğu “Ermənistan Elektrik Şəbəkələri” şirkətində “çirkli pullar”ın yuyulması ittihamı ilə bir ay müddətinə həbs edilib. Müstəntiqlərin məlumatına görə, şirkətə 64,5 milyard dram (178,8 milyon dollar) məbləğində ziyan dəyib. Bu, Karapetyanın ikinci cinayət işidir. Birinci cinayət işi 2025-ci ilin yayında dövlət çevrilişinə çağırışlar maddəsi ilə açılıb, o zaman iş adamı katolikos II Qaregini Paşinyanın hücumlarından sərt şəkildə müdafiə etməyə cəhd edib. “Güclü Ermənistan” yeni cinayət işini partiyanı yeni Konstitusiya qəbul etməyə inandırmağa yönəlmiş siyasi təzyiq kimi qiymətləndirdi və digər müxalifət partiyalarını hökumət əleyhinə koalisiya yaratmağa çağırdı. Bu koalisiyaya artıq ən azı 10 təşkilat daxildir, o cümlədən Ermənistanın birinci prezidenti Levon Ter-Petrosyanın Erməni Milli Konqresi, Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryanın Ermənistan bloku və Ermənistanın üçüncü prezidenti Serj Sarkisyanın “Respublika” Partiyası. Ermənistan Parlamentinin spikeri Ruben Rubinyan bildirib: “Təəssüf ki, bu gün konstitusiya referendumuna qarşı çıxan bütün siyasi qüvvələr Ermənistanda əvvəlki üç konstitusiya referendumunu saxtalaşdıran qüvvələrlə eynidir. Bu referendumlar müvafiq olaraq 1995, 2005 və 2015-ci illərdə Ter-Petrosyan, Köçəryan və Sarkisyan tərəfindən keçirilib.
İndi isə onların müttəfiqləri bu antidemokratik təcrübəni davam etdirərək, Ermənistan xalqına ilk dəfə öz Konstitusiyasını qəbul etməyə və ona sahib olmağa imkan verəcək yeni Konstitusiyanın qəbul edilməsi ilə bağlı referendumun qarşısını almaq üçün əllərindən gələni edirlər. Onlar bu Konstitusiyanı müxtəlif adlarla çağırırlar - Türkiyə-Azərbaycan, Əliyev... və sair. Lakin taleyin ən böyük ironiyası da buradadır: xalqı üç dəfə öz iradəsini ifadə etmək hüququndan məhrum edən və üç dəfə referendumları saxtalaşdıran, onların söz sahibi olmasına mane olan qüvvələr yeni Konstitusiyanı yad adlandırırlar”.
Paşinyan da öz mövqeyini bildirib. Baş nazirin sözlərinə görə, müxalifət hər gün "Artsax" sözünü təkrarlaya bilər, lakin onlar Bakının Ermənistanın Vardenis şəhərini "Azərbaycan Basarkeçəri", Sünik bölgəsini isə "Qərbi Zəngəzur" adlandırmağa davam etməsinə hazır olmalıdırlar. Paşinyan əmindir ki, bu bərbad dairəni yalnız Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsi imzalamaqla qırmaq olar. Buna nail olmaq üçün ermənilər yeni Konstitusiya qəbul etməlidirlər: "Əgər müstəqilliyimizin dəyərli olmasını istəyiriksə, başqalarının müstəqilliyini də tanımalıyıq. Müstəqilliyin bir özəl xüsusiyyəti var: o, beynəlxalq ekosistemin bir hissəsidir. Heç bir ölkə özbaşına müstəqil deyil. Tanınmaq üçün başqalarının müstəqilliyini tanımalısınız". Erbmənistan mediası artıq müxalifəti nəzəri olaraq yeni Konstitusiya ilə bağlı referendum keçirilməsinə razı sala biləcək ilk təklifləri yayımlamağa başlayıb. Konkret olaraq, respublikanın seçki dövrünün beş ildən dörd ilə qədər qısaldılması və bir şəxsin baş nazir ola biləcəyi sayının məhdudlaşdırılması təklif olunur. Bundan əlavə, hakim partiyanı müxalifətlə qarşılaşmaqla siyasi xal qazanmaq əvəzinə, müxalifətlə daha tez-tez əməkdaşlıq etməyə məcbur etməkdən ötrü əsas vəzifəli şəxslərin və hakimlərin təsdiqlənməsi üçün lazımi parlament səslərinin həddini hazırkı 64-dən 70-ə (səslərin üçdə ikisi) qaldırmaq təklif olunur.
Tahir TAĞIYEV
